Οι εκτεταμένες ρωσικές επιθέσεις σε υποδομές της Ουκρανίας αφήνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις χωρίς ρεύμα, ενώ η Μόσχα προσπαθεί να προκαλέσει μεγαλύτερη οικονομική ζημιά στην Ουκρανία με τον βαρύ χειμώνα να είναι προ των πυλών.
Ο ουκρανικός διαχειριστής δικτύου Ukrenergo ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι εφαρμόζονται έκτακτες διακοπές ρεύματος στις περισσότερες περιφέρειες της χώρας, καθώς τα συνεργεία επιχειρούν να αποκαταστήσουν ζημιές από ρωσικά πλήγματα.
Σημειώνεται πως η Ουκρανία έχει αντιμετωπίσει επανειλημμένες προσπάθειες της Ρωσίας να κάμψει την αντίστασή της πλήττοντας ενεργειακά assets κατά τον χειμώνα, όταν η θερμοκρασία πέφτει πολύ κάτω από το μηδέν και το μέτωπο παραμένει σχεδόν στάσιμο λόγω πάγου και χιονιού.
Ο φετινός χειμώνας «μπορεί να είναι ο πιο σκληρός» από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022, σύμφωνα με τον Μαξίμ Τιμτσένκο, διευθύνοντα σύμβουλο της DTEK, της μεγαλύτερης ιδιωτικής ενεργειακής εταιρείας της Ουκρανίας. «Από τον Σεπτέμβριο, η Ρωσία χτυπά κάθε είδους ενεργειακή υποδομή: ορυχεία, σταθμούς παραγωγής, υποσταθμούς, γραμμές μεταφοράς, παραγωγή και αποθήκευση φυσικού αερίου».
Σημειώνεται ότι μία ρωσική επίθεση με περισσότερα από 500 drones και πυραύλους την Τετάρτη σκότωσε τουλάχιστον 25 ανθρώπους και προκάλεσε νέες διακοπές ρεύματος.
Ακόμη, την περασμένη εβδομάδα μόνο, σύμφωνα με τον Ζελένσκι, η Ρωσία εκτόξευσε πάνω από 2.000 drones, βόμβες ολίσθησης και πυραύλους.
Παρότι οι αρχές αποφεύγουν να δημοσιοποιήσουν το μέγεθος των βλαβών, η διάρκεια των διακοπών ρεύματος δίνει μια ενδεικτική εικόνα: στο Κίεβο, η διακοπή ηλεκτροδότησης διαρκεί τις τελευταίες ημέρες κατά μέσο όρο οκτώ ώρες, φτάνοντας ακόμη και τις 16 ώρες σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με στοιχεία της DTEK.
Οι ελπίδες του Κρεμλίνου στο μέτωπο
Στο μέτωπο, οι ρωσικές δυνάμεις έχουν σημειώσει αργή πρόοδο σε ανατολική και νότια Ουκρανία, με τεράστιες απώλειες. Στο Ποκρόφσκ, οι μάχες από σπίτι σε σπίτι μαίνονται έπειτα από μήνες προσπαθειών της Ρωσίας να καταλάβει το κομβικό σιδηροδρομικό κέντρο στο Ντονέτσκ.
Αν το πετύχει, θα είναι η σημαντικότερη νίκη του Κρεμλίνου εδώ και σχεδόν δύο χρόνια, αν και δεν αναμένεται να αλλάξει αποφασιστικά τη στρατιωτική ισορροπία. Το Ποκρόφσκ βρίσκεται μόλις 30 χιλιόμετρα από την πόλη Αβντίιβκα, την οποία η Ρωσία κατέλαβε τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους.
Ζελένσκι: Πρέπει να ξέρουν ότι θα απαντήσουμε – Αυτό είναι το δίκαιο
Οι μεγάλες ζημιές σε δίκτυα και μονάδες παραγωγής, σε συνδυασμό με την ένταση των ρωσικών επιθέσεων, ασκούν ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στις ενεργειακές υποδομές της χώρας, παρά τις προσπάθειες για ταχεία αποκατάσταση. Ωστόσο, το Κίεβο επιμένει να απαντά με στοχευμένα πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Πρόκειται για πλήγματα σε διυλιστήρια και θαλάσσιους σταθμούς, με στόχο να διακοπεί η ροή πετροδολαρίων προς το Κρεμλίνο και να πιεστεί η δυνατότητα χρηματοδότησης του πολέμου.
«Η Ρωσία θα κάνει τα πάντα για να έχουμε συνεχείς διακοπές ρεύματος», δήλωσε ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε συνέντευξη στο Bloomberg News. «Αλλά πρέπει να ξέρουν ότι θα απαντήσουμε. Θεωρώ ότι [αυτό] είναι δίκαιο», σημείωσε ακόμη.
Σύμφωνα με το Κίεβο, η Ουκρανία έχει πλήξει περίπου 45 ρωσικές εγκαταστάσεις παραγωγής καυσίμων από τις αρχές Αυγούστου, με το σύνολο να φτάνει τις 65 επιθέσεις για φέτος – έναντι 35 πέρυσι. Επιθέσεις σε διυλιστήρια έχουν ρίξει την επεξεργασία πετρελαίου κάτω από τα εποχικά επίπεδα.
Στις 14 Νοεμβρίου ένα πλήγμα βρήκε το στόχο του και προκάλεσε βλάβες στη ρωσική υποδομή φόρτωσης πετρελαίου στη Μαύρη Θάλασσα, δημιουργώντας κατάσταση έκτακτης ανάγκης και προσωρινή διακοπή εξαγωγών.
Ο ρόλος των δυτικών κυρώσεων
Εν τω μεταξύ, όσο εντείνονται οι κυρώσεις εις βάρος της Μόσχας από τη Δύση, τόσο ενισχύονται και οι ουκρανικές επιθέσεις, με την ελπίδα πως η χώρα θα καταφέρει να αποκτήσει πλεονέκτημα.
Για παράδειγμα, παρότι το ηλεκτρικό δίκτυο της Ρωσίας παραμένει σε γενικές γραμμές σταθερό, μεγάλο μέρος του βασικού εξοπλισμού του έχει προέλθει από δυτικές εταιρείες όπως οι GE και Siemens, γεγονός που αυξάνει την ευπάθεια στηρίζοντας τα ουκρανικά χτυπήματα, καθώς οι κυρώσεις δυσκολεύουν την αντικατάσταση κατεστραμμένων εξαρτημάτων.
«Πρέπει να κάνουμε περισσότερα για να σταματήσει αυτός ο πόλεμος — και θα σταματήσει όταν η Ρωσία ξεμείνει από χρήματα και καταλάβει ότι δεν μπορεί να μας ξεπεράσει», δήλωσε η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάγια Κάλας, σε εκδήλωση του Bloomberg στις Βρυξέλλες.
Την άποψη αυτή, βέβαια, φαίνεται πως δεν συμμερίζονται και οι ΗΠΑ, αφού ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Τζ. Ντ. Βανς υποστήριξε πως είναι «φαντασιοπληξία» να θεωρεί κανείς ότι η Ουκρανία θα νικήσει χάρη στις εντεινόμενες ευρωπαϊκές κυρώσεις ή εάν σταλούν περισσότερα όπλα και χρήματα στο Κίεβο.
Σε αυτό το πλαίσιο, το γεγονός πως οι επιθέσεις τώρα εντείνονται ακόμη περισσότερο δεν είναι τυχαίο. Οι δύο χώρες επιδιώκουν να ενισχύσουν το διαπραγματευτικό τους πλεονέκτημα λόγω της αμερικανικής πρότασης για τερματισμό του πολέμου, ο οποίος μπαίνει πια στον τέταρτο χρόνο του.
Πού βασίζεται η δύναμη της Ουκρανίας
Η Ουκρανία, από τη μεριά της, έχει αναπτύξει δικούς της πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς που της επιτρέπουν να χτυπά βαθύτερα στο ρωσικό έδαφος, ενώ λαμβάνει πλέον μεγαλύτερη υποστήριξη για στοχευμένες επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές από συμμάχους που στο παρελθόν φοβούνταν τις επιπτώσεις στις τιμές πετρελαίου.
Το Ηνωμένο Βασίλειο προμήθευσε πρόσφατα την Ουκρανία με πυραύλους Cruise Storm Shadow, ενώ την Τρίτη το Κίεβο δήλωσε ότι χρησιμοποίησε αμερικανικούς υπερηχητικούς πυραύλους ATACMS για να χτυπήσει στρατιωτικούς στόχους στη Ρωσία. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας υποστήριξε ότι κατέρριψε τέσσερις ATACMS πάνω από την περιοχή Βορόνεζ.
Η ανάπτυξη των ουκρανικών δυνατοτήτων μεγάλου βεληνεκούς «έχει διαβρώσει αυτό που αρχικά ήταν σχεδόν απόλυτο ρωσικό πλεονέκτημα» στον ενεργειακό πόλεμο, σύμφωνα με τον Έρικ Τσιαραμέλα, ανώτερο συνεργάτη στο Carnegie Endowment for International Peace στην Ουάσινγκτον. «Αν η Ουκρανία συνεχίσει να διευρύνει το οπλοστάσιό της και να συντηρεί την εκστρατεία επιθέσεων, οι Ρώσοι αξιωματούχοι θα αναγκαστούν κάποια στιγμή να αναρωτηθούν αν αξίζει πραγματικά να συνεχίζουν τα πλήγματα στο ουκρανικό δίκτυο».
