Ο πρόεδρος Γιοουέρι Μουσεβένι, 81 ετών, βρίσκεται στην εξουσία από το 1986 και διεκδικεί την έβδομη συνεχόμενη εκλογική του νίκη.

Ο βασικός του αντίπαλος, ο ποπ σταρ που έγινε πολιτικός Μπόμπι Γουάιν, 43 ετών, έχει υποσχεθεί μια επανάσταση στη διακυβέρνηση και εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις.

Η προεκλογική περίοδος έχει σημαδευτεί από παρεμπόδιση των δραστηριοτήτων της αντιπολίτευσης, συμπεριλαμβανομένων συλλήψεων ακτιβιστών και διάλυσης συγκεντρώσεων από την αστυνομία.

Με υψηλά ποσοστά ανεργίας των νέων σε μια χώρα όπου η πλειονότητα του πληθυσμού είναι κάτω των 30 ετών, η οικονομία αποτελεί βασικό ζήτημα της προεκλογικής εκστρατείας.

Πότε διεξάγονται οι εκλογές στην Ουγκάντα;

Η ψηφοφορία έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου. Οι κάλπες θα ανοίξουν στις 07:00 τοπική ώρα (04:00 GMT) και θα κλείσουν στις 16:00. Όσοι βρίσκονται στην ουρά εκείνη την ώρα θα επιτραπεί να ψηφίσουν.

Εφόσον όλα εξελιχθούν ομαλά, το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών αναμένεται έως τις 17 Ιανουαρίου στις 16:00 τοπική ώρα (13:00 GMT).

Οι 21,6 εκατομμύρια εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι θα συμμετάσχουν σε τρεις εκλογικές διαδικασίες:

• Προεδρικές εκλογές – οκτώ υποψήφιοι

• Βουλευτικές (1) – εκλογή 353 βουλευτών από εκλογικές περιφέρειες

• Βουλευτικές (2) – εκλογή 146 γυναικών εκπροσώπων, μία ανά τοπική περιφέρεια

Ποιος θα μπορούσε να είναι ο επόμενος πρόεδρος;

Ο Μουσεβένι και ο Μπόμπι Γουάιν είναι τα φαβορί ανάμεσα στους οκτώ (όλοι άνδρες) υποψηφίους.

Είναι η δεύτερη φορά που αναμετρώνται στις κάλπες, με τον πρόεδρο να κερδίζει τις εκλογές του 2021, οι οποίες αμαυρώθηκαν από καταγγελίες για νοθεία και καταστολή της αντιπολίτευσης, λαμβάνοντας 58% έναντι 35% του Μπόμπι Γουάιν.

Γιοουέρι Μουσεβένι – Εθνικό Κίνημα Αντίστασης (NRM)

Ο Μουσεβένι κατέλαβε την εξουσία διά της βίας πριν από 40 χρόνια ως επικεφαλής αντάρτικου στρατού που υποσχέθηκε την αποκατάσταση της δημοκρατίας μετά από χρόνια εμφυλίου πολέμου και τη δικτατορία του Ίντι Αμίν.

Αρχικά χαιρετίστηκε ως μέλος μιας νέας γενιάς Αφρικανών ηγετών που θα εγκαινίαζαν μια νέα δημοκρατική εποχή, ωστόσο οι αυξανόμενες καταγγελίες για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και παρενόχληση αντιπάλων έχουν αλλοιώσει αυτή την εικόνα.

Οι επικριτές του λένε ότι κυβερνά με σιδερένια πυγμή και, έχοντας αθετήσει υποσχέσεις να αποχωρήσει, είναι ο μόνος πρόεδρος που έχουν γνωρίσει οι περισσότεροι Ουγκαντέζοι.

Ως ο τρίτος μακροβιότερος ηγέτης στην Αφρική, επωφελήθηκε από δύο συνταγματικές τροποποιήσεις — την κατάργηση των ηλικιακών και θητειακών ορίων — που του επέτρεψαν να συνεχίσει να είναι υποψήφιος.

Υποστηρίζει ότι παραμένει ο μοναδικός εγγυητής σταθερότητας και προόδου της χώρας.

Μπόμπι Γουάιν – Εθνική Πλατφόρμα Ενότητας (NUP)

Ο πρώην επιτυχημένος μουσικός Μπόμπι Γουάιν, με πραγματικό όνομα Ρόμπερτ Κιαγκουλάνι, θεωρείται ευρέως ο ισχυρότερος από τους επτά υποψηφίους της αντιπολίτευσης.

Γνωστός κάποτε ως «ο πρόεδρος του γκέτο», θεωρείται ότι εκφράζει τις φιλοδοξίες των νέων για αλλαγή και έχει ισχυρή στήριξη από νέους, αστικούς και εργατικής τάξης ψηφοφόρους.

Καθιερώθηκε ως σοβαρός διεκδικητής πριν από πέντε χρόνια, όταν ήρθε δεύτερος και περιόρισε τον Μουσεβένι στο χαμηλότερο ποσοστό που έχει λάβει ποτέ σε εκλογές. Το κόμμα του, NUP, έγινε η μεγαλύτερη δύναμη της αντιπολίτευσης στο κοινοβούλιο.

Έκτοτε, συνεχίζει να αντιμετωπίζει παρενοχλήσεις από τις δυνάμεις ασφαλείας.

Οι υπόλοιποι υποψήφιοι είναι οι Φρανκ Μπουλίρα, Ρόμπερτ Κασιμπάντε, Τζόζεφ Μαμπιρίζι, Ναντάλα Μαφάμπι, Μουγκίσα Μούντου, και Μουμπάρακ Μουνιαγκούα.

Ο εξέχων ηγέτης της αντιπολίτευσης Κίζα Μπεσίγκιε, που έχει αναμετρηθεί τέσσερις φορές με τον Μουσεβένι, δεν μπορεί να συμμετάσχει και παραμένει στη φυλακή με κατηγορίες για προδοσία μετά τη σύλληψή του στην Κένυα το 2024. Ο ίδιος αρνείται κάθε κατηγορία.

Ποια είναι τα βασικά ζητήματα για τους ψηφοφόρους;

Τα οικονομικά προβλήματα, ιδιαίτερα η ανεργία, απασχολούν έντονα τους ψηφοφόρους.

Το μέσο εισόδημα αυξάνεται αργά αλλά σταθερά μετά την πανδημία, ωστόσο δεν υπάρχουν αρκετές θέσεις εργασίας για τον αυξανόμενο αριθμό νέων που αναζητούν δουλειά.

Υπάρχουν επίσης ανησυχίες για τις υποδομές και τις ανισότητες στην πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη.

Η χώρα, πάντως, έχει αποφύγει την εκτίναξη του κόστους ζωής που επηρέασε άλλα κράτη της περιοχής.

Η διαφθορά αποτελεί ακόμη ένα σημαντικό ζήτημα. Η Ουγκάντα κατατάσσεται 140ή στις 180 χώρες στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς της Transparency International, με εκτεταμένη δωροδοκία και νεποτισμό σε κρατικούς θεσμούς.

Θα είναι οι εκλογές ελεύθερες και δίκαιες;

Η διεξαγωγή εκλογών στην Ουγκάντα έχει συχνά δεχθεί κριτική. Παρότι οι αρχές δηλώνουν ότι η ψηφοφορία θα είναι ελεύθερη και δίκαιη, ειδικοί του ΟΗΕ προειδοποιούν ότι ενδέχεται να μην ισχύσει αυτό, κάνοντας λόγο για «διάχυτο κλίμα φόβου».

Οπαδοί της αντιπολίτευσης έχουν αντιμετωπίσει αυξανόμενη παρενόχληση, συμπεριλαμβανομένων συλλήψεων για πολιτικά υποκινούμενες κατηγορίες.

Οι συγκεντρώσεις του Μπόμπι Γουάιν, σε αντίθεση με εκείνες του Μουσεβένι, έχουν διακοπεί από τις δυνάμεις ασφαλείας.

Η Διεθνής Αμνηστία χαρακτήρισε τη χρήση δακρυγόνων, σπρέι πιπεριού, ξυλοδαρμών και άλλων βίαιων πράξεων ως «μια βίαιη εκστρατεία καταστολής».

Η κυβέρνηση δηλώνει ότι τα μέτρα είναι απαραίτητα για τη διασφάλιση ειρηνικών εκλογών.

Ο Μπόμπι Γουάιν έχει καλέσει τους ψηφοφόρους να παραμείνουν στα εκλογικά τμήματα για να προστατεύσουν τις ψήφους τους. Αντίθετα, οι εκλογικές αρχές ζητούν από τον κόσμο να αποχωρεί μετά την ψήφο, διαβεβαιώνοντας ότι η καταμέτρηση θα είναι διαφανής. Ωστόσο, επικριτές αμφισβητούν την ανεξαρτησία της εκλογικής επιτροπής.

Υπάρχουν επίσης φόβοι για διακοπή του διαδικτύου κατά τη διάρκεια των εκλογών, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν. Το NUP δηλώνει ότι διαθέτει εφαρμογή παρακολούθησης ψήφων που λειτουργεί μέσω Bluetooth.