Στο σημερινό σημείωμα, πάντως, και ενώ διάγουμε εν αγωνία για την ψήφιση του Μεσοπρόθεσμου και του εφαρμοστικού νόμου, θα ήθελα να ...διαστρέψω τη ρήση του Κρούγκμαν. Η διαπίστωση ότι «η αρετή γίνεται ελάττωμα» μπορεί, πράγματι, να επεκταθεί, για να υποδείξει ότι, όταν το κράτος έχει πιεστικές ανάγκες και περιορισμένα περιθώρια κάλυψής τους, είναι προτιμότερο να λησμονεί τους κανόνες της αρετής και να προτιμά τις επιταγές του ρεαλισμού. Είναι καλύτερο να νομοθετεί περαιώσεις, ώστε να συγκεντρώνει γρήγορα κεφάλαια, παρά να εναποθέτει τις ελπίδες του στη στάγδην σύλληψη της φοροδιαφυγής, είναι σωφρονέστερο να διευθετεί τους κλεισμένους ημιϋπαίθριους παρά να προσποιείται ότι θα τους ...ανοίξει, είναι εντιμότερο να τακτοποιεί τα αυθαίρετα παρά να υποδύεται ότι θα τα κατεδαφίσει.

Λέγοντας κατά την παράδοση του υπουργείου της στον κ. Γ. Παπακωνσταντίνου ότι η ανάγκη πόρων δεν σημαίνει ότι το κράτος επιτρέπεται να επιβραβεύει την αυθαιρεσία και ότι το ζήτημα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται λογιστικά, η κ. Τ. Μπιρμπίλη είπε εν πρώτοις κάτι αστήρικτο. Τα κράτη μπορούν να αναλάβουν ακόμη και πολεμικές προσπάθειες με τεράστιες καταστροφές και ...αυθαιρεσίες, ώστε σε περιόδους ακραίας οικονομικής πίεσης και κινδύνου εκρηκτικής ανεργίας, όπως η σημερινή, να μην υπάρχουν πολλά «δεν επιτρέπεται» - ή πάντως, στην αναζήτηση ισορροπιών, να μην είναι καθόλου καθαρό γιατί η «κόκκινη γραμμή» θα συρθεί στην αυθαίρετη δόμηση αλλά όχι στην απόλυση χιλιάδων ανθρώπων. Ασφαλώς όσοι δεν χτίσαμε αυθαίρετα αδικούμαστε, αλλά η αναζήτηση διαχρονικής δικαιοσύνης δεν καλύπτει τις σημερινές οξείες ανάγκες: η ηθικολογία δεν γεμίζει τα ταμεία.

Πέρα απ' αυτό, όμως, ο αντίλογος στην τακτοποίηση των αυθαιρέτων πάσχει και σε άλλη διάσταση – ότι, για να το πούμε ωμά, είναι προσχηματικός. Κοντά δύο χρόνια στο υπουργείο η κ. Μπιρμπίλη δεν θυμάμαι να γκρέμισε πολλά αυθαίρετα, ούτε άλλωστε το έκαναν οι προκάτοχοί της επί μακρότατο διάστημα. Η τυχόν διαβεβαίωση ότι αυτό θα συνέβαινε στο μέλλον είναι εύηχη, αλλά ξέρουμε όλοι καλύτερα ανέκδοτα με ξανθιές. Το να μπει ένα τέλος στην αυθαίρετη δόμηση δεν συνδυάζεται, λοιπόν, με το να μη τακτοποιηθούν τα υφιστάμενα, τα οποία δεν επρόκειτο να κατεδαφιστούν ούτως ή άλλως. Απλώς το κράτος θα προεισπράξει –με κίνητρο την τακτοποίηση και μία σοβαρή έκπτωση- το τέλος διατήρησης που επιβάλλεται μέχρι σήμερα και εισπράττεται σπανίως και με χίλια ζόρια.

Αντί ηθικών κηρυγμάτων με μηδαμινό πραγματικό αντίκρισμα, θα ήταν καλύτερο οι αντιρρήσεις να εστιασθούν στο τι θα έπρεπε να εξαιρεθεί από την τακτοποίηση ή να υπαχθεί σ' αυτήν με αλμυρότερους όρους. Αν η ανάγκη (και η πραγματική κατάσταση) γίνεται φιλοτιμία και η τακτοποίηση μονόδρομος, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να τακτοποιηθούν και τα αυθαίρετα χίλια τόσα τετραγωνικά των κροίσων στα νησιά. Ή μάλλον, ας τακτοποιηθούν και αυτά. Αλλά με ψηλό ...σπρεντ.