Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται, πάντως, να ληφθούν το επόμενο διάστημα, στο πλαίσιο της κατάρτισης του νέου πακέτου φορολογικών ελαφρύνσεων που θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ. Ουσιαστικά, η κυβέρνηση επιδιώκει να διατηρήσει το θετικό μομέντουμ στην αγορά ακινήτων, να στηρίξει τις νέες επενδύσεις στην οικοδομή και ταυτόχρονα να αποτρέψει πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις σε μια περίοδο που οι τιμές των κατοικιών εξακολουθούν να κινούνται ανοδικά, περιορίζοντας τις δυνατότητες πρόσβασης των νοικοκυριών στην αγορά κατοικίας.

Παράταση της αναστολής του ΦΠΑ στα νεόδμητα

Έτσι, η διατήρηση της αναστολής του ΦΠΑ 24% και μετά το τέλος του 2026 αποτελεί βασική προτεραιότητα, καθώς θεωρείται ότι συμβάλλει τόσο στη συγκράτηση του κόστους αγοράς όσο και στη διατήρηση του ενδιαφέροντος για νέες οικοδομικές επενδύσεις.

Με το ισχύον καθεστώς, οι αγοραστές νεόδμητων ακινήτων δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ, αλλά καταβάλλουν μόνο φόρο μεταβίβασης 3% επί της αντικειμενικής αξίας. Η διαφορά στο τελικό κόστος είναι σημαντική. Για παράδειγμα, σε αγορά νεόδμητου διαμερίσματος αξίας 200.000 ευρώ, η επιβολή ΦΠΑ 24% θα επιβάρυνε τον αγοραστή με επιπλέον 48.000 ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό τίμημα στις 248.000 ευρώ. Με το σημερινό καθεστώς, ο φόρος μεταβίβασης ανέρχεται σε 6.000 ευρώ, με αποτέλεσμα η συνολική επιβάρυνση να περιορίζεται στις 206.000 ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι ο ΦΠΑ στα νεόδμητα ακίνητα θεσπίστηκε το 2006 με συντελεστή 19%, εξαιρώντας την πρώτη κατοικία. Στα χρόνια της οικονομικής κρίσης ο συντελεστής αυξήθηκε στο 24%, παραμένοντας σε ισχύ επί 13 χρόνια. Το 2019 αποφασίστηκε η πρώτη τριετής αναστολή του μέτρου, η οποία εφαρμόστηκε από την 1η Ιανουαρίου 2020 έως το τέλος του 2022. Έκτοτε ακολούθησαν διαδοχικές παρατάσεις, με την τελευταία να λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Το μέτρο καλύπτει οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί από το 2006 και μετά, είτε πρόκειται για ιδιόκτητες αναπτύξεις κατασκευαστικών εταιρειών είτε για ακίνητα που ανεγέρθηκαν μέσω αντιπαροχής. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η υποβολή σχετικής αίτησης αναστολής από τον κατασκευαστή στην ΑΑΔΕ, ενώ η απαλλαγή εφαρμόζεται υποχρεωτικά σε όλα τα αδιάθετα ακίνητα που αντιστοιχούν στις συγκεκριμένες οικοδομικές άδειες.

Σενάρια για οριστική κατάργηση του φόρου υπεραξίας

Στο τραπέζι παραμένει και η συνέχιση της αναστολής του φόρου υπεραξίας 15% στις μεταβιβάσεις ακινήτων, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι εξετάζεται σοβαρά ακόμη και η οριστική κατάργησή του.

Ο φόρος υπεραξίας επιβάλλεται στο κέρδος που προκύπτει από την πώληση ενός ακινήτου, δηλαδή στη διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς και της τιμής πώλησής του. Ωστόσο, από τότε που θεσμοθετήθηκε δεν ενεργοποιήθηκε ποτέ, καθώς η εφαρμογή του ανεστάλη επανειλημμένα.

Ενδεικτικά, σε περίπτωση αγοράς ακινήτου έναντι 120.000 ευρώ και μεταγενέστερης πώλησής του έναντι 180.000 ευρώ, η υπεραξία των 60.000 ευρώ θα φορολογούνταν με συντελεστή 15%, οδηγώντας σε φόρο ύψους 9.000 ευρώ.

Οι αποφάσεις για τα δύο μέτρα εκτιμάται ότι θα αποτελέσουν μέρος του πακέτου των φορολογικών παρεμβάσεων που θα εξειδικευθούν το φθινόπωρο, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη της αγοράς ακινήτων, την ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας και τη διατήρηση των δημοσιονομικών ισορροπιών.