Αυτή τη στιγμή η μεγαλύτερη πρόκληση για τη γερμανική εξωτερική πολιτική είναι ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και οι ευρύτερες συνέπειες για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Πολλοί στη Γερμανία εστιάζουν στον κίνδυνο απευθείας ένοπλης αντιπαράθεσης με τη Ρωσία. Αγνοούν όμως ότι η Μόσχα μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ζημιά στην Ευρώπη και μόνο μέσω επικοινωνιακού «πολέμου». Έρευνες διεθνών μέσων έχουν αναδείξει την ικανότητα της Ρωσίας να στήνει μηχανισμούς είτε μέσω φιλικά προσκείμενων μέσων είτε μέσω του άναρχου τοπίου στα social media και του ίντερνετ ώστε να αποσταθεροποιηθούν οι γεωπολιτικοί της ανταγωνιστές. Συνεπώς, χρειάζονται αντίβαρα.
Τι πιστεύει η ελληνική και κυπριακή κοινή γνώμη για τον πόλεμο στην Ουκρανία
Στην Ελλάδα εξακολουθεί να υπάρχει ισχυρό ρεύμα ρωσοφιλίας, το οποίο βρήκε πρόσφορο έδαφος λόγω του αντιαμερικανικού κλίματος που επικράτησε στον απόηχο της πτώσης της Χούντας των Συνταγματαρχών και της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το 1974. Αυτό επλήγη προσωρινά το 2022, αλλά ανακάμπτει σταθερά.
Σε σχετική έρευνα του Ερευνητικού Κέντρου Pew που δημοσιεύτηκε το 2025, το 38% των Ελλήνων δηλώνει ότι έχει θετική άποψη για τη Ρωσία. Παρότι η πλειοψηφία διατηρεί αρνητική στάση, η Ελλάδα είναι από τις ευρωπαϊκές χώρες όπου οι πρακτικές της Μόσχας εμφανίζουν σχετικά υψηλότερο βαθμό αποδοχής. Το ανησυχητικό είναι ότι οι θετικές απόψεις αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 9%, ενώ η εμπιστοσύνη στον Βλαντιμίρ Πούτιν ενισχύθηκε επίσης κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες. Παράλληλα, το 80% δηλώνει ότι δεν έχει εμπιστοσύνη στον πρόεδρο της αμυνόμενης Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης τα ευρήματα έρευνας του Eteron, που δημοσιεύτηκε το φθινόπωρο του 2023. Η πλειοψηφία αρνείται να τοποθετηθεί υπέρ της αμυνόμενης Ουκρανίας. Το 42,3% επιλέγει μια στάση ουδετερότητας, ενώ το 17,9% τάσσεται υπέρ της Ρωσίας.
Παρόμοια τάση παρατηρείται στην Κύπρο. Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του φθινοπώρου του 2025, το 55% των Κύπριων εμφανίζεται δυσαρεστημένο από την ευρωπαϊκή αντίδραση στην ρωσική εισβολή. Η υποστήριξη για κυρώσεις κατά της Ρωσίας περιορίζεται στο 30%, με το 62% να διαφωνεί. Παράλληλα, η στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία απορρίπτεται από το 74% των ερωτηθέντων. Όπως και η Ελλάδα, η Κύπρος εμφανίζει πιο συγκρατημένη στάση απέναντι στη Μόσχα σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ.
Αυτή η ανοχή στις ρωσικές πρακτικές επιβεβαιώνεται και σε εκλογικό επίπεδο: Η ρωσόφιλη Ελληνική Λύση βρίσκεται δημοσκοπικά σταθερά κοντά στο 10%, ενώ ο influencer και νυν Ευρωβουλευτής Φειδίας Παναγιώτου, που έχει κατηγορηθεί για υιοθέτηση ρωσικών θέσεων, καταγράφεται στις κυπριακές μετρήσεις στο 7%.
Στον κόσμο του hard power, υπάρχει χώρος και για soft power
Είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν οι ιθύνοντες της DW έλαβαν υπόψη στην απόφασή τους, στον βαθμό που θα έπρεπε, αυτούς τους παράγοντες. Πράγματι, η Ελλάδα και η Κύπρος αποτελούν σταθερές δημοκρατίες, όπως αναφέρει η διοίκηση του Ομίλου σε σχετική της ανακοίνωση. Ωστόσο η επικράτηση της δημοκρατίας δεν είναι δεδομένη, όπως μας δείχνουν για παράδειγμα οι πράξεις του Ντόναλντ Τραμπ στις ΗΠΑ και αλλού. Εκτός αυτού, η Κύπρος, με το βόρειο τμήμα της υπό κατοχή, εξακολουθεί να έχει ανοιχτό εδαφικό ζήτημα, γεγονός που καθιστά το κλείσιμο του ελληνικού προγράμματος ακόμη πιο άκομψο.
Η αξιοπιστία και το κύρος της DW θεωρούνται διαχρονικά σημαντικά αντίβαρα σε φαινόμενα αυταρχισμού και παραπληροφόρησης και το έργο της αποτελούσε μια χρήσιμη μορφή άσκησης soft power στη γερμανική εξωτερική πολιτική των τελευταίων δεκαετιών.
Η διακοπή του ελληνικού προγράμματος αφήνει τον ελληνόφωνο χώρο και την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου περισσότερο εκτεθειμένους και ευάλωτους σε κακόβουλες προσπάθειες αποσταθεροποίησης, γεγονός που αποδυναμώνει την ελληνική, την κυπριακή και κατ’ επέκταση τη γερμανική θέση στην ευρύτερη διεθνή σκηνή.
Ο πόλεμος του Πούτιν στην Ουκρανία και η δεύτερη θητεία του Τραμπ στον Λευκό Οίκο σηματοδοτούν την επιστροφή μεθόδων hard power στο γεωπολιτικό τοπίο, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να επενδυθούν πόροι και προσοχή σε εργαλεία του soft power, όπως εκείνο της Deutsche Welle.
