Οι πολίτες καλούνται να ψηφίσουν για όγδοη φορά μέσα σε πέντε χρόνια, σε ένα περιβάλλον έντονης πολιτικής αστάθειας, όπου εύθραυστοι κυβερνητικοί συνασπισμοί αποτυγχάνουν να διατηρηθούν και η εμπιστοσύνη προς τη δημοκρατική διαδικασία υποχωρεί.
Παρόλα αυτά, αυτή η εκλογική διαδικασία εμφανίζεται διαφορετική, σύμφωνα με ψηφοφόρους που μίλησαν στο Reuters. Ο Ράντεφ, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος το 2016 σε έναν κατά βάση συμβολικό ρόλο, παραιτήθηκε για να διεκδικήσει την πρωθυπουργία. Μέσα στην παρατεταμένη κρίση, η πολιτική του εικόνα έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστη, ενώ έχει δεσμευτεί να καταπολεμήσει τη διαφθορά και να αποκαταστήσει τη σταθερότητα.
Για τον σκοπό αυτό, συγκρότησε τον νέο συνασπισμό «Προοδευτική Βουλγαρία», ο οποίος αποτελείται από τρεις κεντροαριστερές δυνάμεις: το Πολιτικό Κίνημα Σοσιαλδημοκρατών, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και το Κίνημα «Ο Λαός μας». Αν και ο συνασπισμός συνδέεται στενά μαζί του, την επίσημη ηγεσία έχουν οι σύμμαχοί του, ο Γκαλάμπ Ντόνεφ, πρώην υπηρεσιακός πρωθυπουργός, και ο Ντίμιταρ Στογιάνοφ, πρώην υπουργός Άμυνας.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η διαφθορά παραμένει διάχυτη στη χώρα, επηρεάζοντας τομείς από τις δημόσιες συμβάσεις έως τις τοπικές εκλογές. Σύμφωνα με την Transparency International, η Βουλγαρία κατατάχθηκε το 2025 στην 84η θέση παγκοσμίως, ισοβαθμώντας με την Ουγγαρία, που καταγράφει τη χαμηλότερη επίδοση εντός της ΕΕ.
Ο Ράντεφ δεσμεύθηκε να βάλει τέλος «στους ντόπιους φεουδάρχες και του ισχυρούς άνδρες που πνίγουν ολόκληρες περιοχές της Βουλγαρίας», σε μια χώρα που από την 1η Ιανουαρίου έχει ενταχθεί στην ευρωζώνη.
Μια πιθανή επικράτησή του εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε σημαντική αναθεώρηση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, η οποία έως τώρα διαμορφωνόταν από φιλοευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Ενδεικτικό ότι τον Μάρτιο, η Βουλγαρία υπέγραψε συμφωνία ασφάλειας με την Ουκρανία, επιλογή με την οποία ο ίδιος διαφωνεί.
Οι αντίπαλοί του από τον φιλοδυτικό χώρο τον κατηγορούν ότι διατηρεί πιο φιλική στάση απέναντι στη Ρωσία, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία.
«Ο κυβερνητικός συνασπισμός “εισήγαγε το ευρώ στη Βουλγαρία χωρίς να σας ρωτήσουν. Και τώρα, όταν πληρώνετε τους λογαριασμούς σας, να θυμάστε πάντα ποιοι πολιτικοί σας υποσχέθηκαν ότι θα ήσασταν στο “κλαμπ των πλουσίων”», δήλωσε ο Ράντεφ την Τετάρτη (15/4), εκφράζοντας τη δυσαρέσκεια των πολιτών για την αύξηση του κόστους ζωής.
Μετά την ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στις εκλογές στην Ουγγαρία, ο Ράντεφ στη Βουλγαρία εμφανίζεται ως ο μοναδικός ηγέτης εντός της ΕΕ που δείχνει πρόθυμος να επιδιώξει βελτίωση των σχέσεων με τη Μόσχα, παρά τη συνεχιζόμενη σύγκρουση με την Ουκρανία.
«Είμαστε η μοναδική χώρα μέλος της ΕΕ που είμαστε και Σλάβοι και Χριστιανοί Ορθόδοξοι», τόνισε σε συνέντευξή του στον δημοσιογράφο Μάρτιν Καρμπόφσκι. «Μπορούμε να αποτελέσουμε έναν πολύ σημαντικό σύνδεσμο σε αυτόν τον μηχανισμό (…) για να αποκαταστήσουμε τις σχέσεις με τη Ρωσία», προσέθεσε.
Σημειώνεται ότι τον Δεκέμβριο, η κυβέρνηση της Βουλγαρίας παραιτήθηκε μετά από μαζικές διαδηλώσεις κατά της διαφθοράς και εξαιτίας ενός προϋπολογισμού που προέβλεπε αυξημένους φόρους. Έκτοτε, εντείνονται οι πιέσεις για ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις.
Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η «Προοδευτική Βουλγαρία» συγκεντρώνει περίπου το 30% της πρόθεσης ψήφου και προηγείται κατά περίπου 10 ποσοστιαίες μονάδες του μεγαλύτερου κόμματος της χώρας, του GERB, χωρίς ωστόσο να πλησιάζει την αυτοδυναμία.
Ως εκ τούτου, ο Ράντεφ αναμένεται να αναζητήσει κυβερνητικούς εταίρους, οι οποίοι ενδέχεται να μετριάσουν τη στάση του έναντι της Ρωσίας. Ένας πιθανός σύμμαχος είναι ο φιλοευρωπαϊκός σχηματισμός «Συνεχίζουμε την Αλλαγή–Δημοκρατική Βουλγαρία» (PP-DB), που κινείται γύρω στο 12% και συμμερίζεται την ανάγκη για μεταρρυθμίσεις.
Αντίθετα, έχει αποκλείσει κάθε συνεργασία με το GERB του πρώην πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ, καθώς και με το Κίνημα για τα Δικαιώματα και τις Ελευθερίες, του οποίου ηγετικό στέλεχος είναι ο Ντέλιαν Πεέβσκι, στον οποίο έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τις ΗΠΑ και τη Βρετανία για υποθέσεις διαφθοράς.
«Όλες οι ενδείξεις δείχνουν προς (…) τη δημιουργία συνασπισμού», δήλωσε ο Τίχομιρ Μπεζλόφ από το Κέντρο Μελέτης της Δημοκρατίας στη Σόφια, επισημαίνοντας ωστόσο ότι παραμένει αβέβαιο το πόσο σταθερός θα μπορούσε να είναι ένας τέτοιος κυβερνητικός σχηματισμός.
Καθοριστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει η συμμετοχή των ψηφοφόρων, η οποία εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 50%.
Σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της εμπιστοσύνης, η υπηρεσιακή κυβέρνηση έχει εντείνει τους ελέγχους κατά της εξαγοράς ψήφων και έχει ζητήσει τη συνδρομή της ΕΕ για την αντιμετώπιση της διαδικτυακής παραπληροφόρησης, συμπεριλαμβανομένης αυτής που αποδίδεται σε ρωσικές πηγές.
Ο Ράντεφ, ωστόσο, απέρριψε αυτές τις πρωτοβουλίες, κάνοντας λόγο για απόπειρα χειραγώγησης της εκλογικής διαδικασίας. «Κανείς από το εξωτερικό δεν μπορεί να έρθει και να μας πει ποιον και τι να ψηφίσουμε. Αυτό αποφασίζεται εδώ, από εμάς τους Βούλγαρους», υπογράμμισε.
Η Ρωσία, από την πλευρά της, απορρίπτει κάθε κατηγορία περί ανάμειξης σε εκλογικές διαδικασίες άλλων χωρών.
