Η έρευνα αφορά τον Ιανουάριο του 2026 και συγκρίνει τις τιμές 40 βασικών κατηγοριών προϊόντων σε οργανωμένες αλυσίδες σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα και σε οκτώ ακόμη χώρες: Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Ιταλία, Πορτογαλία, Γερμανία, Ρουμανία και Βουλγαρία. Η ανάλυση βασίστηκε σε περισσότερες από 6.000 τιμές προϊόντων και σε στοιχεία από 48 αλυσίδες, λαμβάνοντας υπόψη τόσο επώνυμα όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας. Οι τιμές αφορούν αποκλειστικά σούπερ μάρκετ και όχι άλλα σημεία λιανικής.

Πώς διαμορφώνονται οι τιμές

Με βάση τα τελικά ποσά (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), το ελληνικό καλάθι παραμένει φθηνότερο σε σχέση με όλες τις υπόλοιπες χώρες της σύγκρισης. Συγκεκριμένα, το μέσο καλάθι είναι ακριβότερο:

• κατά 35% στη Γερμανία,
• 34% στη Γαλλία,
• 23% στο Ηνωμένο Βασίλειο,
• 17% στη Ρουμανία,
• 14% στην Ιταλία,
• 12% στην Ισπανία,
• 7% στη Βουλγαρία,
• 5% στην Πορτογαλία.

Η εικόνα διαφοροποιείται ακόμη περισσότερο όταν αφαιρεθεί ο ΦΠΑ, ώστε να αποτυπωθούν οι «καθαρές» τιμές. Και σε αυτή την περίπτωση, όλες οι χώρες παραμένουν ακριβότερες από την Ελλάδα, με τη Γερμανία και τη Γαλλία να φτάνουν το +43% και το Ηνωμένο Βασίλειο το +31%.

Η επίδραση του ΦΠΑ

Η βασική διαφοροποίηση εντοπίζεται στους συντελεστές ΦΠΑ. Στην Ελλάδα ο μειωμένος συντελεστής για τρόφιμα ανέρχεται στο 13%, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από χώρες όπως:

• το Ηνωμένο Βασίλειο (0% ή 5%),
• η Γαλλία (5,5% ή 10%),
• η Ισπανία (4% ή 10%),
• η Ιταλία (4% ή 10%),
• η Γερμανία (7%),
• η Ρουμανία (5% ή 11%).

Η Ελλάδα εμφανίζει τον δεύτερο υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ στο εξεταζόμενο καλάθι (15,6%), με μόνη χώρα με βαρύτερη επιβάρυνση τη Βουλγαρία (20% σε όλα τα είδη). Αντίθετα, η Ισπανία καταγράφει τον χαμηλότερο μέσο συντελεστή (7%).

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το νωπό μοσχάρι: παρότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με χαμηλή τελική τιμή, το προϊόν υπάγεται στον μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ (13%), σε αντίθεση με άλλες χώρες όπου εφαρμόζεται χαμηλότερος συντελεστής.

Διαχρονική τάση και παράγοντες σύγκρισης

Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, η τάση των χαμηλότερων τιμών στην Ελλάδα διατηρείται με μικρές διακυμάνσεις τα τελευταία 12 χρόνια, γεγονός που αποδίδεται στις συντονισμένες προσπάθειες προμηθευτών και λιανεμπόρων για συγκράτηση τιμών.

Η μελέτη επισημαίνει πάντως ότι οι διακρατικές συγκρίσεις επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, όπως:

• οι συντελεστές ΦΠΑ και οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης,
• το κόστος ενέργειας και μεταφορών,
• η αγροτική και βιομηχανική παραγωγή,
• το μισθολογικό κόστος,
• η γεωγραφία και το μέγεθος της αγοράς,
• η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών,
• η εποχικότητα και ο τουρισμός.

Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους

Η διατήρηση του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των σούπερ μάρκετ, που παρατείνεται εκ νέου, εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια συγκράτησης των τιμών στην εγχώρια αγορά, σε ένα περιβάλλον αυξημένων διεθνών πιέσεων κόστους.