Όπως φαίνεται, λοιπόν, από την έρευνα, η διείσδυση των online αγορών στην Ελλάδα είναι σχεδόν καθολική, με τη συντριπτική πλειονότητα των καταναλωτών να έχει πραγματοποιήσει αγορές το τελευταίο έτος και περίπου 8 στους 10 να επιλέγουν πλατφόρμες με έδρα εκτός Ε.Ε., κυρίως ασιακές, όπου κυριαρχούν το Temu και το Shein. Βασικό κίνητρο των καταναλωτών είναι η χαμηλή τιμή, παρά τις επιφυλάξεις για ποιότητα, ασφάλεια και συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Κύρια ευρήματα της έρευνας

Εξαιρετικά υψηλή διείσδυση των ασιατικών πλατφορμών στην ελληνική αγορά

• Το 94% των συμμετεχόντων πραγματοποίησε online αγορές το τελευταίο 12μηνο.
• Από αυτούς, το 85%έχει αγοράσει από τουλάχιστον μία πλατφόρμα με έδρα σε χώρα εκτός Ε.Ε.
• Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί συνολικά σε περίπου 8 στους 10 Έλληνες καταναλωτές.
• Οι πιο αναγνωρίσιμες πλατφόρμες είναι το Temu και το Shein, με πολύ υψηλά επίπεδα awareness.

Παράλληλα, περίπου 3 στους 10 χρήστεςκάθε πλατφόρμας πραγματοποιούν αγορές τουλάχιστον μία φορά τον μήνα.

Τι αγοράζουν οι Έλληνες από τις online πλατφόρμες εκτός Ε.Ε.

• Μόδα και ένδυση
• Είδη σπιτιού και μικροαντικείμενα
• Ηλεκτρονικά και gadgets

Καθοριστικός παράγοντας η τιμή

• Η χαμηλή τιμή αποτελεί το κυρίαρχο κίνητρο για online αγορές, με μεγάλη διαφορά από κάθε άλλο κριτήριο.
• Οι χρήστες ασιατικών πλατφορμών ξοδεύουν συνολικά περισσότερα online από τους non-buyers.
• Η μέση ετήσια δαπάνη που κατευθύνεται στα marketplaces χωρών εκτός Ε.Ε. ανέρχεται σε 244 € και αντιστοιχεί στο 45% της συνολικής online δαπάνης αυτών των χρηστών.

Εμπιστοσύνη και ικανοποίηση

• 4 στους 10χρήστες δηλώνουν υψηλή ικανοποίηση από τις αγορές τους.
• Η εμπιστοσύνη παραμένειμέτρια, με έντονη επιφυλακτικότητα.
• Οι μη χρήστες δηλώνουν πολύ χαμηλή εμπιστοσύνη συνολικά.

Ποιότητα, ασφάλεια και ευρωπαϊκά πρότυπα

• 6 στους 10καταναλωτές θεωρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας «πολύ σημαντικά».
• 7 στους 10χρήστες των matketplaces με έδρα χώρες εκτός Ε.Ε., γνωρίζουν ότι αυτά ενδέχεται να μην συμμορφώνονται με τα ευρωπαϊκά standards.
• Παρά αυτή τη γνώση, η χαμηλή τιμή εξακολουθεί να υπερισχύει ως κίνητρο αγοράς.

Αντιδράσεις σε πιθανές ρυθμιστικές παρεμβάσεις

• Σε περίπτωση αύξησης τιμών λόγω δασμών, σχεδόν 40% των χρηστών δηλώνει ότι θα σταματούσε τις αγορές από αυτές τις πλατφόρμες.
• Αντίστοιχα, περίπου 1 στους 3 καταναλωτές εμφανίζεται θετικός στην εφαρμογή ειδικού τέλους ανά παραγγελία, κυρίως όσοι ήδη δεν αγοράζουν από αυτές τις πλατφόρμες.

Χώρα προέλευσης

• Οι καταναλωτές αναγνωρίζουν σωστά ότι Temu και Shein προέρχονται από την Ασία.
• Η αναγνώριση είναι χαμηλότερη για Trendyol και Aliexpress.
• Η χώρα προέλευσης επηρεάζει λίγοτους buyers, αλλά πολύ τους non-buyers.

Αναζήτηση πριν την αγορά

• Περίπου 1 στους 2 χρήστες αναζητά πληροφορίες για τις πλατφόρμες πριν αγοράσει.
• Οι non-buyers αναζητούν σημαντικά περισσότερες πληροφορίες.
• Βασικές πηγές: Google, reviews, websites των sellers, online communities.

Όπως αποδεικνύεται από την έρευνα, η ελληνική αγορά παρουσιάζει ιδιαίτερα υψηλή διείσδυση των πλατφορμών με έδρα χώρες εκτός Ε.Ε., κυρίως λόγω της πολιτικής χαμηλών τιμών και της έντονης παρουσίας στα social media.

Ωστόσο, παρά τη μεγάλη χρήση, οι καταναλωτές διατηρούν σοβαρές ανησυχίες σχετικά με την ποιότητα, την ασφάλεια συναλλαγών και την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Η συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα αποτελεί κρίσιμο ζητούμενο για τη βιωσιμότητα του ηλεκτρονικού εμπορίου, ενώ πιθανές ρυθμιστικές παρεμβάσεις φαίνεται να μπορούν να μεταβάλουν ουσιαστικά τη συμπεριφορά των καταναλωτών.

«Τα ευρήματα της έρευνας καταγράφουν με ποσοτικούς όρους αυτό που στο λιανεμπόριο βιώνουμε ήδη ως δομική στρέβλωση: τη διαμόρφωση ενός παράλληλου εμπορίου, όπου η χαμηλή τιμή επιτυγχάνεται μέσω απουσίας κανόνων», δήλωσε ο πρόεδρος του ΣΕΛΠΕ, Κώστας Γεράρδος.

Μάλιστα, αναδεικνύοντας το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα που έχουν επιχειρήσεις λιανεμπορίου με έδρα εκτός Ε.Ε., σημείωσε: «Οι ευρωπαϊκές και ελληνικές επιχειρήσεις λιανικής λειτουργούν σε περιβάλλον υψηλής φορολογικής επιβάρυνσης, αυστηρών ελέγχων και πλήρους συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Αντίθετα, ένα μεγάλο μέρος των marketplaces χωρών με έδρα εκτός Ε.Ε., δραστηριοποιείται ουσιαστικά εκτός αυτού του πλαισίου, χωρίς ισοδύναμες υποχρεώσεις και χωρίς αντίστοιχη ευθύνη για τα προϊόντα που διαθέτει στην ευρωπαϊκή αγορά.»

Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Γεράρδο υπάρχει περιθώριο πολιτικής δράσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς «η έρευνα δείχνει επίσης ότι στοχευμένες ρυθμιστικές παρεμβάσεις μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τη συμπεριφορά των καταναλωτών».

Σε αυτό το πλαίσιο, ο ΣΕΛΠΕ ζητά «ίσους κανόνες για όλους: ουσιαστικούς ελέγχους, φορολογική και τελωνειακή ισοτιμία και διασφάλιση ότι κάθε προϊόν που εισέρχεται στην ευρωπαϊκή αγορά πληροί τα ίδια πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας», όπως υπογραμμίζει ο πρόεδρός του, τονίζοντας παράλληλα ότι «η προστασία του καταναλωτή και η βιωσιμότητα του ευρωπαϊκού λιανεμπορίου δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά, απαιτούν ενιαίο, συνεκτικό και αποτελεσματικό ευρωπαϊκό πλαίσιο».