Στη μηνιαία έκθεσή της για την αγορά πετρελαίου, η IEA αναθεώρησε σημαντικά προς τα κάτω τις προβλέψεις της για τη ζήτηση το 2026, εκτιμώντας ότι θα αυξηθεί κατά μόλις 1,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε ετήσια βάση. Η πρόβλεψη αυτή είναι μειωμένη κατά 700.000 βαρέλια ημερησίως σε σχέση με την προηγούμενη έκθεση, καθώς οι παραδόσεις πετρελαίου κατέρρευσαν κατά 5 εκατ. βαρέλια ημερησίως το δεύτερο τρίμηνο του έτους.
Παράλληλα, όπως αναφέρει το CNBC, η παγκόσμια παραγωγή υποχώρησε στα 94,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάιο, μειωμένη κατά 600.000 βαρέλια σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα. Η συνολική παραγωγή διαμορφώθηκε στα 13,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως, επίπεδο σημαντικά χαμηλότερο από εκείνο που επικρατούσε πριν από την έναρξη του πολέμου.
Η IEA εκτιμά ότι η παγκόσμια προσφορά θα μειωθεί κατά 3,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2026, στα 102,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, πριν ανακάμψει δυναμικά στα 110,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2027.
«Σημαντική υπερπροσφορά» στον ορίζοντα
Η Υπηρεσία προειδοποιεί ότι η αγορά ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με σημαντικό πλεόνασμα πετρελαίου το επόμενο έτος.
«Η πρώτη μας εκτίμηση για το ισοζύγιο του 2027 δείχνει ότι διαμορφώνεται μια σημαντική υπερπροσφορά», αναφέρει χαρακτηριστικά η έκθεση.
Η προειδοποίηση έρχεται τη στιγμή που οι επενδυτές αξιολογούν τις συνέπειες της συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, καθώς και το ενδεχόμενο πλήρους επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη υποχωρήσει σε χαμηλό τριών μηνών ενόψει της υπογραφής της συμφωνίας στη Γενεύη, ενώ τρία ιρανικά δεξαμενόπλοια που μετέφεραν σχεδόν πέντε εκατομμύρια βαρέλια αργού διέσχισαν το Στενό του Ορμούζ.
Το Brent υποχωρούσε κατά 0,7% στα 78,44 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κατέγραφε απώλειες περίπου 1,1%, στα 75,18 δολάρια.
Σύμφωνα με την IEA, εφόσον η συμφωνία εφαρμοστεί, η παραγωγή και οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο αναμένεται να ανακάμψουν σταδιακά, ιδιαίτερα καθώς οι ιρανικές εξαγωγές θα μπορούν να επανέλθουν πλήρως μετά την άρση των αμερικανικών περιορισμών.
Η αποκατάσταση της προσφοράς θα απαιτήσει χρόνο
Παρότι οι ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν ήδη ενισχυθεί αισθητά, από τα 9,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάιο σε περίπου 12 εκατ. σήμερα, η IEA προειδοποιεί ότι η πλήρης ομαλοποίηση δεν θα είναι άμεση.
Όπως σημειώνει, θα πρέπει πρώτα να απομακρυνθούν οι νάρκες από τις κύριες ναυτιλιακές οδούς, ενώ οι αλυσίδες εφοδιασμού χρειάζονται χρόνο για να επανέλθουν σε κανονικούς ρυθμούς.
Τα αποθέματα συνεχίζουν να μειώνονται
Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου παραμένουν υπό έντονη πίεση. Τον Μάιο καταγράφηκε μείωση αποθεμάτων κατά 143 εκατ. βαρέλια, μετά την πτώση κατά 74 εκατ. βαρέλια που είχε σημειωθεί τον Απρίλιο.
Συνολικά, από την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, τα παγκόσμια αποθέματα μειώνονται με ρυθμό περίπου 3,8 εκατ. βαρελιών ημερησίως.
Η IEA προειδοποιεί ότι, παρά τη σημαντική επιβράδυνση της ζήτησης, τα διαθέσιμα αποθέματα εξακολουθούν να συρρικνώνονται με ιστορικά γρήγορους ρυθμούς. Αυτό σημαίνει ότι η αγορά ενδέχεται να αντιμετωπίσει ακόμη μεγαλύτερη στενότητα βραχυπρόθεσμα, πριν περάσει σε κατάσταση πλεονάσματος προς τα τέλη του έτους.
Ο αναλυτής της PVM Oil Associates, Τάμας Βάργκα, σχολίασε ότι παρά τη μεγάλη μείωση των αποθεμάτων, οι τιμές του πετρελαίου βρίσκονται πλέον πολύ κοντά στα επίπεδα που επικρατούσαν πριν από την έναρξη της κρίσης.
Όπως σημείωσε, το βασικό σενάριο της αγοράς είναι η πλήρης επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και η σταδιακή αποκατάσταση των πετρελαϊκών ροών. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα επιστρέψει η προσφορά, αλλά πόσο γρήγορα και σε ποιο βαθμό θα επηρεάσει την παγκόσμια ισορροπία της αγοράς πετρελαίου.
