Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα που ανέδειξαν κορυφαίοι εκπρόσωποι της ελληνικής και διεθνούς ναυτιλίας στο 10ο Capital Link Maritime Leaders Summit – Greece, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των Ποσειδωνίων, με φόντο τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, τις κυρώσεις στην ενέργεια και τις βαθιές ανακατατάξεις στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Στο πάνελ «Shipping & the Global Energy Landscape», με τη συμμετοχή των Βαγγέλη Μαρινάκη, Μαρίας Αγγελικούση, Γιώργου Προκοπίου και του CEO της Bahri Group, Ahmed Ali Alsubaey, υπό τον συντονισμό του Senior Partner της Watson Farley & Williams, Γιώργου Παλαιοκρασσά, κυριάρχησε η ανησυχία για τη δοκιμασία που υφίστανται η ενεργειακή ασφάλεια, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και η ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων.
«Οι κυρώσεις επιβάρυναν τον Ευρωπαίο καταναλωτή»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο ιδρυτής και πρόεδρος της Capital Maritime & Trading Corp., Βαγγέλης Μαρινάκης, αμφισβητώντας την αποτελεσματικότητα των ενεργειακών κυρώσεων που επιβλήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Όπως υποστήριξε, τα περιοριστικά μέτρα δεν πέτυχαν τον βασικό γεωπολιτικό τους στόχο, ενώ ταυτόχρονα αύξησαν σημαντικά το ενεργειακό κόστος για την Ευρώπη.
«Οι ευρωπαϊκές χώρες δεν μπορούσαν να αγοράζουν πετρέλαιο από τη Ρωσία, ενώ η Ινδία, η Κίνα και άλλες χώρες προμηθεύονταν τις ίδιες ποσότητες με σημαντικές εκπτώσεις. Στη συνέχεια, η Ευρώπη αγόραζε τα διυλισμένα προϊόντα σε πολύ υψηλότερες τιμές», σημείωσε.
Κατά τον ίδιο, το αποτέλεσμα ήταν η επιβάρυνση των Ευρωπαίων πολιτών χωρίς ουσιαστική μεταβολή στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές. «Στο τέλος της ημέρας, αυτοί που τιμωρήθηκαν περισσότερο ήταν οι Ευρωπαίοι καταναλωτές», τόνισε.
Παράλληλα, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την πορεία της ενεργειακής αγοράς, επισημαίνοντας ότι οι τιμές δεν εκτινάχθηκαν στα επίπεδα που πολλοί φοβούνταν, ενώ ανέδειξε τη σημασία στρατηγικών συνεργασιών μεταξύ κρατών και ναυτιλιακών εταιρειών για τη διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας.
Αναφερόμενος στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, εκτίμησε ότι η αποκλιμάκωση παραμένει εφικτή, υπογραμμίζοντας πως η αποκατάσταση των αποθεμάτων θα δημιουργήσει σημαντική ζήτηση για ενεργειακά φορτία. Όπως ανέφερε, ανοίγεται μια σημαντική ευκαιρία για τις εταιρείες που διαθέτουν στόλους δεξαμενόπλοιων, LNG και LPG να αναπτύξουν μακροχρόνιες στρατηγικές συνεργασίες με κράτη και ενεργειακούς οργανισμούς.
Η κρίση στο Ορμούζ και η ανθεκτικότητα των αγορών
Στη γεωπολιτική διάσταση της ενεργειακής ασφάλειας εστίασε η διευθύνουσα σύμβουλος του Angelicoussis Group, Μαρία Αγγελικούση, χαρακτηρίζοντας τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ ως μία από τις σοβαρότερες ενεργειακές διαταραχές των τελευταίων δεκαετιών.
Όπως επισήμανε, η Μέση Ανατολή εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική αρτηρία της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας και κάθε διαταραχή στις εγκαταστάσεις παραγωγής ή υγροποίησης φυσικού αερίου επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς αγορές.
Σύμφωνα με την ίδια, οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν κατά 50%-60% από την έναρξη της κρίσης, ενώ στην αγορά LNG της Ασίας η άνοδος προσέγγισε το 90%.
Παρά τις πιέσεις, εξέφρασε την έκπληξή της για την ανθεκτικότητα που επέδειξαν οι αγορές, αποδίδοντάς την στη χρήση εναλλακτικών καυσίμων, στη μείωση της κατανάλωσης σε ορισμένες περιοχές και στην αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων.
«Οι εταιρείες που θα αντέξουν είναι εκείνες που διαθέτουν ισχυρούς ανθρώπους, ανθεκτικές υποδομές και ξεκάθαρη στρατηγική», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η ναυτιλία καλείται να λειτουργήσει ως παράγοντας σταθερότητας μέσα σε ένα περιβάλλον συνεχών κρίσεων.
Παράλληλα, αναφερόμενη στην πράσινη μετάβαση, υπογράμμισε τον εξισορροπητικό ρόλο της Ελλάδας στις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO).
«Η ενέργεια δεν είναι πολυτέλεια»
Από την πλευρά του, ο ιδρυτής των Dynacom Tankers, Dynagas και Sea Traders, Γιώργος Προκοπίου, επανέλαβε ότι η πανδημία απέδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο τη ζωτική σημασία της ναυτιλίας για τη λειτουργία της παγκόσμιας οικονομίας.
Άσκησε παράλληλα έντονη κριτική στις ευρωπαϊκές πολιτικές για την ενέργεια και τη ναυτιλία, τονίζοντας ότι η ενέργεια αποτελεί προϋπόθεση ανάπτυξης και όχι αγαθό πολυτελείας.
Συνέδεσε ευθέως την κατανάλωση ενέργειας με το βιοτικό επίπεδο των κοινωνιών, εκτιμώντας ότι ο κόσμος βρίσκεται ακόμη στη φάση της «προσθήκης ενεργειακών πηγών» και όχι σε μια πλήρη ενεργειακή μετάβαση. Όπως σημείωσε, η παγκόσμια οικονομία εξακολουθεί να εξαρτάται από το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, το LNG αλλά και τον άνθρακα, ενώ το αυξημένο ενεργειακό κόστος υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ρόλο της τεχνολογίας, υποστηρίζοντας ότι η απάντηση στις περιβαλλοντικές προκλήσεις βρίσκεται στην καινοτομία και στην ανανέωση του στόλου.
Όπως ανέφερε, τα σύγχρονα πλοία καταναλώνουν έως και 35% λιγότερο καύσιμο σε σχέση με προηγούμενες γενιές, μειώνοντας ταυτόχρονα το λειτουργικό κόστος και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η μετάβαση σε νέα καύσιμα, όπως η αμμωνία, η μεθανόλη και το υδρογόνο, δεν μπορεί να επιταχυνθεί χωρίς επαρκείς υποδομές ανεφοδιασμού και χωρίς ανταγωνιστικές αγορές προμήθειας.
Η Ελλάδα και η παράδοση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας
Ο Γιώργος Προκοπίου υπογράμμισε επίσης ότι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη λειτουργία του παγκόσμιου εμπορίου και της ενεργειακής αγοράς.
Όπως σημείωσε, κανένα κράτος ή περιφερειακή δύναμη δεν μπορεί να επιβάλει περιορισμούς ή «διόδια» στα στρατηγικά θαλάσσια περάσματα του πλανήτη.
Στέλνοντας παράλληλα ένα ευρύτερο μήνυμα, υπενθύμισε ότι η ελληνική ναυτιλία έχει ιστορικά συνδεθεί με την υπέρβαση εμπορικών αποκλεισμών και τη διατήρηση των διεθνών ροών εμπορίου ακόμη και σε περιόδους πολέμων και γεωπολιτικών συγκρούσεων.
Η «βόμβα» του σκοτεινού στόλου
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στον λεγόμενο «dark fleet», τον σκιώδη στόλο δεξαμενόπλοιων που δραστηριοποιείται συχνά εκτός των παραδοσιακών πλαισίων εποπτείας, ασφάλισης και ελέγχου.
Ο Βαγγέλης Μαρινάκης χαρακτήρισε το φαινόμενο σοβαρό περιβαλλοντικό και επιχειρηματικό κίνδυνο, προειδοποιώντας ότι πολλά από τα πλοία αυτά λειτουργούν με ανεπαρκή συντήρηση και περιορισμένη ασφαλιστική κάλυψη.
«Οι χώρες της Μεσογείου αναλαμβάνουν έναν τεράστιο περιβαλλοντικό κίνδυνο», ανέφερε, ζητώντας να τεθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τη σταδιακή απόσυρση και διάλυση αυτών των πλοίων.
Κατά την άποψή του, εάν ο σκιώδης στόλος συνεχίσει να δραστηριοποιείται και μετά το τέλος των σημερινών γεωπολιτικών κρίσεων, θα δημιουργηθούν συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος των εταιρειών που έχουν επενδύσει σε νέες τεχνολογίες, περιβαλλοντικές αναβαθμίσεις και σύγχρονα πλοία.
Πρότεινε μάλιστα τη θέσπιση συγκεκριμένης μεταβατικής περιόδου 60 έως 90 ημερών, προκειμένου να ξεκινήσει οργανωμένα η διαδικασία απόσυρσης του συγκεκριμένου στόλου.
Ο ανθρώπινος παράγοντας παραμένει καθοριστικός
Στον κρίσιμο ρόλο των ναυτικών και της ναυτιλίας για τη διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας των κρατών αναφέρθηκε ο διευθύνων σύμβουλος και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Bahri Group, Ahmed Ali Alsubaey.
Ευχαρίστησε δημόσια την ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα για τη στήριξη που παρείχε κατά τη διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή, σημειώνοντας ότι πολλοί εγκατέλειψαν την περιοχή όταν οι κίνδυνοι αυξήθηκαν, ενώ οι Έλληνες πλοιοκτήτες συνέχισαν να επιχειρούν στα πλέον απαιτητικά και επικίνδυνα δρομολόγια.
«Ήταν πραγματικά συγκινητικό να βλέπουμε ανθρώπους που κατανοούσαν τη ναυτιλία, κατανοούσαν την περιοχή και συνέχισαν να επιχειρούν μαζί μας σε αυτά τα εξαιρετικά επικίνδυνα νερά», δήλωσε.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι κρίσεις έχουν πλέον καταστεί μόνιμο χαρακτηριστικό του διεθνούς περιβάλλοντος και ότι η ανθεκτικότητα του κλάδου θα εξαρτηθεί από την ικανότητά του να διαχειρίζεται αποτελεσματικά τους αυξανόμενους γεωπολιτικούς και επιχειρησιακούς κινδύνους.
