Στην ομιλία του, ο Γουόρς προειδοποίησε ότι οι πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να είναι ισχυρές, αφήνοντας σύμφωνα με αναλυτές περιορισμένα περιθώρια στη Fed να αποκλείσει μια αύξηση των επιτοκίων αργότερα μέσα στη χρονιά, εφόσον ο πληθωρισμός συνεχίσει να βρίσκεται σημαντικά πάνω από τον στόχο του 2%.
Ο ίδιος, πάντως, δεν παρουσίασε μια αύξηση επιτοκίων ως ειλημμένη απόφαση. Παράλληλα, αρκετά στελέχη της Fed εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι χρειάζεται να περιμένουν τα επόμενα οικονομικά στοιχεία προτού καταλήξουν στις αποφάσεις τους.
Καθοριστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει ο δείκτης τιμών καταναλωτή (CPI) του Αυγούστου, τα στοιχεία του οποίου θα ανακοινωθούν στις 11 Σεπτεμβρίου. Μια χαμηλότερη του αναμενομένου μέτρηση θα μπορούσε να περιορίσει τις πιέσεις για αυστηρότερη νομισματική πολιτική. Αντίθετα, μια νέα αρνητική έκπληξη από τον πληθωρισμό θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά το σενάριο αύξησης των επιτοκίων.
Οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν στο επίκεντρο, καθώς ενισχύονται μεταξύ άλλων από το αυξημένο ενεργειακό κόστος και την ισχυρή ζήτηση που συνδέεται με την ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Σε αυτό το περιβάλλον, ο Γουόρς κατέστησε σαφές ότι είναι διατεθειμένος να προχωρήσει στις απαραίτητες κινήσεις.
«Αυτό είναι το κριτήριό μου: Πρέπει να είμαστε βέβαιοι ότι ο υποκείμενος πληθωρισμός κινείται προς τον στόχο μας, με σαφήνεια και με επαρκή ταχύτητα. Διαφορετικά, έχουμε δουλειά να κάνουμε», δήλωσε την Παρασκευή στο ετήσιο συνέδριο της Fed στο Τζάκσον Χολ του Γουαϊόμινγκ.
Το βλέμμα τώρα στον CPI
Οι δηλώσεις του Γουόρς ερμηνεύτηκαν από οικονομολόγους και επενδυτές ως ένδειξη ότι η Fed θα μπορούσε να προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων κατά την επόμενη συνεδρίασή της, στις 15 και 16 Σεπτεμβρίου.
Οι αγορές αύξησαν αισθητά την πιθανότητα που αποδίδουν σε μια τέτοια κίνηση. Σύμφωνα με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης επί των ομοσπονδιακών επιτοκίων, οι traders πλέον τιμολογούν πιθανότητα άνω του 50%, από περίπου 35% πριν από την ομιλία.
Παρότι οι αναλυτές συμφώνησαν ότι το μήνυμα του Γουόρς ήταν σαφώς πιο «γερακίσιο», υπήρξαν διαφορετικές εκτιμήσεις σχετικά με το κατά πόσο ο πρόεδρος της Fed προανήγγειλε συγκεκριμένη κίνηση και, κυρίως, για το χρονοδιάγραμμά της.
«Φαίνεται ότι οι αγορές το εξέλαβαν ως σχετικά “γερακίσιο”, κάτι που θεωρώ εύλογο», δήλωσε ο Τζέιμς Κλάους, οικονομολόγος στο Andersen Institute και πρώην αναπληρωτής διευθυντής του τμήματος νομισματικών υποθέσεων της Fed.
«Το μόνο που είπε, όμως, είναι ότι αυτό σημαίνει πως έχουν ακόμη δουλειά να κάνουν. Δεν είπε πραγματικά τίποτα για το χρονοδιάγραμμα», πρόσθεσε.
Αναλυτές της Barclays και της Societe Generale εκτίμησαν ότι οι δηλώσεις του Γουόρς ενίσχυσαν το ενδεχόμενο μιας αύξησης κατά 25 μονάδες βάσης τον Σεπτέμβριο, ενώ δεν αποκλείουν να ακολουθήσει και δεύτερη αύξηση τον Δεκέμβριο.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Evercore ISI σημείωσε ότι η μεταβολή στις εκτιμήσεις της για τα επιτόκια αποτελεί διαφοροποίηση από την προηγούμενη πρόβλεψη, σύμφωνα με την οποία τα πρόσφατα στοιχεία για τον πληθωρισμό θα επέτρεπαν στη Fed να διατηρήσει στάση αναμονής.
Στο κάδρο και ο Τραμπ
Μια απόφαση για αύξηση των επιτοκίων πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου θα μπορούσε να προκαλέσει την αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επέλεξε τον Γουόρς για την προεδρία της Fed, ενώ έχει επανειλημμένα ζητήσει χαμηλότερο κόστος δανεισμού.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε εξαπολύσει επανειλημμένα πυρά κατά του προκατόχου του Γουόρς, υποστηρίζοντας ότι δεν προχωρούσε με την απαιτούμενη ταχύτητα στη μείωση των επιτοκίων.
Η Στέφανι Ροθ, επικεφαλής οικονομολόγος της Wolfe Research, εκτίμησε ότι η ομιλία του Γουόρς ενίσχυσε σημαντικά το επιχείρημα υπέρ μιας αύξησης τον Σεπτέμβριο, χωρίς ωστόσο να θεωρεί ότι ο πολιτικός παράγοντας έχει απομακρυνθεί.
«Λαμβάνοντας υπόψη τη σχέση του Γουόρς με τον Λευκό Οίκο και τις προηγούμενες εκτιμήσεις μας για τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνει τις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής, τοποθετούμε τις πιθανότητες λίγο κάτω από το 50-50», ανέφερε.
Πέρα από το άμεσο ερώτημα για την πορεία των επιτοκίων, ο Γουόρς χρησιμοποίησε την ομιλία του για να παρουσιάσει με μεγαλύτερη σαφήνεια τη γενικότερη προσέγγισή του για την οικονομία και τους παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στη χάραξη της νομισματικής πολιτικής.
Παράλληλα, απάντησε στην κριτική που είχε δεχθεί για τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνεί τις αποφάσεις της Fed, μετά την προβληματική συνέντευξη Τύπου του Ιουλίου, η οποία είχε προκαλέσει έντονη αναστάτωση στην αγορά ομολόγων.
Ο νέος πρόεδρος της Fed επανέλαβε ότι η κεντρική τράπεζα παραμένει προσηλωμένη στην επαναφορά του πληθωρισμού στον στόχο του 2%, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για σταθερό και αμετάβλητο στόχο, ο οποίος αξιολογείται με βάση τον δείκτη τιμών προσωπικών καταναλωτικών δαπανών (PCE).
Η συγκεκριμένη αναφορά εκτιμάται ότι μπορεί να περιορίσει τις ανησυχίες που είχαν προκληθεί τον Ιούλιο, όταν οι δηλώσεις του είχαν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγής του στόχου.
«Τα επιτόκια δεν είναι αρκετά περιοριστικά»
Ο Γουόρς υποστήριξε ακόμη ότι οι τρέχουσες χρηματοπιστωτικές συνθήκες δεν είναι αρκετά περιοριστικές. Με άλλα λόγια, θεωρεί ότι το επίπεδο των επιτοκίων δεν είναι ακόμη αρκετά υψηλό ώστε να δημιουργεί τις απαιτούμενες καθοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό.
Παράλληλα, χαρακτήρισε τα επιτόκια «κυρίαρχο εργαλείο» της Fed για την επίτευξη της αποστολής της. Η θέση αυτή διαφοροποιείται από προηγούμενες αναφορές του, όταν είχε περιγράψει την κεντρική τράπεζα ως έναν θεσμό που διαθέτει περισσότερα του ενός εργαλεία για την επίτευξη των στόχων του.
Παρά την αυστηρότερη στάση του, ο Γουόρς δεν εγκατέλειψε πλήρως την επιφυλακτικότητά του απέναντι στην πρακτική της παροχής συγκεκριμένων σημάτων για τη βραχυπρόθεσμη πορεία των επιτοκίων, γνωστή ως forward guidance.
Όπως εξήγησε, η συγκεκριμένη πρακτική μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη σε περιόδους κρίσης, όμως υπό κανονικές συνθήκες υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργεί λανθασμένες προσδοκίες σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Παράλληλα, απέρριψε τις προτάσεις να δημοσιοποιεί με μεγαλύτερη σαφήνεια τη δική του βραχυπρόθεσμη πρόβλεψη για την πορεία της νομισματικής πολιτικής, υποστηρίζοντας ότι οι ίδιες οι αγορές θα πρέπει να αξιολογούν τα οικονομικά δεδομένα και να διαμορφώνουν τις δικές τους εκτιμήσεις.
«Μακάρι η κατανόησή μας για την οικονομία να ήταν τόσο ακριβής ώστε να μας παρέχει μια μηχανική, δοκιμασμένη και αξιόπιστη απάντηση», είπε. «Όμως οι γνώσεις μας απλώς δεν φτάνουν τόσο μακριά — τουλάχιστον όχι ακόμη — και οι παράγοντες που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία για την ορθή άσκηση της νομισματικής πολιτικής μεταβάλλονται με την πάροδο του χρόνου».
Θετική υποδοχή από κεντρικούς τραπεζίτες
Η ομιλία του Γουόρς στο Τζάκσον Χολ φαίνεται ότι πέτυχε μια ισορροπία: παρείχε στις χρηματοπιστωτικές αγορές περισσότερες πληροφορίες για τη φιλοσοφία του, χωρίς να προχωρά σε υπερβολικά συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Η προσέγγιση αυτή έγινε θετικά δεκτή από διεθνείς κεντρικούς τραπεζίτες.
«Έκανε ορισμένες πολύ σημαντικές επισημάνσεις σχετικά με το πλαίσιο της νομισματικής πολιτικής», δήλωσε στο Bloomberg Television ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι. «Ήταν πραγματικά μια ομιλία με ουσία».
Θετικά αποτίμησε την παρέμβαση και η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα.
«Διατύπωσε με μεγάλη σαφήνεια τις απόψεις του για την εξέλιξη της νομισματικής πολιτικής σε έναν κόσμο που αλλάζει ταχύτατα», ανέφερε. «Και η δέσμευσή του στη σταθερότητα των τιμών, ότι δηλαδή το 2% είναι ο στόχος που πρέπει να πετύχει η Fed, ήταν απολύτως ξεκάθαρη».
Στη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής του Ιουλίου, η Fed αποφάσισε να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια, ωστόσο η απόφαση ελήφθη χωρίς ομοφωνία.
Αρκετοί αξιωματούχοι είχαν ταχθεί υπέρ μιας αύξησης, ενώ μια ακόμη ομάδα στελεχών είχε προειδοποιήσει ότι θα χρειαστεί αυστηρότερη νομισματική πολιτική εφόσον ο πληθωρισμός δεν υποχωρήσει, σύμφωνα με τα πρακτικά της συνεδρίασης.
Το πώς θα γεφυρωθούν αυτές οι διαφορετικές απόψεις τους επόμενους μήνες παραμένει ανοιχτό. Μετά όμως την ομιλία του στο Τζάκσον Χολ, ο Γουόρς έχει πλέον τοποθετηθεί ξεκάθαρα στο επίκεντρο της συζήτησης για την επόμενη κίνηση της Fed.
«Θεωρώ ότι παρουσίασε ένα πολύ συνεκτικό επιχείρημα υπέρ της αύξησης των επιτοκίων από τη Fed», δήλωσε η Λορέτα Μέστερ, πρώην πρόεδρος της Fed του Κλίβελαντ. «Νομίζω ότι τώρα το βάρος της απόδειξης πέφτει σε όσους θέλουν να παραμείνουν τα επιτόκια αμετάβλητα, ώστε να παρουσιάσουν ένα εξίσου πειστικό επιχείρημα».


