Η Meta βρισκόταν ήδη υπό έντονη πίεση. Μέσα στη χρονιά είχε υποστεί δικαστικές ήττες σε υποθέσεις όπου κατηγορήθηκε ότι σχεδίασε εθιστικές λειτουργίες που έβλαψαν παιδιά και εφήβους. Ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ είχε μάλιστα καταθέσει ενώπιον ενόρκων και είχε δεχθεί επίμονες ερωτήσεις για την προστασία των ανηλίκων.
Στην επικείμενη ομοσπονδιακή δίκη στην Καλιφόρνια, τέσσερις πολιτείες —Καλιφόρνια, Κολοράντο, Κεντάκι και Νιου Τζέρσεϊ— επρόκειτο να ζητήσουν τεράστιες αποζημιώσεις, ενώ δεκάδες ακόμη πολιτείες είχαν καταθέσει ξεχωριστές αγωγές.
Κατά τη συνάντηση στο Νάσβιλ, ο Mahoney παρουσίασε μια φιλόδοξη πρόταση, την οποία είχε εγκρίνει προσωπικά ο Ζούκερμπεργκ. Η Meta προσέφερε έως και 17 δισ. δολάρια στις πολιτείες και δεσμευόταν να εφαρμόσει σημαντικές αλλαγές σε Instagram και Facebook για την ενίσχυση της ασφάλειας των εφήβων. Το τελικό ποσό μπορούσε να φτάσει ακόμη υψηλότερα, ανάλογα με τις προϋποθέσεις του διακανονισμού και τη συμμετοχή άλλων πλατφορμών.
Έπειτα από μήνες διαπραγματεύσεων, 47 πολιτείες, η Περιφέρεια της Κολούμπια και αμερικανικές επικράτειες συμφώνησαν στον διακανονισμό. Η συμφωνία, μία από τις μεγαλύτερες που έχουν συναφθεί ποτέ μεταξύ εταιρείας τεχνολογίας και ομάδας πολιτειών, τερμάτισε την ομοσπονδιακή δίκη και περιόρισε σημαντικά τη νομική έκθεση της Meta.
Από το Άρθρο 230 στις αγωγές για τον εθισμό
Για χρόνια, η Meta στηριζόταν σε δύο βασικές νομικές άμυνες: το Άρθρο 230 του Communications Decency Act, που προστατεύει τις διαδικτυακές πλατφόρμες από ευθύνη για περιεχόμενο χρηστών, και την Πρώτη Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος.
Η νομική στρατηγική άρχισε όμως να καταρρέει καθώς οι πολιτείες και οικογένειες υιοθέτησαν διαφορετικό επιχείρημα. Δεν υποστήριζαν πλέον ότι η Meta ευθύνεται για το περιεχόμενο που αναρτούν οι χρήστες, αλλά ότι η ίδια η σχεδίαση των προϊόντων της προκαλεί βλάβη.
Στο στόχαστρο βρέθηκαν λειτουργίες όπως το ατελείωτο scrolling και οι αλγοριθμικές προτάσεις περιεχομένου, οι οποίες, σύμφωνα με τους ενάγοντες, ενθαρρύνουν την παρατεταμένη χρήση και μπορούν να επηρεάσουν την ψυχική υγεία των ανηλίκων.
Η Meta δέχθηκε ισχυρό πλήγμα τον Μάρτιο, όταν έχασε δύο σημαντικές υποθέσεις μέσα σε διάστημα μόλις δύο ημερών. Σε μία από αυτές, έγγραφα που παρουσιάστηκαν στο δικαστήριο έδειξαν υπαλλήλους της εταιρείας να συγκρίνουν τη λειτουργία των πλατφορμών με εκείνη των εμπόρων ναρκωτικών.
Οι αποφάσεις ενίσχυσαν τον φόβο ότι μια νέα δίκη θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη οικονομική και reputational ζημιά.
Η τελευταία προσπάθεια πριν από τη δίκη
Η Meta επιχείρησε στις 22 Ιουλίου να σταματήσει τις αγωγές προσφεύγοντας στο Εφετείο του 9ου Περιφερειακού Δικαστηρίου και επικαλούμενη ξανά το Άρθρο 230.
Παράλληλα, ο Mahoney συνέχιζε τις διαπραγματεύσεις. Η πρόταση των 17 δισ. δολαρίων δεν έγινε αρχικά αποδεκτή, καθώς οι πολιτείες επέμεναν ότι το οικονομικό σκέλος δεν αρκούσε. Ζητούσαν κυρίως ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών.
Η κρίσιμη εξέλιξη ήρθε στις 10 Αυγούστου, όταν το Εφετείο τάχθηκε κατά της Meta. Η απόφαση ενίσχυσε τη διαπραγματευτική θέση των πολιτειών και οι συνομιλίες επιταχύνθηκαν, με καθημερινές συναντήσεις στο Νάσβιλ και τηλεδιασκέψεις.
Τελικά, η Meta έκανε τις απαιτούμενες παραχωρήσεις.
Τι αλλάζει για τους εφήβους
Βάσει της συμφωνίας, η Meta θα περιορίσει τη χρήση του Instagram και του Facebook από εφήβους σε δύο ώρες την ημέρα, ενώ θα μπλοκάρει τη χρήση από τα μεσάνυχτα έως τις 6 το πρωί, εκτός εάν υπάρξει γονική συναίνεση.
Παράλληλα, θα περιορίσει τις ειδοποιήσεις κατά τις σχολικές ώρες, από τις 8 το πρωί έως τις 3 το μεσημέρι, και θα ενισχύσει τα μέτρα για την προστασία των ανηλίκων από περιεχόμενο που προορίζεται για ενήλικες.
Η συμφωνία δεν απαιτεί, ωστόσο, από τη Meta να εγκαταλείψει τις εξατομικευμένες προτάσεις περιεχομένου ή τη στοχευμένη διαφήμιση, γεγονός που δείχνει ότι δεν πρόκειται για πλήρη αναμόρφωση του επιχειρηματικού της μοντέλου.
Το κρίσιμο στοίχημα: TikTok, YouTube και Snapchat
Το σημαντικότερο ίσως στοιχείο του διακανονισμού βρίσκεται πέρα από τη Meta.
Περίπου 5 δισ. δολάρια από το συνολικό ποσό συνδέονται με το κατά πόσο άλλες μεγάλες πλατφόρμες —Snapchat, TikTok και YouTube— θα υιοθετήσουν αντίστοιχα μέτρα προστασίας των παιδιών. Με άλλα λόγια, η Meta επιχειρεί να μετατρέψει μια συμφωνία που θα μπορούσε να αποτελέσει ανταγωνιστικό μειονέκτημα σε νέο πρότυπο για ολόκληρη τη βιομηχανία.
Η λογική είναι απλή: αν μόνο το Instagram και το Facebook περιορίσουν δραστικά τον χρόνο χρήσης των εφήβων, οι νεαροί χρήστες μπορούν εύκολα να στραφούν σε άλλες εφαρμογές. Η Meta, επομένως, πιέζει τους ανταγωνιστές της να εφαρμόσουν αντίστοιχους κανόνες, ώστε οι νέοι περιορισμοί να ισχύουν σε ολόκληρο το οικοσύστημα των social media.
Η εξέλιξη αυτή μπορεί να έχει ευρύτερες συνέπειες. Οι TikTok, YouTube και Snapchat αντιμετωπίζουν ήδη δικές τους αγωγές σχετικά με τις επιπτώσεις των πλατφορμών τους στους ανήλικους. Ο διακανονισμός της Meta δημιουργεί πλέον ένα προηγούμενο που μπορούν να επικαλεστούν πολιτείες, δικαστήρια και οικογένειες στις επόμενες υποθέσεις.
Παράλληλα, ασκεί πίεση στις ίδιες τις εταιρείες να προχωρήσουν σε αλλαγές πριν βρεθούν αντιμέτωπες με αντίστοιχες δίκες και οικονομικές απαιτήσεις.
Η δικαστική μάχη δεν τελειώνει
Η συμφωνία απαλλάσσει τη Meta από ένα τεράστιο άμεσο ρίσκο, αλλά δεν κλείνει όλες τις νομικές εκκρεμότητες. Η εταιρεία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει χιλιάδες αγωγές από εφήβους, οικογένειες, σχολικές περιφέρειες και άλλους φορείς που υποστηρίζουν ότι οι πλατφόρμες της συνέβαλαν στην επιδείνωση της ψυχικής υγείας των παιδιών.
Το Νέο Μεξικό και η Φλόριντα δεν εντάχθηκαν στον συγκεκριμένο διακανονισμό. Το Νέο Μεξικό είχε ήδη πετύχει σημαντική δικαστική νίκη κατά της Meta, ενώ η Φλόριντα ανακοίνωσε ότι θα συνεχίσει τη δικαστική διαδικασία.
Ο γενικός εισαγγελέας της Καλιφόρνιας, Rob Bonta, υποστήριξε ότι η υπόθεση απέδειξε πως το Άρθρο 230 και η Πρώτη Τροπολογία δεν αποτελούν «αδιαπέραστες ασπίδες» για τις πλατφόρμες.
Από την πλευρά της, η Meta αρνείται ότι έχει διαπράξει αδίκημα, αλλά επιδιώκει πλέον να παρουσιάσει τη συμφωνία ως ένα νέο μοντέλο για την ασφάλεια των ανηλίκων.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν το μοντέλο αυτό θα περιοριστεί στο Facebook και το Instagram ή αν θα αποτελέσει σημείο καμπής για ολόκληρη τη βιομηχανία των social media. Η πίεση προς TikTok, YouTube και Snapchat έχει ήδη ξεκινήσει και, εάν οι ανταγωνιστές της Meta υιοθετήσουν αντίστοιχα μέτρα, η συμφωνία μπορεί να εξελιχθεί από έναν διακανονισμό μιας εταιρείας σε ένα νέο, ευρύτερο πλαίσιο για τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά και εφήβους.
