Σύμφωνα με τη Deutsche Welle, ο νεαρός Φιλ Βέρινγκ είναι ένας από αυτούς. Όπως δηλώνει, δεν θεωρεί ότι υπάρχει πραγματική απειλή που να δικαιολογεί τη στρατιωτική του εμπλοκή. «Συνεχώς γίνεται λόγος για άμυνα, αλλά εγώ δεν βλέπω κάποια τέτοια ανάγκη και επομένως δεν έχω κανένα κίνητρο να υπηρετήσω», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Σημειώνεται ότι παρότι σήμερα η θητεία στη Γερμανία είναι εθελοντική, αυτό ενδέχεται να αλλάξει σύντομα. Η Μπούντεσβερ αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις προσωπικού και εκτιμάται ότι θα χρειαστεί τουλάχιστον 60.000 επιπλέον στρατιώτες τα επόμενα χρόνια.
Ωστόσο, τόσο ειδικοί όσο και πολίτες -ιδίως νεότερης ηλικίας- θεωρούν απίθανο να καλυφθούν αυτές οι ανάγκες μέσω εθελοντικής κατάταξης. Ο Βέρινγκ συμμερίζεται αυτή την εκτίμηση, θεωρώντας πως η επαναφορά της υποχρεωτικής θητείας είναι ζήτημα χρόνου.
Μαζί με άλλους νέους που έχουν παρόμοιες απόψεις, έχει συμβάλει στη διοργάνωση μιας πανεθνικής «σχολικής απεργίας» κατά της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας. Ως μαθητής λυκείου στο Μύνστερ και ενεργό μέλος της πρωτοβουλίας, τονίζει ότι το ζήτημα απασχολεί έντονα τον ίδιο και το περιβάλλον του.
Υπενθυμίζεται ότι η ανησυχία αυτή συνδέεται και με πρόσφατες νομοθετικές εξελίξεις. Από τις αρχές του 2026, όλοι οι άνδρες που ενηλικιώνονται στη Γερμανία λαμβάνουν υποχρεωτικά ένα ερωτηματολόγιο από τον στρατό, στο οποίο καλούνται να απαντήσουν.
Μεταξύ άλλων, ερωτώνται αν ενδιαφέρονται να υπηρετήσουν, βαθμολογώντας τη διάθεσή τους σε μια κλίμακα από το 0 έως το 10, ενώ παρέχουν και πληροφορίες για τη φυσική τους κατάσταση και το μορφωτικό τους επίπεδο.
Η διαδικασία, ωστόσο, δεν σταματά εκεί. Ακόμη και όσοι δηλώνουν ότι δεν ενδιαφέρονται καθόλου, υποχρεούνται να υποβληθούν σε ιατρική εξέταση από στρατιωτικό γιατρό. Η υποχρέωση αυτή ισχύει από φέτος για όλους τους άνδρες που έχουν γεννηθεί από το 2008 και μετά. Οι γυναίκες μπορούν να ενταχθούν εθελοντικά στον στρατό, αλλά μόνο οι άνδρες μπορούν νομικά να υποχρεωθούν τόσο σε ιατρικό έλεγχο, όσο και σε στρατιωτική υπηρεσία.
Κατοχυρωμένο συνταγματικά το δικαίωμα απαλλαγής στράτευσης για λόγους συνείδησης
Η ενίσχυση των προσπαθειών στρατολόγησης, η συζήτηση για πιθανή επαναφορά της θητείας και οι ανησυχίες για ενδεχόμενη ρωσική επίθεση σε έδαφος του ΝΑΤΟ επηρεάζουν έντονα τη στάση των νέων. Πολλοί εξετάζουν πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο να ζητήσουν την αναγνώρισή τους ως αντιρρησίες συνείδησης. Σε μια τέτοια περίπτωση, απαλλάσσονται από την υποχρέωση να υπηρετήσουν, ακόμη και σε συνθήκες άμυνας της χώρας.
Να σημειωθεί εδώ ότι το δικαίωμα αυτό κατοχυρώνεται ρητά στο γερμανικό Σύνταγμα, το οποίο ορίζει ότι κανείς δεν μπορεί να υποχρεωθεί να φέρει όπλα ενάντια στη συνείδησή του, μια πρόβλεψη που συνδέεται ιστορικά με τα τραύματα των δύο Παγκοσμίων Πολέμων και της ναζιστικής περιόδου.
Δυνατότητα άρνησης έχουν όχι μόνο οι πολίτες πριν από την κατάταξη, αλλά και εν ενεργεία στρατιώτες ή έφεδροι. Η Γερμανία διατηρούσε για δεκαετίες υποχρεωτική θητεία, δίνοντας παράλληλα τη δυνατότητα εναλλακτικής κοινωνικής υπηρεσίας σε όσους δεν επιθυμούσαν να υπηρετήσουν με όπλα. Το σύστημα αυτό ανεστάλη το 2011, οδηγώντας σε σημαντική μείωση του μεγέθους του στρατού και σε περιορισμό των σχετικών αιτήσεων άρνησης.
Η κατάσταση άλλαξε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η οποία αναζωπύρωσε τις ανησυχίες για την ασφάλεια στην Ευρώπη. Έκτοτε, οι αιτήσεις για αναγνώριση ως αντιρρησίας συνείδησης αυξάνονται σταθερά. Το 2025 καταγράφηκε νέο ρεκόρ με 3.879 αιτήσεις, ενώ μόνο τους δύο πρώτους μήνες του επόμενου έτους είχαν ήδη υποβληθεί περίπου 2.000.
Όπως τονίζεται, η σχετική διαδικασία δεν είναι απλή και απαιτεί σοβαρή προετοιμασία. Για τον λόγο αυτό, αυξάνεται και η ζήτηση για υποστήριξη από εξειδικευμένες οργανώσεις. Η Γερμανική Εταιρεία Ειρήνης - Ενωμένοι Αντιρρησίες Συνείδησης έχει δημιουργήσει ένα εκτεταμένο δίκτυο με περισσότερους από 200 εθελοντές συμβούλους.
Ένας από αυτούς είναι ο Λόταρ Έμπερχαρτ, ο οποίος δραστηριοποιείται στον χώρο εδώ και περίπου πέντε δεκαετίες. Όπως εξηγεί, οι συναντήσεις με τους ενδιαφερόμενους επικεντρώνονται στο βασικό στοιχείο της αίτησης: την προσωπική και ειλικρινή αιτιολόγηση της άρνησης.
Το κρίσιμο ερώτημα, όπως λέει, είναι ποιο είναι το ηθικό δίλημμα που οδηγεί κάποιον να απορρίψει τη στρατιωτική υπηρεσία. Οι συζητήσεις αυτές μπορεί να διαρκέσουν αρκετή ώρα, καθώς απαιτείται ουσιαστική ενδοσκόπηση.
Τυποποιημένες απαντήσεις δεν επαρκούν — κάθε αίτηση πρέπει να αποτυπώνει με πειστικό τρόπο τις προσωπικές πεποιθήσεις και συγκρούσεις του αιτούντος. Όταν αυτό επιτυγχάνεται, οι πιθανότητες αποδοχής είναι υψηλές, αν και δεν αποκλείονται και απορρίψεις.
Ο Βέρινγκ σκέφτεται να ακολουθήσει αυτή τη διαδικασία, ενώ παράλληλα σχεδιάζει με συμμαθητές του δημόσιες δράσεις κατά της υποχρεωτικής θητείας.
«Θέλουμε να δείξουμε ξεκάθαρα ότι δεν επιθυμούμε να σταλούμε σε πόλεμο», τονίζει. Όπως λέει, όταν λάβει το σχετικό ερωτηματολόγιο, σκοπεύει να δηλώσει χωρίς επιφυλάξεις ότι δεν ενδιαφέρεται καθόλου να υπηρετήσει στον γερμανικό στρατό.
