Σύμφωνα με πέντε Ευρωπαίους διπλωμάτες που ενημερώθηκαν για τη συνομιλία, ο Ρόμπερτ Φίτσο, ένας από τους λίγους ηγέτες της ΕΕ που συχνά στηρίζει τη στάση του Τραμπ σχετικά με τις αδυναμίες της Ευρώπης, ανησυχούσε για την «ψυχολογική κατάσταση» του Αμερικανού προέδρου. Δύο από τους διπλωμάτες ανέφεραν ότι ο Φίτσο χρησιμοποίησε τη λέξη «επικίνδυνος» για να περιγράψει τον τρόπο που φάνηκε ο Τραμπ κατά τη συνάντησή τους στο Mar-a-Lago στη Φλόριντα, στις 17 Ιανουαρίου.
Η συνομιλία του Φίτσο με τους Ευρωπαίους ομολόγους του έλαβε χώρα στις 22 Ιανουαρίου στις Βρυξέλλες, στα πλαίσια έκτακτης συνόδου της ΕΕ για τις διατλαντικές σχέσεις, μετά τις απειλές του Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία. Οι ηγέτες χρησιμοποίησαν τη συνάντηση για να καθησυχάσουν τις εντάσεις, μετά την ανάκληση από τον Τραμπ της απειλής για δασμούς σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες. Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός έκανε τα σχόλιά του σε ανεπίσημη συζήτηση με ορισμένους ηγέτες και κορυφαίους αξιωματούχους της ΕΕ, όχι κατά τη διάρκεια της επίσημης συνεδρίασης, σύμφωνα με τους διπλωμάτες.
Όλοι οι διπλωμάτες μίλησαν στο POLITICO με ανωνυμία για να συζητήσουν τις εμπιστευτικές συνομιλίες. Προέρχονται από τέσσερις διαφορετικές κυβερνήσεις της ΕΕ και ένας είναι ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ. Όλοι δήλωσαν ότι δεν γνώριζαν λεπτομέρειες για το τι ακριβώς είπε ο Τραμπ στον Φίτσο που προκάλεσε την αντίδρασή του.
Τα σχόλια του Φίτσο είναι ιδιαίτερα σημαντικά, δεδομένου ότι θεωρείται ένας από τους πιο φιλο-Τραμπ πολιτικούς της Ευρώπης, έχοντας δημοσιεύσει βίντεο στο Facebook μετά τη συνάντηση στο Mar-a-Lago και υποστηρίζοντας τη στρατηγική των ΗΠΑ στο πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας. Πέρυσι, ο Φίτσο είχε μιλήσει στο Συνέδριο Συντηρητικής Πολιτικής Δράσης (CPAC) λέγοντας στους Αμερικανούς ότι «ο πρόεδρός σας προσφέρει μεγάλη υπηρεσία στην Ευρώπη».
Για ψεύδη μιλούν Φίτσο και Λευκός Οίκος
Την Τετάρτη, ο Φίτσο έγραψε στο X (πρώην Twitter): «Πρέπει να απορρίψω κατηγορηματικά τα ψεύδη του POLITICO σχετικά με τη συνάντησή μου με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Δ. Τραμπ σε μια ανεπίσημη σύνοδο στις Βρυξέλλες. Κανείς δεν άκουσε τίποτα, κανείς δεν είδε τίποτα, δεν υπάρχουν μάρτυρες, αλλά αυτό δεν εμπόδισε το POLITICO να δημιουργήσει ψεύδη».
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι «δεν μίλησα στην ανεπίσημη σύνοδο στις Βρυξέλλες» και ότι συμφωνεί με πολλές στρατηγικές του Τραμπ, αλλά όχι με όλες. Τόνισε επίσης ότι μετά από τη σκληρή δήλωσή του για τη Βενεζουέλα περίμενε ακύρωση της επίσκεψής του στις ΗΠΑ, κάτι που δεν συνέβη, γεγονός που έκανε τη συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο ακόμη πιο πολύτιμη.
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, δήλωσε: «Πρόκειται για απόλυτα ψευδείς ειδήσεις από ανώνυμους Ευρωπαίους διπλωμάτες που προσπαθούν να γίνουν σχετικοί. Η συνάντηση στο Mar-a-Lago ήταν θετική και παραγωγική». Ανώτερος αξιωματούχος που ήταν παρών στη συνάντηση επιβεβαίωσε ότι δεν υπήρχαν αμήχανες στιγμές και ότι η συνάντηση ήταν ευχάριστη και φυσιολογική, με μερικές χαλαρές ανταλλαγές που κατέγραψε ο φωτογράφος του Λευκού Οίκου.
Ανησυχίες για την «απρόβλεπτη» συμπεριφορά του Τραμπ
Παρά την δημόσια εικόνα του Φίτσο, ορισμένοι Ευρωπαίοι διπλωμάτες χαρακτήρισαν τη συνάντηση «τραυματική» και τόνισαν ότι ο Τραμπ φάνηκε «εκτός ελέγχου». Οι ανησυχίες για την ψυχική και γνωστική κατάσταση του προέδρου των ΗΠΑ γίνονται όλο και περισσότερο θέμα συζήτησης σε ευρωπαϊκά επίπεδα, σύμφωνα με έναν Ευρωπαίο αξιωματούχο.
Ο Τραμπ, 79 ετών, έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι έχει οποιοδήποτε πρόβλημα με τη γνωστική του ικανότητα, δηλώνοντας πρόσφατα στο New York Magazine ότι δεν πάσχει από Αλτσχάιμερ.
Οι απειλές δασμών και η Γροιλανδία
Από τότε που επέστρεψε στην εξουσία πριν από ένα χρόνο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις προσπαθούν να διαχειριστούν τις θέσεις του Τραμπ σε θέματα όπως η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η υποστήριξή του σε ακροδεξιούς πολιτικούς, τα εμπόδια στο ελεύθερο εμπόριο και ο ρόλος των ΗΠΑ στην άμυνα της Ευρώπης.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Τραμπ απείλησε με νέους δασμούς σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας, της Γερμανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, λόγω εμποδίων στην προσπάθειά του να καταλάβει τη Γροιλανδία. Σε ομιλία του στο Νταβός, δήλωσε ότι δεν αποκλείει τη χρήση υπερβολικής ισχύος αλλά δεν θα το κάνει. Τελικά συμφωνήθηκε ένα πλαίσιο συμφωνίας με τον ΓΓ του ΝΑΤΟ, Μάρκ Ρούτε, και αποσύρθηκε η απειλή.
Στην περασμένη σύνοδο, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς τόνισαν την ανάγκη η ΕΕ να μειώσει την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ για την ασφάλειά της. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι οι ηγέτες έμαθαν πως η «σταθερή» αλλά «μη κλιμακωτική» αντίδραση στον Τραμπ είναι αποτελεσματική στρατηγική που πρέπει να συνεχιστεί.
