Σύμφωνα με αναλυτικό ρεπορτάζ της Wall Street Journal, ο Κέιν ανέφερε σε αρκετές ενημερώσεις ότι οι Αμερικανοί αξιωματούχοι πίστευαν εδώ και καιρό πως το Ιράν θα χρησιμοποιούσε νάρκες, drones και πυραύλους για να κλείσει τη σημαντικότερη θαλάσσια αρτηρία μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις συζητήσεις.
Ο Τραμπ αναγνώρισε τον κίνδυνο, είπαν αυτά τα άτομα, αλλά προχώρησε στην πιο σημαντική απόφαση εξωτερικής πολιτικής των δύο προεδρικών του θητειών. Είπε στην ομάδα του ότι η Τεχεράνη πιθανότατα θα υποχωρούσε πριν κλείσει το στενό — και ακόμη κι αν το επιχειρούσε, ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε να το αντιμετωπίσει.
Τώρα, δύο εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου, οι ηγέτες του Ιράν έχουν αρνηθεί να υποχωρήσουν και το Στενό του Ορμούζ έχει αναδειχθεί στο πιο ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης.
Το Ιράν έχει εμποδίσει δεξαμενόπλοια να περάσουν από το στενό και έχει πλήξει εμπορικά πλοία, προκαλώντας άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και ένα ενεργειακό σοκ που εξαπλώνεται σε όλο τον κόσμο. Οι αμερικανικές δυνάμεις στοχεύουν πλοία που τοποθετούν νάρκες και εργοστάσια στο Ιράν, προσπαθώντας να αποτρέψουν τη χώρα από το να γεμίσει το πέρασμα με εκρηκτικά.
Η κοινή στρατιωτική επιχείρηση ΗΠΑ–Ισραήλ έχει σκοτώσει τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, έχει πλήξει στρατιωτικά αρχηγεία και έχει καταστρέψει ή προκαλέσει ζημιές σε περισσότερα από 90 ιρανικά πλοία.
Ανθρώπινες απώλειες
Ωστόσο, το τίμημα είναι ήδη βαρύ. Τουλάχιστον 13 Αμερικανοί έχουν σκοτωθεί, μεταξύ των οποίων έξι σε συντριβή αεροσκάφους ανεφοδιασμού της Πολεμικής Αεροπορίας την Πέμπτη, γεγονός που καθιστά τον πόλεμο στο Ιράν τη φονικότερη στρατιωτική επιχείρηση των δύο θητειών του Τραμπ. Τουλάχιστον 140 Αμερικανοί έχουν τραυματιστεί στη σύγκρουση. Περίπου 175 άνθρωποι, κυρίως παιδιά, σκοτώθηκαν σε πλήγμα σε σχολείο κοριτσιών στο Ιράν, το οποίο σύμφωνα με προκαταρκτική αμερικανική έρευνα πιθανότατα πραγματοποιήθηκε από αμερικανικές δυνάμεις.
Τεράστιο κόστος
Η αμερικανική επιχείρηση κοστίζει δισεκατομμύρια δολάρια την εβδομάδα. Πιο γενικά, ο αυξανόμενος κίνδυνος ενός διευρυνόμενου και παρατεταμένου πολέμου απειλεί την αμερικανική οικονομία, προκαλώντας προειδοποιήσεις για στασιμοπληθωρισμό — έναν συνδυασμό στάσιμης ανάπτυξης και υψηλού πληθωρισμού.
Πίσω από τη λογική του Τραμπ για τον πόλεμο βρισκόταν μια βαθιά εμπιστοσύνη στις δυνατότητες του αμερικανικού στρατού να επιτύχει μια γρήγορη και αποφασιστική νίκη, σύμφωνα με αξιωματούχους της κυβέρνησης και άλλα άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Η εμπιστοσύνη του προέδρου στον Κέιν ενισχύθηκε από τις επιτυχημένες αμερικανικές επιθέσεις σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις πέρυσι και από την επιδρομή του Ιανουαρίου που οδήγησε στη σύλληψη του αυταρχικού ηγέτη της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο.
Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι ο Τραμπ κατανοούσε τους κινδύνους της έναρξης του πολέμου, αλλά ήταν αποφασισμένος να εξαλείψει την απειλή που αντιπροσώπευε το Ιράν.
Με το στενό σχεδόν κλειστό, το Πεντάγωνο ανησυχεί τώρα ότι οποιαδήποτε αμερικανικά πολεμικά πλοία συνοδεύουν δεξαμενόπλοια θα αποτελούν στόχους, εκτός αν οι ΗΠΑ καταστρέψουν ιρανικά πλοία και παράκτια όπλα άμυνας, συμπεριλαμβανομένων drones και πυραύλων.
Είχαν προειδοποιήσει τον Τραμπ
Το πιθανό κλείσιμο του στενού ήταν ένα από τα σενάρια που παρουσίασαν στον Τραμπ ο Κέιν και άλλοι σύμβουλοι πριν από τον πόλεμο. Ο Κέιν εξέφρασε επίσης εμπιστοσύνη ότι ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε να αποδυναμώσει το ιρανικό ναυτικό και το πυραυλικό του οπλοστάσιο, καθώς και να μειώσει περαιτέρω την ικανότητά του να κατασκευάζει και να αναπτύσσει πυρηνικό όπλο.
Ο Κέιν παρείχε στον πρόεδρο «ένα πλήρες φάσμα στρατιωτικών επιλογών, μαζί με ακριβή και προσεκτική εξέταση των δευτερογενών συνεπειών, των επιπτώσεων και των κινδύνων που συνδέονται με κάθε επιλογή», δήλωσε ο εκπρόσωπός του, Τζο Χόλστεντ.
«Το Πεντάγωνο σχεδιάζει εδώ και δεκαετίες για την απεγνωσμένη και απερίσκεπτη απόφαση του Ιράν να κλείσει το Στενό του Ορμούζ και αυτό αποτελούσε μέρος του σχεδιασμού της κυβέρνησης Τραμπ πολύ πριν ξεκινήσει η Επιχείρηση Epic Fury», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ.
Η αμερικανική επιχείρηση για την εξουδετέρωση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν «έχει κυριολεκτικά στόχο να τους στερήσει τη δυνατότητα να κλείσουν το Στενό», είπε η Λέβιτ.
Ορισμένοι εξωτερικοί σύμβουλοι του Τραμπ τον προτρέπουν να βρει τρόπο εξόδου, αλλά ο πρόεδρος δεν σχεδιάζει να τερματίσει άμεσα τον πόλεμο, σύμφωνα με συνεργάτες και αξιωματούχους, και αντίθετα πιέζει για συνέχιση των επιθέσεων κατά των ιρανικών στρατιωτικών δυνάμεων και των συμμάχων τους.
Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τις δημόσιες δηλώσεις του Τραμπ ότι η αποστολή έχει σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί.
Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η σύγκρουση πιθανότατα θα διαρκέσει τουλάχιστον μερικές ακόμη εβδομάδες.
Μικρό σχήμα στις συσκέψεις πριν τον πόλεμο
Οι επικριτές του προέδρου λένε ότι το κλείσιμο του στενού και η οικονομική αναταραχή που προκάλεσε αντανακλούν έλλειψη σχεδιασμού και σοβαρής εξέτασης πριν από τον πόλεμο.
«Δεν είχαν σχέδιο για να αντιμετωπίσουν την κρίση στο στενό», δήλωσε ο γερουσιαστής Κρις Μέρφι, ο οποίος συμμετείχε σε απόρρητη ενημέρωση με αξιωματούχους της κυβέρνησης για την επιχείρηση.
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε την Παρασκευή ότι η απόφαση του Ιράν να μπλοκάρει το στενό ήταν ένδειξη «απόλυτης απελπισίας», προσθέτοντας ότι «το αντιμετωπίζουμε και δεν χρειάζεται να ανησυχούμε».
Συνήθως, οι προετοιμασίες για πόλεμο περιλαμβάνουν εβδομάδες ή μήνες μυστικών συζητήσεων, γραπτά σχέδια, διαφωνίες από διπλωμάτες και αξιωματούχους πληροφοριών, και συνεδριάσεις του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας με μέλη του υπουργικού συμβουλίου.
Αυτή τη φορά μόνο μια μικρή ομάδα συμμετείχε στις προετοιμασίες για το Ιράν — μεταξύ αυτών ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο Χέγκσεθ. Αυτό περιόρισε τις συμβουλές και τις πληροφορίες που είχε στη διάθεσή του ο πρόεδρος.
Το μικρό αυτό σχήμα ήταν σκόπιμο, δήλωσαν αξιωματούχοι. Του επέτρεπε να αντιδρά γρήγορα στις εξελίξεις και να αποτρέψει διαρροές.
Ωστόσο, παρέμειναν αναπάντητα ερωτήματα, όπως πώς θα απομακρύνονταν Αμερικανοί πολίτες από την περιοχή σε περίπτωση κλιμάκωσης ή πώς θα διασφαλιζόταν ότι ο επόμενος ηγέτης του Ιράν θα ήταν φιλικός προς την Ουάσιγκτον.
Ορισμένοι ανώτεροι σύμβουλοι και διπλωμάτες που διαχειρίζονται υποθέσεις της Μέσης Ανατολής δεν είχαν σχεδόν καμία ενημέρωση για τα σχέδια πολέμου και έμαθαν για τους βομβαρδισμούς από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις ειδήσεις.
Με την πλειοψηφία των Αμερικανών στις δημοσκοπήσεις να αντιτίθεται στον πόλεμο, ο Τραμπ και οι σύμβουλοί του προσπαθούν να πείσουν ότι η σύγκρουση δεν θα εξελιχθεί σε έναν ακόμη «ατελείωτο πόλεμο» όπως στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν.
Ο Λευκός Οίκος και το Πεντάγωνο έχουν ξεκινήσει μια επιθετική επικοινωνιακή εκστρατεία βασισμένη στην εικόνα της αμερικανικής ανίκητης ισχύος.
Ο υπουργός Άμυνας δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «κερδίζουν αποφασιστικά, καταστροφικά και χωρίς έλεος», προσπαθώντας να καθησυχάσει τους Αμερικανούς ότι η κατάσταση βρίσκεται υπό έλεγχο.
Πώς θα τελειώσει όλο αυτό
Ο νέος σκληροπυρηνικός ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ — ο οποίος αντικατέστησε τον πατέρα του — έχει ορκιστεί να κρατήσει τα πλοία έξω από το Στενό του Ορμούζ.
Το καθεστώς παραμένει σταθερό στην εξουσία και δεν αναμένεται να καταρρεύσει σύντομα, σύμφωνα με αμερικανικές και ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών.
Διπλωμάτες στην Τεχεράνη εκτιμούν ότι το Ιράν θα ελέγχει επιθετικά τη θαλάσσια οδό, ελπίζοντας ότι το υψηλό κόστος για τις ΗΠΑ θα αναγκάσει τον Τραμπ να αποχωρήσει από τον πόλεμο.
Οι σύμμαχοι στον Κόλπο είναι ιδιωτικά εξοργισμένοι με τις ΗΠΑ, κατηγορώντας την κυβέρνηση Τραμπ ότι προκάλεσε έναν πόλεμο που τους έβαλε στο στόχαστρο.
Παράλληλα, πολλοί Αμερικανοί έχουν παγιδευτεί στην περιοχή, καθώς ο εναέριος χώρος έκλεισε και δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι δεν μπορούν να φύγουν.
Στις ΗΠΑ, η αστάθεια στις τιμές των καυσίμων και του πετρελαίου οδήγησε στη μεγαλύτερη απελευθέρωση πετρελαίου από στρατηγικά αποθέματα στην ιστορία.
Ο Τραμπ αντιμετωπίζει δύο δύσκολες επιλογές, λένε αναλυτές:
Να τερματίσει τις εχθροπραξίες αφήνοντας ένα τραυματισμένο καθεστώς που ίσως επανεξοπλιστεί, ή να συνεχίσει τους βομβαρδισμούς με κίνδυνο μεγαλύτερης αστάθειας και περισσότερων απωλειών.
Ο Τραμπ δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι ο πόλεμος θα τελειώσει «πολύ σύντομα». Απομένουν μόνο λίγοι στόχοι, είπε.
Την Παρασκευή πρόσθεσε ότι θα τερματίσει τον πόλεμο όταν το «νιώσει στα κόκαλά του».
Ωστόσο, Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ιδιωτικά ότι δεν υπάρχουν σχέδια αποχώρησης των δυνάμεων — αντίθετα, περισσότερα πλοία και πεζοναύτες κατευθύνονται στην περιοχή.
Ένα άλλο πιθανό σενάριο, λένε οι αξιωματούχοι είναι το εξής: ο Τραμπ απλώς να ανακηρύξει νίκη και να τερματίσει τον πόλεμο.
