Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν εξετάζει να περιορίσει τον αριθμό των επιχειρήσεων που θα υπάγονται στον νέο φόρο, εξαιρώντας εταιρείες με χαμηλή κερδοφορία και αυξάνοντας το όριο επιλεξιμότητας, ώστε να μείνουν εκτός μικρότερες επιχειρήσεις. Ωστόσο, επικριτές της πρότασης εκτιμούν ότι τέτοιες αλλαγές δεν θα αρκούν για να εξασφαλιστεί πολιτική συμφωνία.
Οι νέοι «ίδιοι πόροι» της ΕΕ στο επίκεντρο
Καθώς οι διαπραγματεύσεις για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της Ένωσης εντείνονται, το ζήτημα των νέων ευρωπαϊκών φόρων –των λεγόμενων «ιδίων πόρων»– αναδεικνύεται σε ένα από τα δυσκολότερα θέματα των συνομιλιών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε πέρυσι πέντε νέες πηγές εσόδων, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι αυξημένες δαπάνες για την άμυνα και την ανταγωνιστικότητα, καθώς και η αποπληρωμή του κοινού χρέους που δημιουργήθηκε μετά την πανδημία, χωρίς να επιβαρυνθούν αποκλειστικά οι εθνικοί προϋπολογισμοί.
Ο φόρος CORE στο στόχαστρο
Η μεγαλύτερη αντίδραση έχει προκληθεί από τον λεγόμενο Corporate Resource for Europe (CORE), ο οποίος προβλέπει επιπλέον επιβάρυνση 0,1% στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ και εμφανίζουν καθαρό κύκλο εργασιών άνω των 100 εκατ. ευρώ.
Επιχειρηματικές οργανώσεις, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα αλλά και αρκετές κυβερνήσεις κρατών-μελών, οι οποίες πρέπει να εγκρίνουν ομόφωνα κάθε νέο ευρωπαϊκό φόρο, υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη πρόταση αντιβαίνει στον στόχο της ΕΕ για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
Παράλληλα, εκφράζονται ενστάσεις επειδή ο φόρος βασίζεται στον κύκλο εργασιών και όχι στα κέρδη, γεγονός που σημαίνει ότι επιχειρήσεις με διαφορετικά περιθώρια κερδοφορίας επιβαρύνονται με παρόμοιο τρόπο.
Σύμφωνα με την πρόταση, οι επιχειρήσεις με μεγαλύτερο κύκλο εργασιών καταβάλλουν υψηλότερα ετήσια κατ’ αποκοπή ποσά, ενώ όσες ξεπερνούν τα 750 εκατ. ευρώ πληρώνουν όλες το ίδιο σταθερό ποσό. Για να αντιμετωπιστεί αυτή η κριτική, η Κομισιόν εξετάζει να εξαιρέσει επιχειρήσεις με μειωμένη κερδοφορία, μεταξύ των οποίων ενδέχεται να περιλαμβάνονται και μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες της Γερμανίας.
Επιπλέον, ο CORE εφαρμόζεται σήμερα με τον ίδιο τρόπο τόσο σε ευρωπαϊκές όσο και σε ξένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ. Ωστόσο, η Επιτροπή εκφράζει ανησυχίες ότι διαφορετική μεταχείριση των ξένων επιχειρήσεων θα μπορούσε να παραβιάζει τους διεθνείς κανόνες εμπορίου.
Νέο πακέτο φόρων εξετάζει η ιρλανδική προεδρία
Η Ιρλανδία, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και συντονίζει τις διαπραγματεύσεις για τον προϋπολογισμό, σχεδιάζει να παρουσιάσει νέο πακέτο προτάσεων για φορολογικά έσοδα πριν από τη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών τον Οκτώβριο.
Πέρα από τον CORE, η Κομισιόν έχει προτείνει επίσης:
- νέο τέλος στις εισαγωγές άνθρακα μέσω του μηχανισμού CBAM,
- φόρους στις εκπομπές άνθρακα,
- εισφορά για τα μη ανακυκλωμένα ηλεκτρονικά απόβλητα,
- φόρο στα έσοδα από τα προϊόντα καπνού.
Αν και οι περισσότερες χώρες εμφανίζονται θετικές απέναντι στον CBAM και στη φορολόγηση των ηλεκτρονικών αποβλήτων, οι υπόλοιπες προτάσεις συναντούν σημαντικές αντιδράσεις.
Στο τραπέζι και νέες πηγές εσόδων
Σε μια προσπάθεια να αρθεί το αδιέξοδο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρότεινε την άνοιξη νέες πηγές χρηματοδότησης, όπως φόρους στα διαδικτυακά τυχερά παιχνίδια, στις εταιρείες κρυπτονομισμάτων και στις μεγάλες ψηφιακές επιχειρήσεις, προτάσεις που έχουν ήδη βρει υποστήριξη από ορισμένα κράτη-μέλη.
Η πρέσβειρα της Ιρλανδίας στην ΕΕ, Άινγκεαλ Ο'Ντόναχιου, είχε την τελευταία εβδομάδα επαφές με τους ομολόγους της προκειμένου να αξιολογηθεί ποιες από τις συνολικά οκτώ προτεινόμενες φορολογικές πηγές συγκεντρώνουν τη μεγαλύτερη πολιτική στήριξη.
Το αποτέλεσμα αυτών των συζητήσεων αναμένεται να επηρεάσει και τις τελικές αλλαγές που θα προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον φόρο CORE.
Το φθινόπωρο, η Κομισιόν θα επικαιροποιήσει επίσης τις εκτιμήσεις για τα αναμενόμενα έσοδα από τους νέους φόρους, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες αλλαγές στον μηχανισμό CBAM και στη φορολογία των προϊόντων καπνού.
Την ίδια ώρα, οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών έχουν ήδη μειώσει κατά 2% το ύψος του προτεινόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού σε σχέση με την αρχική πρόταση της Επιτροπής, δίνοντας μεγαλύτερη ευελιξία ώστε να περιοριστούν και τα προσδοκώμενα έσοδα από τις νέες φορολογικές επιβαρύνσεις.
