Είναι αλήθεια πως αυτή είναι η "εύκολη" ανάγνωση της απάντησης που έδωσε ο Τούρκος πρόεδρος στις ερωτήσεις που του έθεσαν Έλληνες ανταποκριτές στην Άγκυρα.
Απαντώντας στις αιτιάσεις του Έλληνα πρωθυπουργού ότι το casus belli είναι «ιστορική ανορθογραφία», ο Τούρκος πρόεδρος είπε συγκεκριμένα:
«Η συντριπτική πλειοψηφία του λαού μου δεν γνωρίζει καν τι είναι το ζήτημα του casus belli. Αν τους ρωτήσεις τι είναι, δεν θα ξέρουν. Γι’ αυτό δεν νομίζω ότι πρέπει να απασχολούμε τον λαό μας με αυτά τα θέματα. Και ήδη λέμε στους Έλληνες φίλους μας: ας μην επιβαρύνουμε ούτε τους Έλληνες πολίτες ούτε τους δικούς μας πολίτες με αυτό. Ελάτε, καθίστε, ας μιλήσουμε και ας ολοκληρώσουμε τη δουλειά».
Επιτρέψτε μας μία διαφορετική ανάγνωση της συγκεκριμένης δήλωσης. Είναι πράγματι μία δήλωση που δεν έχει κάνει ξανά ο Ερντογάν, αλλά η ρητορική της δεν είναι ούτε προκλητική, ούτε απίθανη, όπως πολλοί σχολίασαν.
Αντίθετα, μοιάζει με δήλωση συμβιβασμού. Μία δήλωση που ενδεχομένως και να ανοίγει το δρόμο να άρει επιτέλους η Τουρκία το casus belli. Πολλές φορές άλλωστε οι κυβερνήσεις υποβαθμίζουν θέματα όταν θέλουν να τα αλλάξουν ή να τα αναπροσαρμόσουν.
Μία ανάγνωση είναι, λοιπόν, πως ο Ερντογάν καλεί σε διάλογο τον Μητσοτάκη με διάθεση ακόμα και να αποσύρει το casus belli, αλλά φυσικά με ανταλλάγματα. Ενδεχομένως, τη συμμετοχή της Τουρκίας στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE. Θυμίζουμε πως η Ελλάδα (καλώς ή κακώς) έχει συνδέσει τη συμμετοχή της Τουρκίας στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα με την άρση του casus belli.
Υπάρχει βέβαια και μία δεύτερη ανάγνωση που θέλει τον Ερντογάν να υποβαθμίζει το θέμα για να στείλει μήνυμα σε ΗΠΑ και ΕΕ πως οι Έλληνες έχουν κολλήσει σε κάτι ασήμαντο και την εμποδίζουν να συμμετέχει σε εξοπλιστικά προγράμματα.
Σε κάθε περίπτωση, η δήλωση δεν ήταν προκλητική, αλλά εντάσσεται στους διπλωματικούς ελιγμούς ή αν προτιμάτε ακροβασίες που επιχειρούν κατά καιρούς να εφαρμόσουν οι Τούρκοι. Ασφαλώς και η Ελλάδα πρέπει να είναι σε εγρήγορση και να κάνει ψύχραιμες αναγνώσεις και αντιδράσεις γιατί πράγματι στην Ευρώπη υπάρχουν πολλές χώρες που θέλουν την Τουρκία στο πρόγραμμα SAFE, ενώ στις ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ είναι γνωστό ότι λίγο νοιάζεται για το διεθνές δίκαιο και ασφαλώς το casus belli πιθανότατα να του είναι παγερά αδιάφορο.
