Η φετινή Σύνοδος πραγματοποιείται υπό την προεδρία του Χαλιλούρ Ραχμάν από το Μπανγκλαντές, με κεντρικό θέμα «Αποκαθιστώντας την εμπιστοσύνη, διαχειριζόμενοι τον μετασχηματισμό: Ένας ΟΗΕ που αποδίδει για όλους».
Η Γενική Συζήτηση των ηγετών θα ξεκινήσει την Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου και θα ολοκληρωθεί τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, με την ατζέντα να περιλαμβάνει τις μεγαλύτερες διεθνείς κρίσεις, από το Ιράν και τη Μέση Ανατολή έως τον πόλεμο στην Ουκρανία, το Παλαιστινιακό και το Σουδάν.
Παράλληλα, στο επίκεντρο θα βρεθούν ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή, η τεχνητή νοημοσύνη, η διεθνής ετοιμότητα απέναντι σε νέες πανδημίες, αλλά και η συζήτηση για το μέλλον και τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ.
Η φετινή Σύνοδος έχει ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς είναι η τελευταία για τον Αντόνιο Γκουτέρες ως Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού. Η θητεία του ολοκληρώνεται στο τέλος του 2026, ενώ έχει ήδη ξεκινήσει η διαδικασία για την επιλογή του διαδόχου του.
Στο βήμα του ΟΗΕ επιστρέφει ο Τραμπ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η παρουσία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αναμένεται να απευθυνθεί στη Γενική Συνέλευση το πρωί της 22ας Σεπτεμβρίου.
Με βάση την καθιερωμένη σειρά των ομιλητών, πρώτη θα τοποθετηθεί η Βραζιλία και θα ακολουθήσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, ως χώρα που φιλοξενεί την έδρα του Οργανισμού.
Στο περιθώριο της Συνόδου, ο Τραμπ αναμένεται να πραγματοποιήσει διμερείς συναντήσεις με τον Βρετανό πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ και την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας Σανάε Τακαΐτσι, ενώ προβλέπεται επίσης συνάντηση με τους ηγέτες των έξι χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος θα παραθέσει, παράλληλα, δεξίωση προς τους ηγέτες που θα βρίσκονται στη Νέα Υόρκη, ενώ στο περιθώριο της εκδήλωσης αναμένεται σύντομη συνάντηση με την υπηρεσιακή πρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροδρίγκες.
Ζελένσκι και Λαβρόφ στη Νέα Υόρκη
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα συμμετάσχει αυτοπροσώπως στη Γενική Συνέλευση, επιδιώκοντας να διατηρήσει ψηλά στη διεθνή ατζέντα τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις προσπάθειες για διπλωματική λύση.
Κατά την παραμονή του στη Νέα Υόρκη αναμένεται να πραγματοποιήσει σειρά διμερών επαφών, προβάλλοντας τις ουκρανικές θέσεις για την ασφάλεια, την εξέλιξη του πολέμου και τις προϋποθέσεις μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής διαδικασίας.
Τη Ρωσία αναμένεται να εκπροσωπήσει ο υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ.
Χωρίς βίζα ο Αμπάς – Εξ αποστάσεως η συμμετοχή του
Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, η κυβέρνηση Τραμπ αποφάσισε να μην επιτρέψει στον πρόεδρο της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς να ταξιδέψει στη Νέα Υόρκη.
Η Ουάσιγκτον επέκτεινε τους περιορισμούς στη χορήγηση θεωρήσεων σε στελέχη της Παλαιστινιακής Αρχής και της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, επικαλούμενη μεταξύ άλλων ενέργειες της παλαιστινιακής ηγεσίας για «διεθνοποίηση» της σύγκρουσης μέσω προσφυγών σε διεθνή δικαστήρια.
Η Παλαιστινιακή Αρχή απορρίπτει την αμερικανική αιτιολόγηση, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση υπονομεύει τις διπλωματικές προσπάθειες. Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν προβλέψει τη δυνατότητα εξ αποστάσεως συμμετοχής του Μαχμούντ Αμπάς.
Πεζεσκιάν στη Νέα Υόρκη με αυστηρούς περιορισμούς
Η Ουάσιγκτον, αντίθετα, επέτρεψε την είσοδο της ιρανικής αντιπροσωπείας στις ΗΠΑ. Στη Νέα Υόρκη θα βρεθούν ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν και ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Οι ΗΠΑ επικαλούνται τις υποχρεώσεις τους ως χώρα που φιλοξενεί την έδρα του ΟΗΕ, ωστόσο η ιρανική αντιπροσωπεία θα είναι μικρότερη σε σχέση με προηγούμενες χρονιές και θα υπόκειται σε αυστηρούς περιορισμούς στις μετακινήσεις.
Οι Ιρανοί αξιωματούχοι θα μπορούν ουσιαστικά να κινούνται μεταξύ της έδρας των Ηνωμένων Εθνών, της ιρανικής Μόνιμης Αντιπροσωπείας, της κατοικίας του Ιρανού Μόνιμου Αντιπροσώπου και του αεροδρομίου JFK. Παράλληλα, έχουν επιβληθεί περιορισμοί στην αγορά ειδών πολυτελείας.
Δρακόντεια μέτρα ασφαλείας στη Νέα Υόρκη
Η Εβδομάδα Υψηλού Επιπέδου θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις ασφαλείας που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο στη Νέα Υόρκη.
Από την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου χιλιάδες αστυνομικοί αναπτύσσονται γύρω από την έδρα του ΟΗΕ και σε άλλα κρίσιμα σημεία, με τη συνδρομή βαριά οπλισμένων μονάδων, αντιτρομοκρατικών ομάδων, K-9, πυροτεχνουργών, εναέριων μέσων και ειδικών ομάδων αντιμετώπισης drones.
Η επιχείρηση συντονίζεται από τη NYPD, τη Secret Service, το FBI, τη Διπλωματική Ασφάλεια του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών και άλλες ομοσπονδιακές και τοπικές υπηρεσίες.
Από τις 20 έως τις 26 Σεπτεμβρίου θα ισχύει προσωρινός περιορισμός πτήσεων σε ακτίνα δύο ναυτικών μιλίων γύρω από την έδρα του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης μη εξουσιοδοτημένων drones. Παράλληλα, προβλέπονται κυλιόμενες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και αποκλεισμοί δρόμων, καθώς και εκατοντάδες αυτοκινητοπομπές ξένων αντιπροσωπειών.
Η επικεφαλής της NYPD, Τζέσικα Τις, έχει διευκρινίσει ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει συγκεκριμένη και αξιόπιστη απειλή κατά της Γενικής Συνέλευσης ή της πόλης.
Κυπριακό: Χωρίς 3+1 ή 5+1 στη Νέα Υόρκη
Χωρίς συνάντηση σε σχήμα 3+1 ή 5+1 αναμένεται να πραγματοποιηθεί η φετινή Γενική Συνέλευση, σύμφωνα με τον Αντόνιο Γκουτέρες.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ σημείωσε ότι «υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει», υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι τα Ηνωμένα Έθνη παραμένουν προσηλωμένα στην προσπάθεια επανεκκίνησης της διαδικασίας και θα συγκαλέσουν νέα συνάντηση όταν υπάρξουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις.
Στη Νέα Υόρκη θα βρίσκεται ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος αναμένεται να συναντηθεί τόσο με τον Γκουτέρες όσο και με την προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ για το Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν.
Στις 24 Σεπτεμβρίου η παρουσία Μητσοτάκη
Κεντρική ημέρα για την ελληνική παρουσία στη Γενική Συνέλευση θα είναι η Πέμπτη 24 Σεπτεμβρίου.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα συναντηθεί νωρίτερα στην έδρα του ΟΗΕ με τον Αντόνιο Γκουτέρες και το απόγευμα, τοπική ώρα, θα απευθύνει ομιλία στη Γενική Συνέλευση, στο πλαίσιο της Γενικής Συζήτησης.
Το πρόγραμμά του περιλαμβάνει επίσης διμερείς συναντήσεις με ξένους ηγέτες και επαφές με διεθνή μέσα ενημέρωσης, ενώ την ίδια ημέρα θα συμμετάσχει σε εκδήλωση για την τεχνητή νοημοσύνη στο Columbia University.
Η επίσκεψή του στις ΗΠΑ θα ολοκληρωθεί την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου, με ζωντανή τηλεοπτική συνέντευξη στο Bloomberg.
Κλίμα, πανδημίες και διεθνής συνεργασία
Παράλληλα με τη γεωπολιτική ατζέντα, το πρόγραμμα της Γενικής Συνέλευσης περιλαμβάνει σειρά θεματικών συναντήσεων υψηλού επιπέδου.
Στις 23 Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθούν συζητήσεις για το δικαίωμα στην ανάπτυξη, την κλιματική δράση και τη δίκαιη μετάβαση. Στις 24 Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθεί συνάντηση για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, ενώ στις 25 Σεπτεμβρίου θα βρεθεί στο επίκεντρο η πρόληψη, η ετοιμότητα και η αντιμετώπιση πανδημιών.
Οι εργασίες θα ολοκληρωθούν στις 28 Σεπτεμβρίου, με τη συνάντηση για την 25η επέτειο της Διακήρυξης και του Προγράμματος Δράσης του Ντέρμπαν.
