Το Ορμούζ είναι ένα από τα πολλά θαλάσσια περάσματα παγκοσμίως, που με βάση το δίκαιο της θάλασσας είναι “κοινόχρηστα”, δηλαδή οι χώρες που βρέχονται από τις θάλασσες σε αυτά τα περάσματα δεν έχουν δικαίωμα ούτε να τα κλείσουν, ούτε να χρεώσουν διόδια. Αυτό βεβαίως ισχύει σε περίοδο ειρήνης, διότι στον πόλεμο οι χώρες κάνουν ότι μπορούν, όπως έκανε τώρα το Ιραν, που έκλεισε τα Στενά.
Και ενώ οι πύραυλοι, οι βομβαρδισμοί και οι ισοπεδωμένες πόλεις προκαλούν τρόμο, δυστυχία και έντονα συναισθήματα σε όλο τον πλανήτη, τελικά οι διαπραγματεύσεις για ειρήνη ξεκινούν από την οικονομική επίπτωση του πολέμου και εντοπίζονται όχι στον αριθμό των νεκρών, αλλά στο κόστος της συνέχισης του πολέμου. Δυστυχώς αυτή είναι η πραγματικότητα που βλέπουμε ξεκάθαρα σήμερα με αφορμή τον πόλεμο στο Ιράν.
Το Ιράν δεν είχε διανοηθεί ποτέ να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ αλλά το έκανε τώρα και συνειδητοποίησε ότι διαθέτει ένα υπερόπλο. Το ίδιο μπορεί αύριο να διαπιστώσουν και άλλες χώρες που θα θελήσουν να ελέγξουν θαλάσσιους δρόμους. Και δεν είναι λίγοι αυτοί.
Τι πρέπει λοιπόν να κάνουμε εμείς εδώ για να προστατευτούμε; Να εξασφαλίσουμε την ενεργειακή - και όχι μόνο - επάρκεια της χώρας με κάθε μέσο που μπορούμε. Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας είναι ένας τρόπος. Χρειάζονται όμως επενδύσεις για την αποθήκευση της ενέργειας. Τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά που μέχρι σήμερα τα ζητούσαμε μόνο για την προστασία του περιβάλλοντος, σήμερα αποκτούν άλλη διάσταση. Είναι ανεξάρτητα από τις γεωπολιτικές εξελίξεις, μας ανήκουν. Το ίδιο θα είναι και οι μικροί πυρηνικοί σταθμοί, το ίδιο και τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια, το ίδιο και η λελογισμένη χρήση ορυκτών καυσίμων σε ακραίες καταστάσεις.
Καλές είναι οι ιδέες για τη μετατροπή της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο, πχ με τον Κάθετο Διάδρομο, αλλά αφενός η επιτυχία τέτοιων εγχειρημάτων είναι αβέβαιη, αφού αν τα βρει ξανά σε μερικά χρόνια η Ευρώπη με τη Ρωσία το φυσικό αέριο της Ρωσίας θα έρχεται πολύ φθηνότερα και αφετέρου, είναι ορθότερο πριν γίνεις κόμβος να εξασφαλίσεις επάρκεια. Η παγκοσμιοποίηση είχε δημιουργήσει την ψευδαίσθηση της επάρκειας για όλους και σε όλα. Όμως βλέπουμε ότι οι κανόνες ξεχνιούνται ανάλογα με τα συμφέροντα, τα περάσματα κλείνουν, οι εμπορικοί δρόμοι επίσης, ενώ οι δασμοί του Τραμπ και του κάθε Τραμπ αύριο μπορούν να ανατρέψουν τα πάντα.
Η Ελλάδα έχει ζήτημα επάρκειας σε όλα. Και όταν λέμε σε όλα, εννοούμε όλα τα προϊόντα ανεξαιρέτως. Η εγκατάλειψη της παραγωγής σε όλους τους τομείς, από την γεωργία και τη μεταποίηση μέχρι τη βαριά βιομηχανία, μας έχει οδηγήσει σε απόλυτη εξάρτηση για τα πάντα. Δεν παράγουμε τίποτα και εισάγουμε τα πάντα. Και αυτό το πληρώνουμε και θα το πληρώνουμε διαρκώς. Είτε με το τεράστιο εμπορικό έλλειμμα (που σημαίνει ότι φεύγουν από τη χώρα τα λεφτά) είτε με την ασύλληπτη ακρίβεια που προκαλείται από την ενεργειακή κρίση αλλά και από την αδυναμία της κυβέρνησης να ελέγξει την κερδοσκοπία. Και ενώ τα δημοσιονομικά μεγέθη προς το παρόν ευημερούν και η χώρα δεν κινδυνεύει να πτωχεύσει έναντι των πιστωτών της, τα νοικοκυριά που ζούν σε συνθήκες πτώχευσης αυξάνονται ταχύτατα.
Το πρόβλημα - το οποίο ήδη είναι τεράστιο - θα μεγεθυνθεί αν δεν το αντιμετωπίσουμε έγκαιρα και θα μας βουλιάξει.