Από τον Απρίλιο, μετά την ανακοίνωση των δασμών της "Ημέρας Απελευθέρωσης" του προέδρου, η συζήτηση περιστράφηκε γύρω από την πιθανότητα να καταρρεύσει η παγκόσμια οικονομία. Στη συνέχεια, μετά από αντιδράσεις από το χρηματιστήριο της Wall Street, ο κόσμος έμαθε το ακρωνύμιο “Taco”, που σημαίνει “Trump Always Chickens Out” (Ο Τραμπ Πάντα Υποχωρεί). Τώρα όμως, τα πράγματα φαίνεται να αναθερμάνουν, σύμφωνα με ανάλυση του Gurdian.

Η απόφαση του προέδρου να επιβάλει νέους δασμούς στους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων του Καναδά, της Βραζιλίας, της Ινδίας και της Ταϊβάν, μετά την προθεσμία της 1ης Αυγούστου, ξαναζωντανεύει την απειλή για την παγκόσμια οικονομία. Δεκάδες χώρες παραμένουν σοκαρισμένες και οι Αμερικανοί καταναλωτές αναμένεται να πληρώσουν βαρύ τίμημα.

Η απογοήτευση της Wall Street και η ανθεκτικότητα της οικονομίας

Ωστόσο, υπάρχει μια αίσθηση ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι χειρότερα. Αυτό γίνεται πιο σαφές στο χρηματιστήριο της Wall Street: παρά το χάος του εμπορικού πολέμου του προέδρου, οι τιμές των μετοχών παραμένουν κοντά σε ιστορικά υψηλά.

Μετά την τελευταία κλιμάκωση την Παρασκευή, και τα ανησυχητικά στοιχεία για την αγορά εργασίας στις ΗΠΑ, οι τιμές των μετοχών σημείωσαν μια μικρή πτώση περίπου 1%. Ωστόσο, αυτή είναι μια καθυστέρηση και όχι μια ολοκληρωτική καταστροφή.

Η πολιτική του εμπορικού πολέμου και η διακυβέρνηση Τραμπ

Μια περαιτέρω πτώση θα μπορούσε να προκαλέσει αυτή η ασταθής φύση του προέδρου. Η απόφαση του Τραμπ να απολύσει τον υπεύθυνο για τα δεδομένα της αγοράς εργασίας και ο πόλεμος του κατά της ανεξαρτησίας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ θα επιδεινώσουν την κατάσταση.

Ωστόσο, παρά τις προειδοποιήσεις για ανεπανόρθωτη οικονομική ζημιά από τον εμπορικό πόλεμο των ΗΠΑ νωρίτερα φέτος, η αμερικανική οικονομία έχει αποδειχθεί πιο ανθεκτική από ό,τι αναμενόταν τους τελευταίους μήνες.

Αναπάντεχα θετικά τα στοιχεία της αμερικανικής οικονομίας

Την περασμένη εβδομάδα, ο πρόεδρος χρησιμοποίησε τα στοιχεία ανάπτυξης των ΗΠΑ, τα οποία έδειξαν ότι η οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 3% το δεύτερο τρίμηνο, πολύ πάνω από την προβλεπόμενη ανάπτυξη του 2,4% από τη Wall Street. Μήπως τα ΜΜΕ που θεωρεί ως "ψευδή ειδήσεις" είχαν άδικο; Είναι οι εμπορικοί πόλεμοι “καλοί και εύκολοι να κερδηθούν”, όπως ισχυρίζεται ο Τραμπ;

Αν και ο πληθωρισμός έχει αυξηθεί από 2,4% τον Μάιο σε 2,7% τον Ιούνιο, είναι πολύ χαμηλότερος από την κορύφωση που ακολούθησε τη διαταραχή λόγω της πανδημίας και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, και απέχει πολύ από τα επίπεδα που φοβόντουσαν.

Το 2024, οι Δημοκρατικοί είχαν εκτιμήσει ότι ο πληθωρισμός θα φτάσει το 7,9% μέσα σε έναν χρόνο, ενώ οι Ρεπουμπλικάνοι πίστευαν ότι θα καταρρεύσει στο 0,9%.

Υπάρχει, όμως, μια απλή εξήγηση την οποία η αμερικανική οικονομία έχει μέχρι στιγμής αποδείξει ότι μπορεί να αντισταθεί στις καταστροφολογικές προβλέψεις. Καταρχάς, η “θερμό-ψυχρή” φύση του εμπορικού πολέμου του Τραμπ σημαίνει ότι οι επενδυτές συνεχίζουν να αναμένουν ότι θα γίνουν περαιτέρω συμφωνίες για να αποφευχθούν οι χειρότεροι κίνδυνοι. Οι πιο σκληροί δασμοί που επιβλήθηκαν την Παρασκευή μόλις τώρα αρχίζουν να επιβαρύνουν την οικονομία, κάτι που σημαίνει ότι οποιοδήποτε αντίκτυπο δεν έχει ακόμη φανεί.

Οι περισσότερες χώρες δεν αντέτειναν μέτρα ανταπόδοσης, τα οποία θα μπορούσαν να είχαν επιδεινώσει δραματικά την κατάσταση, προκαλώντας περαιτέρω επιδείνωση στο διεθνές εμπόριο.

Η επίδραση της στρατηγικής των πολυεθνικών εταιρειών

Εν τω μεταξύ, οι επιχειρήσεις έχουν προγραμματίσει για μήνες να αποφύγουν τα χειρότερα σενάρια. Οι αμερικανικές εταιρείες βιαστήκαν να αποθηκεύσουν αγαθά πριν τον εμπορικό πόλεμο, πράγμα που τις βοήθησε να κρατήσουν τις τιμές χαμηλές για τώρα. Μερικές εταιρείες έχουν υποστεί ζημιά στα κέρδη τους, σύμφωνα με αναλυτές της Deutsche Bank, αλλά αυτό θεωρείται καλύτερο από το να δοκιμάσουν τους Αμερικανούς καταναλωτές – που είναι εξαντλημένοι από χρόνια υψηλού πληθωρισμού – με περαιτέρω αυξήσεις τιμών.

Όταν οι αμερικανικές επιχειρήσεις εξαντλήσουν τα αποθέματα που είχαν συγκεντρώσει πριν από τους δασμούς, οι τιμές πιθανότατα θα αυξηθούν. Εν τω μεταξύ, η αβεβαιότητα λόγω της απρόβλεπτης φύσης του προέδρου επηρεάζει τις θέσεις εργασίας και τις επενδύσεις.

Τα δεδομένα για την αγορά εργασίας των ΗΠΑ την περασμένη εβδομάδα αναζωπύρωσαν τους φόβους για την ανθεκτικότητα της αμερικανικής οικονομίας. Οι δασμοί επηρεάζουν την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και σταδιακά εισέρχονται στις τιμές των καταναλωτών.

Η μακροχρόνια επίδραση των δασμών και οι στρατηγικές του Τραμπ

Η ανάπτυξη του ΑΕΠ κατά 3% μπορεί να φαίνεται ισχυρή, αλλά αυτός ο αριθμός επηρεάστηκε σημαντικά από την πτώση 0,5% στην παραγωγή του πρώτου τριμήνου, όταν η αύξηση των δραστηριοτήτων των αμερικανικών επιχειρήσεων που ήθελαν να αποφύγουν τους δασμούς του Τραμπ παραμόρφωσε την εικόνα της οικονομίας. Η ανάπτυξη στο πρώτο εξάμηνο ήταν κατά μέσο όρο 1,25%, πολύ πιο αργή από τον προβλεπόμενο ρυθμό 2,8% για το 2024 συνολικά.

Το Μέλλον: Σε αχαρτογράφητα νερά η οικονομία και η σύγκριση με την Μεγάλη Ύφεση

Η άποψη των επενδυτών είναι ότι παρά τους δασμούς, ο Τραμπ προτιμά στιγμές τηλεοπτικού θεάματος με τους εμπορικούς του εταίρους να του αποδίδουν τιμές μπροστά στις κάμερες, παρά την επιβολή σκληρών δασμών. Ωστόσο, θα ήταν λάθος να υποτιμήσει κανείς την αγάπη του για τους δασμούς.

Ένας οικονομικός τυφώνας μπορεί να αποφεύχθηκε, αλλά μια καταιγίδα είναι το τελευταίο πράγμα που χρειάζονται οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές. Η εμπορική συμφωνία του Ηνωμένου Βασιλείου με τις ΗΠΑ είναι ένα παράδειγμα. Ο δασμός 10% σε βρετανικά αγαθά έγινε αποδεκτός ως μεγάλη νίκη για τον Κιρ Στάρμερ, αλλά είναι ακόμα πολύ χειρότερο από πριν.

Οι βρετανικές αυτοκινητοβιομηχανίες θα αντιμετωπίσουν ένα δασμό τέσσερις φορές μεγαλύτερο από ό,τι πριν, κάτι που θα κοστίσει θέσεις εργασίας και ανάπτυξη στη Βρετανία και θα επηρεάσει τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Σχεδόν έναν αιώνα πριν, μια παρόμοια προστατευτική προσέγγιση στην Ουάσινγκτον έκανε τη Μεγάλη Ύφεση πολύ χειρότερη: οι δασμοί του Smoot-Hawley πλήγωσαν τις ΗΠΑ και προκάλεσαν μια ντόμινο αντίδραση στις κυριότερες βιομηχανικές χώρες, οδηγώντας τελικά στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στον απρόβλεπτο εμπορικό πόλεμο του Τραμπ, υπάρχει ακόμα η ελπίδα ότι τα λάθη της ιστορίας θα αποφευχθούν. Αλλά εξακολουθεί να προκαλείται σημαντική ζημιά.