Όπως αναφέρει δημοσίευμα του Politico, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, ο οποίος προεδρεύει του Eurogroup, της άτυπης συνόδου των υπουργών Οικονομικών των χωρών της Ευρωζώνης, προωθεί μια ενδεχομένως τολμηρή νέα ιδέα για την ενίσχυση των εσόδων της Ευρωπαϊκής Ένωσης: να κατευθυνθεί στις Βρυξέλλες σημαντικό μέρος των εσόδων που σήμερα εισπράττουν τα κράτη-μέλη από τις δημοπρασίες του φάσματος ραδιοσυχνοτήτων, τη στιγμή που κορυφώνεται η συζήτηση για τον νέο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ.

Πίστη στο δόγμα... Ντράγκι

«Πρόκειται για τηλεπικοινωνιακή πολιτική στα πρότυπα του Ντράγκι», δήλωσε σε συνέντευξή του, παραπέμποντας στο σχέδιο του πρώην πρωθυπουργού της Ιταλίας Μάριο Ντράγκι για την αντιστροφή της οικονομικής υστέρησης της Ευρώπης. Το σχέδιο αυτό προβλέπει μεγαλύτερο συντονισμό και εναρμόνιση στον τρόπο με τον οποίο οι εθνικές κυβερνήσεις παραχωρούν μέσω αδειοδότησης τις συχνότητες που χρησιμοποιούν τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας. Σύμφωνα με τον Πιερρακάκη, μια τέτοια προσέγγιση θα ενίσχυε και τις επενδύσεις σε κρίσιμες πανευρωπαϊκές τεχνολογικές υποδομές.

Σήμερα, οι ευρωπαϊκοί τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι καλούνται να λειτουργήσουν μέσα σε ένα κατακερματισμένο πλαίσιο εθνικών διαδικασιών για την εξασφάλιση πρόσβασης σε αυτόν τον πολύτιμο πόρο. Οι δημοπρασίες του φάσματος αποφέρουν σημαντικά έσοδα στα εθνικά ταμεία. Από το 2020, οι τηλεπικοινωνιακοί όμιλοι έχουν καταβάλει περισσότερα από 50 δισ. ευρώ για την απόκτηση αδειών χρήσης συχνοτήτων, σύμφωνα με την ένωση του κλάδου Connect Europe. Η πρακτική αυτή επικρίνεται εδώ και χρόνια, καθώς θεωρείται ότι αντιμετωπίζει το φάσμα κυρίως ως πηγή δημοσίων εσόδων, αντί να ενθαρρύνει επενδύσεις στα δίκτυα. Ο πρώην επίτροπος της ΕΕ Τιερί Μπρετόν είχε μάλιστα χαρακτηρίσει το φάσμα «αγελάδα που παράγει μετρητά» για τις κυβερνήσεις.

Το 75% των δημοπρασιών να κατευθύνεται στον προϋπολογισμό της ΕΕ

Ο Πιερρακάκης, ως υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας, πρότεινε η Ευρώπη να αξιοποιήσει ως πρότυπο αυτό που χαρακτήρισε «την πιο καινοτόμο δημοπρασία» της, αναφερόμενος στην ελληνική πρωτοβουλία του 2020 να δεσμεύσει το 25% των εσόδων από τη δημοπρασία συχνοτήτων για τη δημιουργία ενός επενδυτικού ταμείου επιχειρηματικών κεφαλαίων (venture capital), το οποίο χρηματοδοτεί επιχειρήσεις του οικοσυστήματος 5G.

Στο σχέδιό του προβλέπεται το 75% των εσόδων από τις δημοπρασίες να κατευθύνεται στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (Multiannual Financial Framework – MFF), δηλαδή στον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ το υπόλοιπο 25% να διοχετεύεται μέσω ενός ειδικού επενδυτικού ταμείου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Όπως υποστήριξε, «έτσι η Ευρώπη θα διέθετε συνολικά πολύ περισσότερους πόρους».

Η πρόταση αυτή θα μπορούσε να προσφέρει στους διαπραγματευτές μια νέα πηγή ίδιων πόρων της ΕΕ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι συζητήσεις για τον προϋπολογισμό των περίπου 2 τρισ. ευρώ εξακολουθούν να διχάζουν τα κράτη-μέλη: από τη μία βρίσκονται οι λεγόμενες «φειδωλές» χώρες που επιδιώκουν περιορισμό των δαπανών και από την άλλη όσες επιθυμούν τη διατήρηση των σημερινών επιπέδων χρηματοδότησης.

Ο Πιερρακάκης επισήμανε ακόμη ότι η πρότασή του συνδέεται με την προσπάθεια ενίσχυσης των ευρωπαϊκών βιομηχανικών πρωταθλητών και τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από την αμερικανική τεχνολογία.

Αντιδράσεις

Ωστόσο, η ιδέα του αναμένεται να συναντήσει έντονες αντιδράσεις από τις εθνικές κυβερνήσεις, οι οποίες επί σειρά ετών αντιστέκονται σε μεταρρυθμίσεις στον συγκεκριμένο τομέα και αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη κάθε διεύρυνση των αρμοδιοτήτων των Βρυξελλών σε έναν τομέα που παραμένει εθνική αρμοδιότητα και σημαντική πηγή δημοσίων εσόδων.

«Η ιδέα έχει πολλές διαστάσεις. Η πιο προφανής είναι ο συγχρονισμός των δημοπρασιών», δήλωσε ο Πιερρακάκης, υποστηρίζοντας ότι η μείωση του κατακερματισμού και η ενίσχυση της ενιαίας αγοράς θα αποτελούσαν ήδη μια σημαντική επιτυχία. «Η αξία αυτής της προσέγγισης για τους ευρωπαϊκούς πρωταθλητές και τις τηλεπικοινωνιακές επιχειρήσεις είναι αυτονόητη, ακόμη και πριν ανοίξει η συζήτηση για τα έσοδα.»

Προς ένα νέο μείγμα ευρωπαϊκής πολιτικής

Ο ίδιος υποστήριξε ότι μετά τις εκθέσεις για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα που συνέταξαν τα τελευταία χρόνια ο Μάριο Ντράγκι και ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Ενρίκο Λέτα διαμορφώνεται πλέον ένα νέο ευρωπαϊκό παράδειγμα πολιτικής.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την Ένωση Κεφαλαιαγορών (Capital Markets Union), το μακροχρόνιο σχέδιο της ΕΕ για τη δημιουργία μιας ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς επενδύσεων και χρηματοδότησης, το οποίο το τελευταίο διάστημα φαίνεται να αποκτά νέα δυναμική.

Παρ' όλα αυτά, ακόμη και ο ίδιος παραδέχεται ότι η πρότασή του για νέα κατανομή των εσόδων από τις ραδιοσυχνότητες δύσκολα θα εξασφαλίσει ευρεία πολιτική αποδοχή.

«Δεν πιστεύω ότι θα συγκέντρωνε ευρεία υποστήριξη», δήλωσε ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος κράτους-μέλους, ο οποίος ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του, καθώς η πρόταση βρίσκεται ακόμη σε ανεπίσημο στάδιο. Όπως εξήγησε, οι κυβερνήσεις δύσκολα θα δεχθούν να στερηθούν αυτά τα έσοδα και είναι πιθανό να αντιδράσουν σε οποιαδήποτε προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο στον συντονισμό του φάσματος μέσω του υπό διαπραγμάτευση Κανονισμού για τα Ψηφιακά Δίκτυα (Digital Networks Act).

«Γενικά, τα κράτη-μέλη δεν βλέπουν θετικά την προοπτική να εισπράττει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα τέλη για το φάσμα», σχολίασε και δεύτερος κυβερνητικός αξιωματούχος από άλλη χώρα.

Πιέσεις για παραπάνω διαφάνεια και λογοδοσία

Από την πλευρά του, ο εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη σχετική νομοθεσία, ο Πολωνός ευρωβουλευτής του κεντρώου χώρου Μίχαου Κομπόσκο, είχε δηλώσει σε παλαιότερη συνέντευξή του ότι δεν επιθυμεί να διατηρηθεί το σημερινό καθεστώς, «όπου οι κυβερνήσεις εισπράττουν τεράστια ποσά από τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, χωρίς κανείς να έχει λόγο για το πώς αξιοποιούνται αυτά τα χρήματα».

Ο Πιερρακάκης εξέφρασε την ελπίδα ότι η πρότασή του θα συμβάλει στις διαπραγματεύσεις για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034, αλλά και στη γενικότερη συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Όπως είπε, «πολλοί» από τους ομολόγους του έχουν ήδη «υιοθετήσει τη βασική φιλοσοφία της ιδέας».

«Τώρα πρέπει να περάσουμε σε μια πιο αναλυτική και ουσιαστική φάση, με συγκεκριμένη μελέτη επιπτώσεων και σαφή βήματα εφαρμογής, ώστε να μπορέσουμε να συζητήσουμε περαιτέρω την πρόταση», κατέληξε.