Η εμπλοκή του Ισλαμαμπάντ έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας, μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν που ξεκίνησαν στα τέλη Φεβρουαρίου. Με τα κράτη του Κόλπου να βρίσκονται στο στόχαστρο ιρανικών πυραύλων και τις ενεργειακές αγορές να παραμένουν ευάλωτες, το Πακιστάν επιχειρεί να περιορίσει τόσο την περιφερειακή ένταση όσο και τις επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.

Διαμεσολάβηση με «σιωπηρή διπλωματία»

Σύμφωνα με πληροφορίες, η πακιστανική διπλωματία δραστηριοποιήθηκε αρχικά παρασκηνιακά, πριν αναλάβει πιο ενεργό ρόλο, μεταφέροντας μηνύματα μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Μάλιστα, αποκαλύφθηκε ότι το Ισλαμαμπάντ διαβίβασε στο Ιράν αμερικανική πρόταση, ενώ στη συνέχεια μετέφερε και τις απαντήσεις της ιρανικής πλευράς πίσω στις ΗΠΑ.

Παρά το γεγονός ότι η Τεχεράνη αρνείται την ύπαρξη άμεσων συνομιλιών, αναγνωρίζει ότι έχει απαντήσει σε προτάσεις, επιβεβαιώνοντας έμμεσα την ύπαρξη διαύλου επικοινωνίας. Οι λεπτομέρειες για το ποιοι λειτουργούν ως βασικά σημεία επαφής παραμένουν αδιευκρίνιστες.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, δήλωσε ότι και άλλες χώρες, όπως η Τουρκία και η Αίγυπτος, συμμετέχουν σε παρασκηνιακές προσπάθειες για την επανέναρξη διαλόγου μεταξύ των δύο πλευρών.

Γιατί το Πακιστάν έχει «πλεονέκτημα»

Αναλυτές επισημαίνουν ότι το Πακιστάν διαθέτει μοναδική γεωπολιτική θέση: αφενός συνορεύει με το Ιράν, αφετέρου διατηρεί μακροχρόνιες στρατηγικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σε μια περίοδο όπου η απευθείας επικοινωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη, αυτό το διπλό κανάλι το καθιστά ιδανικό ενδιάμεσο.

Παράλληλα, διατηρεί στενούς δεσμούς με χώρες του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, με την οποία έχει ενισχύσει τη συνεργασία του σε επίπεδο άμυνας. Την ίδια στιγμή, δεν διατηρεί διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ, λόγω της στάσης του στο παλαιστινιακό ζήτημα, γεγονός που του επιτρέπει να διατηρεί ισορροπίες στον μουσουλμανικό κόσμο.

Σύνοδος την Κυριακή 29/3 για τη Μέση Ανατολή

Οι υπουργοί Εξωτερικών του Πακιστάν, της Σαουδικής Αραβίας, της Αιγύπτου και της Τουρκίας θα πραγματοποιήσουν σύνοδο αύριο, Κυριακή, και τη Δευτέρα στο Ισλαμαμπάντ για να συζητήσουν για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ανακοίνωσε σήμερα η πακιστανική κυβέρνηση.

Οι υπουργοί Εξωτερικών των χωρών αυτών, κατόπιν πρόσκλησής τους από τον Πακιστανό υπουργό Εξωτερικών Ισάκ Νταρ, θα συναντηθούν "στο Ισλαμαμπάντ στις 29 και 30 Μαρτίου" για να έχουν "συνομιλίες σε βάθος επί μιας σειράς ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών που αποσκοπούν στην μείωση των εντάσεων στην περιοχή", αναφέρει σε ανακοίνωση που εξέδωσε το πακιστανικό υπουργείο Εξωτερικών.

Αυτοί αναμένεται επίσης να συναντηθούν με τον Πακιστανό πρωθυπουργό Σεχμπάζ Σαρίφ. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν είχε αναφερθεί ήδη από χθες, Παρασκευή, στην πιθανότητα διεξαγωγής μιας τέτοιας συνόδου.

Επίδραση στη σύγκρουση και τη διπλωματία

Σύμφωνα με τον αναλυτή Αμπντουλάχ Καν, οι πακιστανικές πρωτοβουλίες ενδέχεται να έχουν ήδη συμβάλει σε έναν βαθμό αυτοσυγκράτησης των εμπλεκόμενων πλευρών. Ενδεικτικά, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει καθυστερήσει την υλοποίηση απειλών για εκτεταμένες επιθέσεις σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές, επικαλούμενος διπλωματική πρόοδο.

Παράλληλα, οι ιρανικές επιθέσεις κατά αμερικανικών στόχων στον Κόλπο φαίνεται να έχουν σχεδιαστεί με τρόπο που να αφήνει περιθώριο για συνέχιση των διαπραγματεύσεων, χωρίς πλήρη κλιμάκωση.

Οι εσωτερικοί λόγοι πίσω από την εμπλοκή

Η ενεργή διπλωματική στάση του Πακιστάν δεν σχετίζεται μόνο με τη διεθνή σκηνή, αλλά και με εσωτερικές πιέσεις. Η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε ενδεχόμενη εκτόξευση των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Επιπλέον, περίπου πέντε εκατομμύρια Πακιστανοί εργάζονται σε χώρες του Κόλπου, αποστέλλοντας εμβάσματα που αντιστοιχούν σε σημαντικό μέρος των εσόδων της χώρας. Μια γενικευμένη σύγκρουση θα μπορούσε να πλήξει άμεσα αυτή τη ροή εισοδήματος.

Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση στο Ισλαμαμπάντ καλείται να διαχειριστεί και εσωτερικές προκλήσεις ασφάλειας, καθώς βρίσκεται ήδη σε ένταση με το γειτονικό Αφγανιστάν.

Ένας ρόλος με υψηλό ρίσκο

Η ανάδειξη του Πακιστάν σε μεσολαβητή υπογραμμίζει τη μεταβαλλόμενη γεωπολιτική ισορροπία στην περιοχή. Αν και η επιτυχία των προσπαθειών του παραμένει αβέβαιη, η εμπλοκή του αποτυπώνει τη σημασία ενδιάμεσων δυνάμεων σε περιόδους κρίσης, όταν οι παραδοσιακοί δίαυλοι επικοινωνίας έχουν καταρρεύσει.

Σε ένα περιβάλλον όπου η σύγκρουση απειλεί να επεκταθεί και να επηρεάσει την παγκόσμια οικονομία, ο ρόλος του Πακιστάν ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστικός ή, αντίθετα, να αναδείξει τα όρια της διπλωματίας σε μια από τις πιο εύφλεκτες περιοχές του κόσμου.