Η στροφή αυτή έρχεται καθώς όλο και περισσότερες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και παραδοσιακά μέσα δίνουν βήμα στον Τραμπ. Για δεκαετίες, οι Ρεπουμπλικανοί κατηγορούσαν τα «φιλελεύθερα» ΜΜΕ ότι διαμόρφωναν την πολιτική από τα αριστερά.
Σχεδόν έναν χρόνο μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, αυτή η αφήγηση αντιστρέφεται. Μια νέα συμμαχία influencers, δισεκατομμυριούχων και πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης, πολλές από τις οποίες αγκαλιάζουν ή ενισχύουν τη ρητορική του Λευκού Οίκου, τραβά το αμερικανικό οικοσύστημα πληροφόρησης προς τα δεξιά.
Οι δεξιοί influencers και οι συντηρητικοί σχολιαστές, συχνά σε αγαστή συνεργασία με αξιωματούχους του Τραμπ, έχουν γίνει μια ισχυρή δύναμη σε μια εκτεταμένη εκστρατεία αντιποίνων εναντίον όσων θεωρούνται «εχθροί» της διοίκησης. Ενισχυμένοι από αλλαγές στην ιδιοκτησία και την τεχνολογία των ΜΜΕ και από οικονομικά κίνητρα, οι προσωπικότητες αυτές βοηθούν να απονομιμοποιούνται οι αντίπαλοι του Τραμπ, να προωθούνται οι θέσεις της κυβέρνησης και να αναπαράγονται ψευδείς ισχυρισμοί, θολώνοντας τα όρια μεταξύ επίσημης ενημέρωσης και ιδιωτικών ειδήσεων ή γνώμης.
Η ανάλυση του Reuters βασίστηκε σε πάνω από 300 ώρες podcast και τηλεοπτικών εκπομπών, χιλιάδες αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα και 48 συνεντεύξεις με influencers, εκλεγμένους αξιωματούχους, πολιτικούς στρατηγιστές και ιδιοκτήτες ΜΜΕ, καθώς και σε δικαστικά έγγραφα.
Σύμπλευση κυβέρνησης και influencers
Καθώς ο Τραμπ αναπτύσσει την Εθνοφρουρά σε αμερικανικές πόλεις, influencers που βρίσκονται κοντά σε πρόσωπα όπως η υπουργός Εσωτερικής Ασφάλειας Κρίστι Νόεμ διαδίδουν περιεχόμενο που επαναλαμβάνει την κυβερνητική αφήγηση ότι οι πόλεις που διοικούνται από Δημοκρατικούς «βυθίζονται στο χάος», παρά τα στοιχεία που δείχνουν μείωση της εγκληματικότητας.
Μέσα στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ προσκαλεί δεξιούς παρουσιαστές στα τραπέζια των ανώτερων αξιωματούχων, ζητώντας τη γνώμη τους και επιτιθέμενος στα παραδοσιακά μέσα, συχνά ζωντανά στην τηλεόραση.
Τον Απρίλιο, περισσότεροι από δώδεκα αξιωματούχοι εθνικής ασφάλειας απολύθηκαν μετά από εκστρατεία που ξεκίνησαν δεξιοί influencers. Τον Αύγουστο, ένας Δημοκρατικός μαύρος βουλευτής δέχθηκε κύμα ρατσιστικών απειλών όταν η κυβέρνηση αναδημοσίευσε ψευδείς ισχυρισμούς που ξεκίνησαν από influencer.
Η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, Σάρα Όουτς, ειδική στη ρωσική προπαγάνδα, σημειώνει: «Βλέπουμε πώς η σύμπτωση των influencers και των κυβερνητικών δομών δημιουργεί ένα νέο είδος προπαγάνδας».
Οι δεξιοί influencers απορρίπτουν αυτόν τον χαρακτηρισμό, λέγοντας ότι δεν είναι προπαγανδιστές αλλά ιδεολογικοί σύμμαχοι του προέδρου. Η Λόρα Λούμερ, δημοσιογράφος και υποστηρίκτρια του Τραμπ, είπε: «Πρόκειται για αντίδραση σε μια δεκαετή εκστρατεία δυσφήμισης του Τραμπ και του κινήματος MAGA από τα παραδοσιακά ΜΜΕ».
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άμπιγκεϊλ Τζάκσον δήλωσε: «Οι Αμερικανοί θέλουν ανεπεξέργαστο περιεχόμενο, όχι προκατειλημμένες απόψεις που παρουσιάζονται ως ειδήσεις».
Οι «φίλοι» του Τραμπ στα ΜΜΕ
Οι πιστοί παρουσιαστές και σχολιαστές δίνουν στον Τραμπ ένα σαφές πλεονέκτημα καθώς αντιμετωπίζει κρίσεις και ενισχύει την εξουσία του. Επαναλαμβάνοντας τα κυβερνητικά αφηγήματα, μπορούν να αποδυναμώνουν τις αρνητικές ειδήσεις και να ενισχύουν τη βάση του.
Μετά τις πρόσφατες πολιτειακές εκλογές, οι περισσότεροι δεξιοί σχολιαστές επανέλαβαν τη γραμμή του προέδρου ότι οι απώλειες των Ρεπουμπλικανών οφείλονταν σε «ελαττωματικούς υποψηφίους» ή εξωτερικούς παράγοντες, αποφεύγοντας κάθε ευθύνη του ίδιου.
Ταυτόχρονα, οι μεγιστάνες των ΜΜΕ κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση:
Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ (Meta) χαλάρωσε τους κανόνες λογοκρισίας για φιλοτραμπικούς λογαριασμούς.
Ο Έλον Μασκ, μέσω του X (πρώην Twitter), προώθησε δεξιούς λογαριασμούς.
Ο Τζεφ Μπέζος μετέβαλε τη γραμμή της Washington Post προς πιο «φιλελεύθερη αγορά και ατομικές ελευθερίες».
Ο Ρούπερτ Μέρντοκ, ο Λάρι Έλισον (Oracle) και άλλοι στενοί σύμμαχοι του Τραμπ φέρονται να σχεδιάζουν επενδύσεις σε μέσα ενημέρωσης και σε εφαρμογές όπως το TikTok, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τη δεξιά επιρροή.
Μια νέα δεξιά αυτοκρατορία ενημέρωσης
Αναλύσεις του Reuters δείχνουν ότι οι δεξιοί παρουσιαστές είναι σχεδόν απόλυτα πιστοί στον Τραμπ, μια ριζική αλλαγή σε σχέση με την παραδοσιακή ένταση μεταξύ ΜΜΕ και εξουσίας.
Οι επιρροές, όπως ο Τζακ Ποσομπιέκ, που είχε διαδώσει τη θεωρία «Pizzagate», δηλώνουν ανοιχτά: «Το καπέλο MAGA μένει στη θέση του».
Η Λόρα Λούμερ, που θεωρείται από τις πιο κοντινές στον πρόεδρο, είπε: «Δεν απλώς αναφέρω τις ειδήσεις, τις δημιουργώ. Εγώ είμαι η είδηση».
Η ίδια δήλωσε ότι απεχθάνεται τον όρο “influencer” και αυτοπροσδιορίζεται ως «δημοσιογράφος του δρόμου».
Η μεγάλη επιχείρηση των δεξιών influencers
Η δεξιά διαδικτυακή αυτοκρατορία έχει γίνει εξαιρετικά επικερδής. Μετά την ορκωμοσία του Τραμπ, περισσότεροι Αμερικανοί άρχισαν να ενημερώνονται από τα κοινωνικά δίκτυα παρά από τηλεόραση ή ειδησεογραφικά sites, για πρώτη φορά στην ιστορία.
Σύμφωνα με το Pew Research Center, μόλις οι μισοί ενήλικες κάτω των 50 εμπιστεύονται τα εθνικά ΜΜΕ, ενώ οι κάτω των 30 εμπιστεύονται εξίσου την ενημέρωση από τα social media.
Στα podcasts, οι φιλοτραμπικές εκπομπές αποτελούν τα δύο τρίτα των πιο δημοφιλών πολιτικών εκπομπών.
Οι influencers αυτοί αποκομίζουν μεγάλα ποσά μέσω διαφημίσεων, πολιτικών αναρτήσεων ή συνεργασιών. Μερικοί φτάνουν να πληρώνονται εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια ανά ανάρτηση ή βίντεο.
Ορισμένοι, σύμφωνα με το Υπουργείο Δικαιοσύνης, φέρονται να έλαβαν εκατομμύρια δολάρια σε ρωσική επιχείρηση παραπληροφόρησης χωρίς να το γνωρίζουν.
Η αντεπίθεση των Δημοκρατικών
Οι Δημοκρατικοί, με καθυστέρηση, άρχισαν να ενισχύουν τη δική τους παρουσία στα social media. Ο Ben Meiselas, ιδρυτής του MeidasTouch, ξεπέρασε τον Joe Rogan στα podcast charts, αξιοποιώντας τις ίδιες τεχνικές που χρησιμοποίησε η δεξιά: συνεχή ροή περιεχομένου, κοφτά μηνύματα, συναισθηματική απήχηση.
Ωστόσο, όπως λένε πολλοί, η Αριστερά στερείται ενός ενωτικού προσώπου όπως ο Τραμπ.
Ο influencer Russell Ellis το θέτει έτσι: «Η Δεξιά έχει παντρευτεί τον Τραμπ, και αυτό είναι το brand της. Στην Αριστερά δεν υπάρχει τίποτα αντίστοιχο».
