Το ενημερωτικό σημείωμα του ΔΝΤ εκπονήθηκε ενόψει της άτυπης συνάντησης των υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που πραγματοποιείται στο Δουβλίνο στις 18 και 19 Σεπτεμβρίου. Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, τα οφέλη αλλά και οι επιβαρύνσεις που θα προκύψουν από την εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης είναι πιθανό να κατανεμηθούν με άνισο τρόπο μεταξύ διαφορετικών χωρών, περιφερειών και κατηγοριών εργαζομένων.
Το ΔΝΤ υπογραμμίζει παράλληλα ότι η περαιτέρω ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς της ΕΕ θα μπορούσε να συμβάλει σε πιο ισόρροπη διάδοση τόσο της υιοθέτησης της τεχνητής νοημοσύνης όσο και των οικονομικών οφελών που αυτή μπορεί να δημιουργήσει σε ολόκληρο το μπλοκ των 27 κρατών-μελών.
Η εκτίμηση αυτή συνδέεται με τις ανησυχίες που έχουν εκφράσει στο παρελθόν ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, αλλά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο κατακερματισμός των ευρωπαϊκών αγορών κεφαλαίου, εργασίας και ενέργειας, ο οποίος, σύμφωνα με τις σχετικές επισημάνσεις, περιορίζει τις επενδύσεις και ανακόπτει την καινοτομία.
Ποια επαγγέλματα κινδυνεύουν
Το ΔΝΤ εκτιμά ότι περίπου 60% των εργαζομένων στις προηγμένες οικονομίες της Ευρώπης απασχολείται σε επαγγέλματα που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένα στην τεχνητή νοημοσύνη.
Για ένα μέρος αυτών των εργαζομένων, η αξιοποίηση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση της παραγωγικότητας και να ενισχύσει την αποδοτικότητα της εργασίας τους. Για άλλους, ωστόσο, η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να σημαίνει απώλεια θέσεων εργασίας, καθώς η αυτοματοποίηση εργασιών ρουτίνας μπορεί να περιορίσει την ανάγκη για ανθρώπινη εργασία. Ο κίνδυνος είναι ιδιαίτερα αυξημένος σε επαγγέλματα όπου η τεχνητή νοημοσύνη είναι πιθανότερο να λειτουργήσει ως υποκατάστατο της ανθρώπινης εργασίας αντί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς αυτήν.
Σημαντική πρόκληση αποτελεί ταυτόχρονα η αυξανόμενη ενεργειακή ζήτηση που συνδέεται με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Τα κέντρα δεδομένων στην Ευρώπη καταναλώνουν ήδη περίπου 3% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας της ηπείρου, ενώ η ζήτηση αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά καθώς διευρύνεται η χρήση εφαρμογών και υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης.
Πόλεις που αποτελούν σημαντικούς τεχνολογικούς κόμβους, όπως η Φρανκφούρτη, το Λονδίνο, το Άμστερνταμ, το Παρίσι και το Δουβλίνο, συγκαταλέγονται στις περιοχές που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη έκθεση στις συγκεκριμένες πιέσεις. Η συγκέντρωση κέντρων δεδομένων στις περιοχές αυτές έχει ήδη δημιουργήσει πρόσθετες απαιτήσεις για τα τοπικά δίκτυα ηλεκτροδότησης.
Για να περιοριστούν οι επιπτώσεις, το ΔΝΤ προτείνει η Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τις επενδύσεις σε διασυνοριακές υποδομές ηλεκτρικών δικτύων και να προχωρήσει σε περαιτέρω ενοποίηση της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.
«Καμπανάκι» για την εξάρτηση από ΗΠΑ και Κίνα
Παράλληλα, το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο δημιουργίας μιας ακόμη στρατηγικής εξάρτησης στον τεχνολογικό τομέα. ΗΠΑ και Κίνα διατηρούν κυρίαρχη θέση στην ανάπτυξη μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, γεγονός που ενδέχεται να ενισχύσει την εξάρτηση της Ευρώπης από τεχνολογίες και υποδομές που προέρχονται από τις δύο χώρες.
Για τον περιορισμό αυτού του κινδύνου, η Ευρώπη θα χρειαστεί να πραγματοποιήσει σημαντικές επενδύσεις στη δική της βιομηχανία τεχνητής νοημοσύνης, ώστε να ενισχύσει την τεχνολογική της αυτονομία και να αποφύγει την υπερβολική εξάρτηση από ξένες τεχνολογίες.
Η έκθεση επισημαίνει, τέλος, ότι τα οικονομικά οφέλη από την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να μην κατανεμηθούν ισόρροπα ούτε μεταξύ των κρατών-μελών ούτε στο εσωτερικό των ίδιων των χωρών. Οι περισσότερο προηγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες είναι πιθανό να αποκομίσουν μεγαλύτερα οφέλη, καθώς διαθέτουν καλύτερη προετοιμασία για την υιοθέτηση της τεχνολογίας και παράλληλα παρουσιάζουν μεγαλύτερη έκθεση στην τεχνητή νοημοσύνη.
