Σημειώνεται ότι το ΜΙΔΑ, που αρχικά είχε σχεδιαστεί να λειτουργήσει μέσα στο πρώτο τρίμηνο του έτους, στη συνέχεια μετατέθηκε για το καλοκαίρι. Ωστόσο, η πλατφόρμα δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη λειτουργία, γεγονός που δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο είναι εφικτό να εφαρμοστεί εγκαίρως το νέο καθεστώς πληρωμής των μισθωμάτων.

Τι αλλάζει στα ενοίκια

Με το νέο σύστημα, ο ενοικιαστής θα πρέπει να καταβάλλει το μίσθωμα αποκλειστικά σε τραπεζικό λογαριασμό (IBAN) που θα έχει δηλωθεί από τον ιδιοκτήτη στο ΜΙΔΑ.

Μάλιστα, η συγκεκριμένη διαδικασία αποτελεί βασικό κρίκο στην αλυσίδα των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων που θα πραγματοποιεί η ΑΑΔΕ, καθώς στόχος είναι να συνδέονται τα στοιχεία των μισθώσεων με τις πραγματικές τραπεζικές πληρωμές.

Στην πράξη, όμως, το σύστημα δεν μπορεί ακόμη να λειτουργήσει πλήρως. Η εφαρμογή μέσω της οποίας θα δηλώνονται τα στοιχεία των μισθώσεων και οι τραπεζικοί λογαριασμοί παραμένει υπό ανάπτυξη, με αποτέλεσμα ιδιοκτήτες και ενοικιαστές να βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα καθεστώς του οποίου οι βασικές ψηφιακές υποδομές δεν έχουν ολοκληρωθεί.

ΠΟΜΙΔΑ: Να μετατεθεί η έναρξη του μέτρου

Τη μετάθεση, πάντως, της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής πληρωμής των ενοικίων ζητά επισήμως η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ).

Η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι δεν έχει ολοκληρωθεί το ΜΙΔΑ, ενώ παράλληλα εκκρεμεί και η υπουργική απόφαση που θα εξειδικεύει τον τρόπο εφαρμογής του μέτρου, θα καθορίζει τις εξαιρέσεις και θα αντιμετωπίζει ειδικές περιπτώσεις.

Τέτοιες περιπτώσεις είναι, μεταξύ άλλων, η είσπραξη μισθωμάτων από πληρεξούσιους, εταιρείες διαχείρισης ακινήτων ή τρίτα πρόσωπα.

Η ΠΟΜΙΔΑ ζητά, ως ελάχιστη προϋπόθεση, να δοθεί εξάμηνη μεταβατική περίοδος από την πλήρη λειτουργία του ΜΙΔΑ, ώστε να υπάρξει επαρκής χρόνος προσαρμογής.

Οι κυρώσεις που προκαλούν ανησυχία

Το ζήτημα δεν είναι μόνο τεχνικό. Η εφαρμογή του μέτρου συνδέεται και με σημαντικές οικονομικές συνέπειες.

Για τους ιδιοκτήτες, η μη ορθή καταχώριση ή εμφάνιση της πληρωμής στο σύστημα μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της έκπτωσης φόρου 5% επί των εισοδημάτων από ενοίκια.

Από την άλλη πλευρά, οι ενοικιαστές κινδυνεύουν να χάσουν στεγαστικά επιδόματα ή άλλες κρατικές ενισχύσεις που συνδέονται με την καταβολή του μισθώματος.

Η ΠΟΜΙΔΑ προειδοποιεί έτσι για τον κίνδυνο επιβολής κυρώσεων σε φορολογούμενους που μπορεί να βρεθούν εκτός συστήματος όχι από δική τους υπαιτιότητα, αλλά επειδή η ψηφιακή υποδομή δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.

Ποιες εξαιρέσεις ζητούν οι ιδιοκτήτες

Παράλληλα με την παράταση, η Ομοσπονδία επαναφέρει το αίτημα για συγκεκριμένες εξαιρέσεις από τις κυρώσεις.

Στο τραπέζι βρίσκονται, μεταξύ άλλων:

• μισθώματα έως 500 ευρώ τον μήνα,
• μισθώσεις μεταξύ συμβαλλομένων ηλικίας άνω των 70 ετών,
• περιπτώσεις όπου το μίσθωμα έχει ήδη προκαταβληθεί,
• μισθώματα που έχουν κατασχεθεί ή εκχωρηθεί σε τρίτους έναντι οφειλών,
• ποσά που κατατίθενται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, εφόσον αναγνωριστεί ο συγκεκριμένος τρόπος πληρωμής.

Γιατί «κολλάει» το ΜΙΔΑ

Πίσω από την καθυστέρηση βρίσκονται σημαντικές τεχνικές δυσκολίες. Το μεγαλύτερο πρόβλημα αφορά τη διαλειτουργικότητα διαφορετικών πληροφοριακών συστημάτων, τα οποία καλούνται πλέον να «επικοινωνήσουν» μεταξύ τους.

Το ΜΙΔΑ θα πρέπει να συνδέσει στοιχεία από το Ε9, το Κτηματολόγιο, τον ΔΕΔΔΗΕ και άλλες βάσεις δεδομένων.

Κρίσιμο σημείο αποτελεί η αντιστοίχιση του 11ψήφιου ΑΤΑΚ με τον 12ψήφιο ΚΑΕΚ, καθώς και η διασταύρωση των στοιχείων των ακινήτων με τα δεδομένα ηλεκτροδότησης.

Το εγχείρημα μόνο απλό δεν είναι. Οι δοκιμές έχουν αναδείξει σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των στοιχείων που εμφανίζονται στις διαφορετικές βάσεις, ακόμη και ως προς τα τετραγωνικά μέτρα των ακινήτων.

Εάν το σύστημα ενεργοποιούνταν χωρίς να έχουν αντιμετωπιστεί οι συγκεκριμένες ασυμφωνίες, θα υπήρχε κίνδυνος να προκύψει μεγάλος αριθμός λανθασμένων αντιστοιχίσεων και να δημιουργηθούν προβλήματα σε εκατομμύρια ιδιοκτήτες.

Και τα αγροτεμάχια στο ΜΙΔΑ

Ένα ακόμη δύσκολο κεφάλαιο αφορά τα μισθωμένα αγροτεμάχια.

Η καταχώρησή τους στο ΜΙΔΑ συνδέεται με τη δυνατότητα διασταύρωσης των στοιχείων με τις αγροτικές επιδοτήσεις και το ΟΣΔΕ. Ωστόσο, η ταυτοποίηση των αγροτεμαχίων με τα δεδομένα του Κτηματολογίου παρουσιάζει ακόμη μεγαλύτερες δυσκολίες σε σχέση με τα αστικά ακίνητα.

Το κράτος επιχειρεί ουσιαστικά να δημιουργήσει έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο της ακίνητης περιουσίας περισσότερων από 7 εκατομμυρίων ιδιοκτητών, συγκεντρώνοντας στοιχεία που μέχρι σήμερα βρίσκονται διάσπαρτα σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα.

Πρόκειται για μια διαδικασία που απαιτεί παράλληλα την εκκαθάριση δεδομένων πολλών ετών, καθώς στις υφιστάμενες βάσεις υπάρχουν λάθη, διαφορετικές αποτυπώσεις τετραγωνικών, αδήλωτοι χώροι και άλλες αποκλίσεις.

Το ΜΙΔΑ θα γίνει το «μάτι» της ΑΑΔΕ στα ακίνητα

Παρά τις καθυστερήσεις, η δημιουργία του ΜΙΔΑ θεωρείται δεδομένο ότι θα προχωρήσει. Το Μητρώο αποτελεί βασικό εργαλείο στον σχεδιασμό της ΑΑΔΕ για τη δημιουργία μιας ενιαίας εικόνας της ακίνητης περιουσίας και των εισοδημάτων από αυτήν.

Μέσω των διασταυρώσεων, η φορολογική διοίκηση θα μπορεί να εντοπίζει ευκολότερα αδήλωτα ή υποδηλωμένα εισοδήματα από ακίνητα, αλλά και να ελέγχει αν τα στοιχεία των μισθώσεων ανταποκρίνονται στις πραγματικές συναλλαγές.

Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι η μετάβαση στο νέο καθεστώς να γίνει χωρίς να μετατραπεί η ψηφιακή μεταρρύθμιση σε πηγή νέων λαθών και αδικιών.

Γι’ αυτό και η πλήρης λειτουργία του ΜΙΔΑ, η έκδοση των απαιτούμενων υπουργικών αποφάσεων και μια επαρκής μεταβατική περίοδος θεωρούνται κρίσιμες προϋποθέσεις πριν από την ενεργοποίηση των κυρώσεων για την υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή των ενοικίων.