Ακόμη κι αν οι στρατηγοί του υπερέβαλλαν ξανά, το πανό που κρεμόταν πίσω από τον Πούτιν, «Όποιος μάχεται νικά», ενίσχυε το μήνυμά του ότι η Ρωσία κερδίζει και η Ουκρανία δεν έχει άλλη επιλογή από το να υποκύψει στους ρωσικούς όρους ή να ηττηθεί.

Το 2025 η Ρωσία πάντως έχει κερδίσει μόλις 1% ουκρανικού εδάφους, με τεράστιο κόστος που εκτιμάται σε πάνω από 200.000 νεκρούς και τραυματίες. Αλλά αυτό, σύμφωνα με την Washington Post, αρκεί για τον Ρώσο πρόεδρο, ο οποίος πάντα αποπνέει αυτοπεποίθηση στη νίκη καθώς επιχειρεί να διαμορφώσει τις πραγματικότητες επί του εδάφους — μια άποψη που φαίνεται να έχει επηρεάσει τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

«Παντού οι ρωσικές δυνάμεις, το τονίζω, διατηρούν την αδιαμφισβήτητη στρατηγική πρωτοβουλία», είπε σε φόρουμ του Valdai Discussion Club τον περασμένο μήνα. Την Παρασκευή, ο Τραμπ είπε σε συνέντευξη ότι η Ουκρανία «θα χάσει σε σύντομο χρονικό διάστημα» το υπόλοιπο του Ντονμπάς.

Ενώ οι ρωσικές δυνάμεις ετοιμάζονται να καταλάβουν το Ποκρόβσκ, μια πεισματική οχυρωμένη πόλη στο Ντονέτσκ που αντιστέκεται για πάνω από έναν χρόνο, οι δυτικοί στρατιωτικοί αναλυτές δεν βλέπουν τη Ρωσία στο κατώφλι κάποιας εντυπωσιακής προέλασης που θα μπορούσε να τσακίσει τη βούληση της Ουκρανίας να πολεμήσει. Αντίθετα, η συγκλονιστική απώλεια ζωών — ελλείψει κάποιας διπλωματικής παρέμβασης — αναμένεται να συνεχιστεί.

Ο Πούτιν είπε την Παρασκευή ότι η Ρωσία ήταν πρόθυμη να συνεχίσει να πολεμά εάν το Κίεβο δεν συζητούσε ένα προσχέδιο ειρηνευτικού σχεδίου που εμφανίστηκε την περασμένη εβδομάδα και περιλάμβανε πολλές «κόκκινες γραμμές» για την Ουκρανία, όπως σημαντική μείωση του μεγέθους του στρατού της και παραχώρηση εδαφών στη Ρωσία που ακόμη δεν έχει κατακτήσει στρατιωτικά.

«Συνολικά, είμαστε ευχαριστημένοι με αυτό, καθώς οδηγεί στην επίτευξη των στόχων της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης δια της ένοπλης ισχύος», είπε, αναφερόμενος στον πόλεμο. Το σχέδιο τροποποιήθηκε κατά τις συνομιλίες ΗΠΑ–Ουκρανίας την Κυριακή, γεγονός που το καθιστά πιθανότερο λιγότερο αποδεκτό στη Ρωσία.

Γιατί πραγματικά πολεμά ο Πούτιν

Ο Πούτιν είναι πρόθυμος να συνεχίσει τον πόλεμο, παρά τον οικονομικό πόνο και τις σοκαριστικές απώλειες που ξεπερνούν εκείνες των ΗΠΑ στο Ιράκ ή της Σοβιετικής Ένωσης στο Αφγανιστάν, γιατί αντιλαμβάνεται αδυναμία σε ΗΠΑ και Ευρώπη και εξάντληση στην Ουκρανία, σύμφωνα με αναλυτές.

Για τον Πούτιν, το κόστος αξίζει, γιατί δεν πρόκειται τόσο για κατάκτηση εδαφών όσο για αντιστροφή της ήττας της Σοβιετικής Ένωσης στον Ψυχρό Πόλεμο και επαναβεβαίωση της Ρωσίας ως παγκόσμιας δύναμης, είπε ο πρώην Ρώσος διπλωμάτης Μπόρις Μπονταρέφ.

«Δεν πολεμά για τα χωριά της Ουκρανίας. Δεν πολεμά για το ουκρανικό έδαφος, ούτε καν για τους σπάνιους πόρους της Ουκρανίας. Πολεμά για κάτι πολύ μεγαλύτερο», είπε. «Θέλει οι Ηνωμένες Πολιτείες, πρώτα απ’ όλα, και η Ευρώπη να παραδεχθούν ότι η Ρωσία έχει αποκλειστική σφαίρα επιρροής όπου ΗΠΑ και Ευρώπη απαγορεύεται να παρεμβαίνουν»

«Δεν είναι θέμα εδάφους. Εξαρτάται από το πόσο θα συνεχίσουν να πολεμούν οι Ουκρανοί· στόχος του είναι να συντρίψει τη διάθεσή τους για αντίσταση».

Βελτιωμένη απόδοση

Από τότε που ο Τραμπ ανέλαβε την προεδρία, ο Πούτιν επαναλαμβανόμενα απέφευγε τις εκκλήσεις του για κατάπαυση του πυρός, καθώς η αργή προέλαση των δυνάμεών του τον έπεισε πως η στρατιωτική νίκη είναι εφικτή.

Σύμφωνα με τη Black Bird Group, η Ρωσία απέκτησε 1.065 τετραγωνικά μίλια τους έξι μήνες από τον Μάιο έως τον Οκτώβριο, σε σύγκριση με 742 κατά την ίδια περίοδο πέρυσι.

Η Ρωσία έκανε ορισμένες σημαντικές στρατιωτικές προσαρμογές φέτος που βοήθησαν τις δυνάμεις της, σύμφωνα με αναλυτές. Πραγματοποιεί λιγότερες μαζικές «επιθέσεις κρεατομηχανής», βελτιώνει τη δύναμή της σε drones, και στοχοποιεί Ουκρανούς χειριστές drones και γραμμές εφοδιασμού για να ελέγχει τους δρόμους, εμποδίζοντας γρήγορη ουκρανική υποχώρηση.

Ο Σαμ Κράνι-Έβανς, συνεργάτης του Royal United Services Institute στο Λονδίνο, είπε ότι η Ρωσία — με το πλεονέκτημα σε στρατεύματα — διεισδύει στις ουκρανικές θέσεις στέλνοντας μικρές ομάδες μπροστά, οι οποίες στη συνέχεια συγκεντρώνονται για μια επίθεση.

«Αυτό συνοδεύεται από επιθέσεις drone και πυροβολικού στις θέσεις και κυρίως στις γραμμές ανεφοδιασμού. Οι Ρώσοι πέρασαν χρόνο εστιάζοντας στην ουκρανική αμυντική ζώνη και, όταν είναι επιτυχείς, προωθούν τα ηλεκτρονικά τους συστήματα και άλλα μέσα πιο πίσω.»

Αλλά περισσότεροι στρατιώτες τους πεθαίνουν, και η ρωσική στρατιωτική κουλτούρα παραμένει σκληρή και ωμή — με στοιχεία πιθανών εγκλημάτων πολέμου, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων σε σπίτια και εγκαταστάσεις αμάχων, στοχοποίησης και δολοφονιών πολιτών με drones για την αποψίλωση ουκρανικών πόλεων, καθώς και αναφερόμενων εκτελέσεων Ουκρανών στρατιωτών που παραδίνονται.

«Ο ρυθμός απωλειών τους παραμένει βαριάς μορφής», είπε ο Έμιλ Καστεχέλμι, στρατιωτικός αναλυτής της Black Bird Group. «Μπορούν να αντικαθιστούν τις απώλειές τους, ειδικά σε σύγκριση με τους Ουκρανούς. Αλλά εξακολουθεί να είναι εκπληκτικό ότι ενώ το ανθρώπινο δυναμικό είναι από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματά τους, το αντιμετωπίζουν σαν κάτι εντελώς αναλώσιμο.»

«Ξοδεύουν πολλούς πόρους σε έναν πόλεμο στον οποίο δεν μπορούν να κινηθούν αποφασιστικά ούτε προς τη μία ούτε προς την άλλη κατεύθυνση», πρόσθεσε.

Ο αργός ρυθμός φθοράς της Ρωσίας είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί από την Ουκρανία, δεδομένων των μειονεκτημάτων της σε προσωπικό και πυρά. Τα οξυμένα προβλήματα του Κιέβου με λιποταξίες και στρατολόγηση αφήνουν κενά στις ουκρανικές άμυνες που η Ρωσία εκμεταλλεύεται.

Χωρίς κατάρρευση

«Το 2025, η ηγεσία της Ρωσίας έκανε δύο στοιχήματα, και αποδείχθηκαν και τα δύο λανθασμένα. Το πρώτο ήταν ότι μέσω συνεχούς πίεσης, κάποια στιγμή θα υπάρξει κατάρρευση των ουκρανικών αμυνών στην πρώτη γραμμή. Το δεύτερο ήταν ότι με διπλωματία θα επηρεάσουν τη νέα διοίκηση Τραμπ ώστε, ακόμη κι αν δεν υπάρξει κατάρρευση στα ουκρανικά μέτωπα, να υπάρξει κατάρρευση της δυτικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών, οδηγώντας τελικά στο ίδιο αποτέλεσμα.»

«Παρά την επιδεινούμενη στρατιωτική κατάσταση, και τα δύο αυτά στοιχήματα μέχρι τώρα αποδείχθηκαν λανθασμένα. Το ερώτημα είναι: θα τα ξανακάνουν το 2026;» είπε ο Κόφμαν.

Ένας Ουκρανός αξιωματούχος, που μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας για ευαίσθητα θέματα, είπε ότι η Μόσχα πιστεύει πως έχει το πάνω χέρι στο πεδίο της μάχης, αλλά στην πραγματικότητα «πολεμούν για μερικά οικοδομικά τετράγωνα μικρών πόλεων επί μήνες».

Αν και η ρωσική προέλαση είναι αργή εδώ και χρόνια, οι πόλεμοι είναι απρόβλεπτοι και οι αναλυτές σημειώνουν ότι η κατάσταση μπορεί γρήγορα να αλλάξει εάν η Ρωσία καταφέρει να εκμεταλλευτεί την ορατή εξάντληση της Ουκρανίας και τα αυξανόμενα προβλήματά της με το προσωπικό το 2026.

Καθώς το έτος τελειώνει, η Ρωσία ετοιμάζεται να καταλάβει το Ποκρόβσκ, με στρατιωτικούς αναλυτές να προειδοποιούν ότι η τάση του Κιέβου να κρατά πόλεις πολύ μετά την απώλεια στρατηγικής αξίας — όπως συνέβη στο Μπαχμούτ και αλλού — αυξάνει τις απώλειες, αποθαρρύνει νέους στρατιώτες και επιδεινώνει την κρίση προσωπικού.

Αλλά το μέτωπο του Ποκρόβσκ περιγράφει το δίλημμα που η Ουκρανία αντιμετωπίζει σε όλο τον πόλεμο: να εξισορροπεί τις πολιτικές προσδοκίες των ΗΠΑ και της Ευρώπης με τις ανάγκες του πεδίου μάχης. Η πτώση του Ποκρόβσκ — υπό ρωσική επίθεση από το καλοκαίρι του 2024 — μπορεί να ενισχύσει τη ρωσική προπαγάνδα που παρουσιάζει την αργή προέλασή της ως ασταμάτητο τρένο προς τη νίκη.

Ο Τραμπ, στο μεταξύ, πέρασε από το να δηλώνει την τελευταία εβδομάδα του Σεπτεμβρίου ότι η Ουκρανία μπορεί να ανακτήσει όλα τα χαμένα εδάφη της, στο να δηλώνει την Παρασκευή ότι η Ουκρανία θα χάσει.

Σύμφωνα με τον Λόρενς Φρήντμαν, ομότιμο καθηγητή σπουδών πολέμου στο King’s College London, ο Πούτιν φαίνεται να στηρίζεται στο ότι η Ουκρανία θα ξεμείνει από στρατιωτικό προσωπικό, οδηγώντας σε κατάρρευση του μετώπου.

«Δεν έχει δώσει ούτε την παραμικρή ένδειξη ότι ο πόλεμος δεν μπορεί να διεξαχθεί μέχρι την επιτυχή ολοκλήρωσή του», έγραψε ο Φρήντμαν σε ανάρτηση στο Substack.

Παρά την αυτοπεποίθηση του Πούτιν, η Ρωσία θα χρειαζόταν πολύ σημαντικότερες προελάσεις για να εξαναγκάσει οποιαδήποτε ουκρανική παράδοση, και μέχρι τώρα δεν έχει καταλάβει καμία μεγάλη πόλη φέτος. Οι απώλειές της επίσης δυσκολεύονται να αναπληρωθούν, καθώς τα επίπεδα στρατολόγησης μειώνονται και τα οικονομικά προβλήματα από τις κυρώσεις και την πολεμική οικονομία αναμένεται να ενταθούν του χρόνου.

Ενώ οι Ουκρανοί αντιμετωπίζουν τον χειρότερο χειμώνα του πολέμου, με τις ενεργειακές υποδομές κατεστραμμένες από ρωσικούς βομβαρδισμούς, ο πληθυσμός φαίνεται ακόμη ανυποχώρητος.

«Δεν έχει υπάρξει καμία μείωση στην αποφασιστικότητα της χώρας να αντισταθεί στην επιθετικότητα, όσο δύσκολη και εξαντλητική κι αν φαίνεται η κατάσταση αυτή τη στιγμή», έγραψε ο Φρήντμαν. «Ούτε αποδέχονται το ρωσικό αφήγημα ότι ωθούνται προς την ήττα».