Ο απεσταλμένος του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, δήλωσε την Τετάρτη (24/9) ότι η Ουάσινγκτον βρίσκεται σε συνομιλίες με το Ιράν και ότι οι ΗΠΑ «επιθυμούν» να βρουν μια μόνιμη λύση στη διαμάχη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι ευρωπαίοι σύμμαχοί τους και το Ισραήλ κατηγορούν την Τεχεράνη ότι χρησιμοποιεί το πυρηνικό της πρόγραμμα για να αποκρύψει τις προσπάθειές της να αναπτύξει την ικανότητα παραγωγής όπλων. Το Ιράν, από την πλευρά του, δηλώνει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικούς σκοπούς.
«Ο ισχυρισμός των ΗΠΑ ότι επιθυμούν τη διπλωματία δεν είναι παρά απάτη και κατάφωρη αντίφαση. Δεν μπορεί κανείς να βομβαρδίζει μια χώρα και ταυτόχρονα να συμμετέχει σε διπλωματικές διαπραγματεύσεις και να μιλάει για διπλωματία», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Ισμαήλ Μπαγκεΐ.
Υπενθυμίζεται ότι πριν από τον 12ήμερο πόλεμο μεταξύ Ιράν και Ισραήλ τον Ιούνιο, στον οποίο συμμετείχε και η Ουάσινγκτον με επιθέσεις σε βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, η Τεχεράνη και η Ουάσιγκτον πραγματοποίησαν πέντε γύρους πυρηνικών συνομιλιών. Ωστόσο, αντιμετώπισαν σημαντικά εμπόδια, με κυριότερο τον εμπλουτισμό ουρανίου σε ιρανικό έδαφος, τον οποίο οι δυτικές δυνάμεις θέλουν να μειωθεί στο μηδέν ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος κατασκευής όπλων.
Η ευρωπαϊκή διαδικασία «snapback»
Η Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία ξεκίνησαν στις 28 Αυγούστου μια διαδικασία 30 ημερών για την επανέκδοση των κυρώσεων του ΟΗΕ – γνωστή ως snapback – η οποία λήγει στις 27 Σεπτεμβρίου, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι δεν τήρησε τη συμφωνία του 2015 με τις παγκόσμιες δυνάμεις. Η συμφωνία αποσκοπούσε να αποτρέψει το Ιράν από την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις έχουν προσφερθεί να καθυστερήσουν την επαναφορά των κυρώσεων για έως και έξι μήνες, ώστε να δοθεί χώρος για συνομιλίες σχετικά με μια μακροπρόθεσμη συμφωνία, εάν το Ιράν αποκαταστήσει την πρόσβαση των επιθεωρητών του ΟΗΕ, αντιμετωπίσει τις ανησυχίες σχετικά με τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου και συμμετάσχει σε συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μηνύματα μέσω μεσολαβητών
Ένας Ιρανός εσωτερικός πληροφοριοδότης δήλωσε στο Reuters ότι «τις τελευταίες εβδομάδες έχουν μεταφερθεί πολλά μηνύματα στην Ουάσιγκτον για την επανέναρξη των συνομιλιών μέσω μεσολαβητών, αλλά οι Αμερικανοί δεν έχουν απαντήσει».
Ο Γουίτκοφ δήλωσε σε σύνοδο κορυφής την Τετάρτη: «Συζητάμε μαζί τους» και πρόσθεσε ότι «πιστεύω, ωστόσο, ότι επιθυμούμε είτε να βρούμε μια μόνιμη λύση και να διαπραγματευτούμε για την επαναφορά των κυρώσεων, είτε, αν αυτό δεν είναι εφικτό, να παραμείνουν οι κυρώσεις ως έχουν. Είναι το σωστό φάρμακο για την τρέχουσα κατάσταση».
