Οι Χούθι, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν, ανακοίνωσαν στις 20 Ιουλίου ναυτικό εμπάργκο κατά της Σαουδικής Αραβίας, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο στη σύγκρουση με τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, ενώ επέκτειναν τις επιθέσεις τους σε δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν ενέργεια και άλλα εμπορεύματα σε θαλάσσιες περιοχές πέραν του Περσικού Κόλπου.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι Χούθι εξετάζουν την επιβολή τελών στο μεγαλύτερο μέρος της ναυτιλιακής κίνησης μέσω του στενού Μπαμπ ελ Μαντέμπ, το οποίο συνδέει τη νότια Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν. Δεν έχει γίνει γνωστό πότε θα μπορούσε να εφαρμοστεί ένα τέτοιο μέτρο.
Το γραφείο Τύπου των Χούθι δεν απάντησε σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό.
Συζητήσεις με το Ιράν για τα τέλη
Σύμφωνα με δύο περιφερειακούς αξιωματούχους που ενημερώθηκαν από την Τεχεράνη, στελέχη των Χούθι ταξίδεψαν τον Ιούλιο στο Ιράν για την κηδεία του εκλιπόντος ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όπου Ιρανοί αξιωματούχοι συζήτησαν μαζί τους το ενδεχόμενο επιβολής τελών στις διελεύσεις από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι στόχος μιας τέτοιας κίνησης θα ήταν η «νομιμοποίηση» της πρακτικής επιβολής τελών σε διεθνείς θαλάσσιες οδούς, αλλά και η αύξηση της πίεσης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τα κινεζικά πλοία, σύμφωνα με τις πηγές, θα εξαιρούνταν από τα τέλη, ενώ οι Χούθι φέρεται να υποστηρίζουν αυτή τη ρύθμιση. Η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής σαουδαραβικού πετρελαίου παγκοσμίως, έχει πραγματοποιήσει απευθείας επαφές με τους Χούθι προκειμένου τα δεξαμενόπλοιά της να μπορούν να διέρχονται από τη νότια Ερυθρά Θάλασσα χωρίς να δέχονται επιθέσεις.
Ιρανική εμπλοκή στον σχεδιασμό
Αξιωματούχοι των Χούθι που επέστρεψαν αεροπορικώς από την Τεχεράνη συνοδεύονταν, σύμφωνα με Άραβα αξιωματούχο της περιοχής, από Ιρανούς συμβούλους, οι οποίοι φέρεται να παρείχαν καθοδήγηση για τη δημιουργία μιας πιθανής αρχής που θα εποπτεύει την επιβολή τελών στη θαλάσσια διέλευση από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
«Οι Χούθι θα προσπαθήσουν να αποκτήσουν τον έλεγχο της Ερυθράς Θάλασσας και θα επιχειρήσουν να χρεώνουν τα πλοία εάν το καταφέρουν», δήλωσε στο Reuters η Άφραχ αλ-Ζούμπα, υπουργός Εξωτερικών εν αναμονή της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης.
Μια τέτοια εξέλιξη αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από χώρες του Κόλπου και ευρωπαϊκά κράτη. Ωστόσο, δύο δυτικοί διπλωμάτες ανέφεραν ότι οι διεθνείς ναυτικές δυνάμεις είναι ήδη επιβαρυμένες και δεν διαθέτουν επαρκείς δυνατότητες για πλήρη προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας, ενώ υπάρχει περιορισμένη πολιτική βούληση για περαιτέρω κλιμάκωση.
Απειλή για τις ενεργειακές ροές της Σαουδικής Αραβίας
Το κλείσιμο ή ο περιορισμός της λειτουργίας του Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα στερούσε από τη Σαουδική Αραβία μια κρίσιμη εναλλακτική διαδρομή απέναντι στα Στενά του Ορμούζ και θα ενίσχυε τους φόβους για πιθανές ελλείψεις στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Η ναυτική κίνηση στην Ερυθρά Θάλασσα δεν έχει επανέλθει πλήρως στα προηγούμενα επίπεδα, μετά τις επιθέσεις των Χούθι στα ανοικτά των ακτών της Υεμένης που ξεκίνησαν τον Νοέμβριο του 2023. Η οργάνωση υποστήριζε ότι οι επιθέσεις αποτελούσαν ένδειξη αλληλεγγύης προς τους Παλαιστινίους στη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα.
Οι επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων σταμάτησαν μετά την εκεχειρία στη Γάζα τον περασμένο Οκτώβριο, ωστόσο τουλάχιστον ένα σαουδαραβικό δεξαμενόπλοιο δέχθηκε επίθεση την τελευταία εβδομάδα κοντά στο λιμάνι Τζιζάν της νότιας Σαουδικής Αραβίας, με τους Χούθι να αναλαμβάνουν την ευθύνη.
Προηγούμενες καταγγελίες για είσπραξη χρημάτων
Οι Χούθι είχαν κατηγορηθεί στο παρελθόν ότι εισέπρατταν τέλη από ορισμένες ναυτιλιακές εταιρείες που διέρχονταν από την Ερυθρά Θάλασσα και τον Κόλπο του Άντεν, προσφέροντας σε αντάλλαγμα ασφαλή διέλευση.
Η πληροφορία αυτή περιλαμβανόταν σε έκθεση του 2024 της Ομάδας Εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ, η οποία ωστόσο ανέφερε ότι δεν μπορούσε να την επαληθεύσει ανεξάρτητα. Τα ποσά που αναφέρονταν έφταναν, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, έως και τα 180 εκατ. δολάρια τον μήνα.
Η διαδρομή μέσω του Μπαμπ ελ Μαντέμπ προς την Ασία διαρκεί κατά μέσο όρο περίπου 16 ημέρες. Σε περίπτωση παράκαμψης μέσω της βόρειας Ερυθράς Θάλασσας, της Διώρυγας του Σουέζ και στη συνέχεια γύρω από τη νότια Αφρική, ο χρόνος μεταφοράς αυξάνεται περίπου στις 50 ημέρες.
