Αν και ένα σενάριο τύπου Βενεζουέλας — με αιφνιδιαστική κάθοδο στην πρωτεύουσα Νουούκ και κατάληψη — μοιάζει ακραία, υπάρχει στην πραγματικότητα μια σαφής διαδρομή. Και ο Τραμπ φαίνεται να έχει ήδη προχωρήσει αρκετά πάνω σε αυτήν.
Ανησυχητικά για τους Ευρωπαίους, η στρατηγική θυμίζει έντονα το επεκτατικό «εγχειρίδιο» του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Το POLITICO αναφέρει ότι μίλησε με εννέα αξιωματούχους της ΕΕ, στελέχη του ΝΑΤΟ, ειδικούς στην άμυνα και διπλωμάτες, προκειμένου να χαρτογραφήσει πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί μια αμερικανική κατάληψη του πλούσιου σε ορυκτά και στρατηγικής σημασίας αρκτικού νησιού.
«Θα μπορούσε να γίνει με πέντε ελικόπτερα… δεν θα χρειαζόταν πολλά στρατεύματα», δήλωσε Δανός πολιτικός που ζήτησε ανωνυμία. «Δεν θα μπορούσαν να κάνουν τίποτα [οι Γροιλανδοί]».
Βήμα 1: Εκστρατεία επιρροής υπέρ της ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας
Σχεδόν αμέσως μετά την ανάληψη της εξουσίας, η κυβέρνηση Τραμπ άρχισε να ενισχύει τη συζήτηση περί ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, η οποία αποτελεί ημιαυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας. Μια ανεξάρτητη Γροιλανδία θα μπορούσε να υπογράψει συμφωνίες με τις ΗΠΑ, κάτι που σήμερα απαιτεί την έγκριση της Κοπεγχάγης.
Για να επιτευχθεί η ανεξαρτησία, απαιτείται δημοψήφισμα και στη συνέχεια διαπραγμάτευση που πρέπει να εγκριθεί τόσο από το Νουούκ όσο και από την Κοπεγχάγη. Σε δημοσκόπηση του 2025, το 56% των Γροιλανδών δήλωσε ότι θα ψήφιζε υπέρ της ανεξαρτησίας, ενώ το 28% κατά.
Σύμφωνα με μέσα ενημέρωσης της Δανίας, Αμερικανοί με δεσμούς με τον Τραμπ έχουν πραγματοποιήσει μυστικές επιχειρήσεις επιρροής στη Γροιλανδία. Η δανική υπηρεσία πληροφοριών PET έχει προειδοποιήσει ότι το νησί αποτελεί «στόχο επιρροϊκών εκστρατειών διαφόρων ειδών».
Ο Φέλιξ Κάρτε, ειδικός στην ψηφιακή πολιτική και σύμβουλος ευρωπαϊκών θεσμών, παρέπεμψε στις τακτικές της Μόσχας σε χώρες όπως η Μολδαβία, η Ρουμανία και η Ουκρανία.
«Η Ρωσία συνδυάζει διαδικτυακές και επιτόπιες μεθόδους», είπε. «Στο έδαφος συνεργάζεται με ευθυγραμμισμένους παράγοντες — ακραία κόμματα, δίκτυα διασποράς ή φιλορωσικούς ολιγάρχες — και έχει καταγραφεί ότι πληρώνει άτομα για να συμμετέχουν σε διαδηλώσεις. Παράλληλα, δημιουργεί δίκτυα ψεύτικων λογαριασμών και ψευδομέσων για να ενισχύσει συγκεκριμένες θέσεις. Ο στόχος συχνά δεν είναι να πειστούν οι ψηφοφόροι, αλλά να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι μια επιλογή είναι αναπόφευκτη».
Σε ό,τι αφορά τη Γροιλανδία, οι ΗΠΑ φαίνεται να εφαρμόζουν τουλάχιστον ορισμένες από αυτές τις μεθόδους.
Ο Στίβεν Μίλερ, αναπληρωτής προσωπάρχης του Τραμπ, δήλωσε στο CNN ότι «κανείς δεν πρόκειται να πολεμήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας».
Τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ δημιούργησε τη θέση του ειδικού απεσταλμένου για τη Γροιλανδία και διόρισε σε αυτήν τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζεφ Λάντρι, δηλώνοντας ότι στόχος του είναι «να γίνει η Γροιλανδία μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών».
Παράλληλα, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς, κατά επίσκεψή του στο νησί τον Μάρτιο, δήλωσε ότι «ο λαός της Γροιλανδίας θα αποφασίσει μόνος του», προσθέτοντας ότι «ελπίζουμε να επιλέξουν να συνεργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, γιατί είμαστε το μόνο έθνος που θα σεβαστεί πραγματικά την κυριαρχία και την ασφάλειά τους».
Βήμα 2: Προσφορά ενός «ελκυστικού» πακέτου
Αν η Γροιλανδία προχωρήσει σε δημοψήφισμα και ψηφίσει υπέρ της ανεξαρτησίας, το επόμενο βήμα θα ήταν η ένταξή της στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ.
Μία επιλογή θα ήταν να γίνει η Γροιλανδία πολιτεία των ΗΠΑ – ιδέα που έχει συζητηθεί από κύκλους κοντά στον Τραμπ. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, αναγκάστηκε πρόσφατα να δηλώσει ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν δικαίωμα προσάρτησης» της Γροιλανδίας, μετά από ανάρτηση της Κέιτι Μίλερ με χάρτη του νησιού καλυμμένο με αμερικανική σημαία και τη λέξη «ΣΥΝΤΟΜΑ».
Η ιδέα της πλήρους ένταξης στις ΗΠΑ απορρίπτεται από τη συντριπτική πλειονότητα των Γροιλανδών: το 85% δηλώνει αντίθετο.
Εναλλακτικά, η Ουάσινγκτον φέρεται να εξετάζει μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης (COFA), παρόμοια με εκείνες που έχει με τη Μικρονησία, τα Νησιά Μάρσαλ και το Παλάου. Σε αυτές τις συμφωνίες, οι ΗΠΑ παρέχουν άμυνα, βασικές υπηρεσίες και ελεύθερο εμπόριο, με αντάλλαγμα την ανεμπόδιστη στρατιωτική τους παρουσία.
Ο Κούνο Φένκερ, φιλοανεξαρτησιακός βουλευτής της Γροιλανδίας, δήλωσε ότι η ιδέα τέτοιων συμφωνιών θα μπορούσε να τεθεί σε δημοψήφισμα. Τόνισε μάλιστα ότι, σε αντίθεση με τη Δανία, οι ΗΠΑ «δηλώνουν ότι χρειάζονται τη Γροιλανδία».
Ωστόσο, ο Τόμας Κρόσμπι από το Βασιλικό Κολέγιο Άμυνας της Δανίας προειδοποίησε ότι η Γροιλανδία δύσκολα θα έβγαινε κερδισμένη από μια διαπραγμάτευση με τον Τραμπ, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια συμφωνία «εξαιρετικά απερίσκεπτη».
Βήμα 3: Πίεση προς την Ευρώπη
Η Ευρώπη θα αντιδρούσε έντονα σε οποιαδήποτε απόσπαση της Γροιλανδίας από τη Δανία. Ωστόσο, οι ΗΠΑ διαθέτουν έναν ισχυρό μοχλό πίεσης: την Ουκρανία.
Ένα σενάριο που εξετάζεται σε διπλωματικό επίπεδο είναι μια ανταλλαγή «ασφάλειας έναντι ασφάλειας», με τις ΗΠΑ να παρέχουν ισχυρότερες εγγυήσεις στην Ουκρανία, με αντάλλαγμα ευρωπαϊκή ανοχή για ενισχυμένο ρόλο των ΗΠΑ στη Γροιλανδία.
Βήμα 4: Στρατιωτική επέμβαση
Αν η Γροιλανδία ή η Δανία αρνηθούν, ένα στρατιωτικό τετελεσμένο παραμένει πιθανό.
Σύμφωνα με ειδικούς, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταλάβουν το Νουούκ μέσα σε λιγότερο από μισή ώρα. Η Γροιλανδία δεν διαθέτει στρατό, ενώ οι δανικές δυνάμεις στην περιοχή είναι ελάχιστες και πεπαλαιωμένες.
Μια τέτοια ενέργεια δεν θα είχε καμία νομική βάση και θα σήμαινε ουσιαστικά το τέλος του ΝΑΤΟ, με σοβαρές επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη και τη συνεργασία των συμμάχων.
Ωστόσο, προς το παρόν, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι ένα τέτοιο σενάριο παραμένει μακρινό.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dfi3oxum9lax?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
