Παρόλο που θα μπορούσε να είναι ικανοποιημένη με την επιρροή της, η πολιτική φιλοδοξία δεν σταματά στην αντιπολίτευση: η συμμετοχή στην εξουσία παραμένει το ύστατο ζητούμενο. Ωστόσο, κάτι τέτοιο μέχρι στιγμής μοιάζει ανέφικτο για την AfD. Η Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος την παρακολουθεί, πολλοί την θεωρούν μη αποδεκτή επιλογή, ενώ η ίδια η AfD προσπαθεί νομικά να ανατρέψει την επίσημη κατηγοριοποίησή της ως «ακροδεξιάς εξτρεμιστικής οργάνωσης».
Παρόλα αυτά, το κόμμα διαθέτει ξεκάθαρο σχέδιο για το πώς σκοπεύει να φτάσει μέχρι το Καγκελαριάτο – και οι τελευταίες εβδομάδες δείχνουν ότι ακολουθεί πιστά το στρατηγικό του εγχειρίδιο, όπως αναδεικνύεται σε ανάλυση της Tagesschau.
Βήμα 1ο: Ο Πολιτισμικός Πόλεμος
Το εσωτερικό στρατηγικό έγγραφο της AfD έχει 53 σελίδες, γεμάτες αναλύσεις, πίνακες και δημοσκοπήσεις. Το κύριο μέλημά του δεν είναι οι πολιτικές θέσεις, αλλά η τακτική. Η πιο κρίσιμη σελίδα έχει τον τίτλο: «Κατάρριψη του τείχους: Αποτροπή διακομματικών συνεργασιών».
Η στρατηγική ξεκινά με την πρόκληση πόλωσης – κυρίως ανάμεσα στην AfD και την Αριστερά – μέσω ενός «πολιτισμικού πολέμου», επιδιώκοντας ταυτόχρονα να ωθήσει το SPD και τους Πράσινους πιο αριστερά. Στόχος είναι η αποσταθεροποίηση του προοδευτικού μπλοκ και η ανάδειξη της AfD ως μοναδικής «λογικής» δύναμης απέναντι σε μια φαινομενικά ριζοσπαστικοποιημένη αριστερά.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τακτικής ήταν η υπόθεση της νομικού Φράουκε Μπρόζιους-Γκέρσντορφ, η οποία δεν εξελέγη στη θέση δικαστού του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου. Δεξιά και ακροδεξιά μέσα ενημέρωσης, μαζί με στελέχη της AfD, διέδωσαν την ψευδή αφήγηση ότι είναι «φανατικά υπέρ των αμβλώσεων» που θέλει να «σκοτώνει μωρά εννέα μηνών». Παρότι πρόκειται για καθαρές συκοφαντίες, η εικόνα είχε ήδη διαμορφωθεί — και πολλοί βουλευτές της Χριστιανικής Ένωσης δεν την ψήφισαν.
Η AfD πανηγύρισε – και έπειτα εξαπέλυσε νέα επίθεση στην έτερη υποψήφια δικαστή, Ανν-Κάτριν Κάουφχολντ, την οποία ο αντιπρόεδρος του κόμματος Στέφαν Μπραντνερ χαρακτήρισε «ριζοσπαστική ακτιβίστρια του κλίματος».
Όταν η Αλίς Βάιντελ ρωτήθηκε για την πόλωση στη χώρα, έδειξε αρχικά δήθεν κατανόηση, για να ρίξει αμέσως μετά το φταίξιμο σε SPD, Πράσινους και Αριστερά.
Βήμα 2: Η «δεύτερη σηματοδότηση» – η απομόνωση του SPD
Το επόμενο στάδιο στο έγγραφο της AfD είναι η προσπάθεια διάρρηξης των δεσμών ανάμεσα στη Χριστιανική Ένωση και το SPD. Ένα γραφικό δείχνει τον καγκελάριο Μερτς (CDU) και τον αντικαγκελάριο και υπουργό Οικονομικών Κλίνγκμπαϊλ (SPD) να χωρίζονται από έναν κεραυνό.
Δεδομένου ότι η AfD γνωρίζει πως δεν μπορεί να κυβερνήσει χωρίς εταίρους, βλέπει τη Χριστιανική Ένωση ως τον πιθανότερο συνεργάτη – εάν αποκοπεί από το SPD. Σύμφωνα με την πολιτική επιστήμονα Άννα-Σόφι Χάιντσε από το Πανεπιστήμιο Τρίερ, παρόμοιες στρατηγικές ακολουθούνται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες από την ακροδεξιά, με στόχο την προσέγγιση παραδοσιακών συντηρητικών κομμάτων.
Ο υποψήφιος της AfD για τις εκλογές στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, Μάρκους Φρόνμαγερ, δηλώνει ότι η Ένωση χρειάζεται την AfD για να παραμείνει αξιόπιστη και υποστηρίζει ότι «ο πολιτισμικός πόλεμος» τον οποίο ξεκινά το κόμμα, αναδεικνύει απλώς τις αντιφάσεις των άλλων κομμάτων. «Συχνά, η AfD δεν χρειάζεται να κάνει τίποτα – απλώς να παρουσιάσει τις θέσεις της και να παρατηρήσει τις αντιδράσεις».
Βήμα 3ο: Η πίεση προς τη Δεξιά
Στο τρίτο στάδιο, η AfD στοχεύει βαθιά στην εκλογική βάση της Χριστιανικής Ένωσης, αμφισβητώντας τον "παραδοσιακό" της ρόλο ως υπεύθυνη πολιτική δύναμη. Επιλέγει θέματα όπως η οικονομία, η φορολογία και η δημοσιονομική πολιτική – πεδία όπου παλιότερα δεν είχε ιδιαίτερη αξιοπιστία, αλλά που πλέον, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, κερδίζει έδαφος.
Ένα παράδειγμα είναι η φορολογική μεταρρύθμιση AfD 2025, με την οποία σκοπεύει να ασκήσει πίεση στην κυβέρνηση. Μεταξύ άλλων προτείνει ενιαίο φορολογικό συντελεστή 25% και απαλλαγή από τη φορολογία για οικογένειες με τρία παιδιά μέχρι τα 70.000 ευρώ εισόδημα. Παρότι οι προτάσεις συνεπάγονται ετήσιο έλλειμμα άνω των 150 δισ. ευρώ, αυτό δεν φαίνεται να την απασχολεί – καθώς δεν έχει να τις εφαρμόσει, όντας στην αντιπολίτευση.
Η AfD και οι δημοκρατικές αρχές
Η βουλευτής της AfD, Μπεάτριξ φον Στορχ, εμφανίζεται αμετανόητη όταν μιλά για τον «πολιτισμικό πόλεμο», δηλώνοντας πως το κόμμα της θα δώσει τη μάχη «με σαφήνεια και σφοδρότητα» και καλώντας τη CDU να διαλέξει πλευρά.
Η πολιτική πόλωση είναι, κατά την AfD, αναπόφευκτη. Όμως, η Χάιντσε προειδοποιεί ότι το στρατηγικό σχέδιο του κόμματος έρχεται σε αντίθεση με τις βασικές αρχές της δημοκρατίας, καθώς εστιάζει στη δαιμονοποίηση των πολιτικών αντιπάλων, την επίκληση μόνιμης θυματοποίησης και την αποφυγή οποιασδήποτε κουλτούρας συναίνεσης.
Όπως λέει χαρακτηριστικά: «Η αντιπροσωπευτική δημοκρατία λειτουργεί μέσω συμβιβασμών και σεβασμού των θεμελιωδών αρχών. Η AfD επιλέγει τον διαρκή διχασμό, χωρίς να κάνει καμία πραγματική προσπάθεια να καταστεί κυβερνητικά αποδεκτή».
