Το νέο πακέτο μέτρων για την «τεχνολογική κυριαρχία» (tech sovereignty), το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί αύριο, περιλαμβάνει μια σειρά πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης, σύμφωνα με προσχέδιο του σχεδίου που έχει περιέλθει σε γνώση μας.
Κεντρικό στοιχείο της πρωτοβουλίας αποτελεί ο νέος Νόμος για την Ανάπτυξη Υποδομών Cloud και Τεχνητής Νοημοσύνης (Cloud and AI Development Act – CADA), ο οποίος στοχεύει στην επιτάχυνση της κατασκευής ευρωπαϊκών κέντρων δεδομένων (data centers).
Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη-μέλη θα υποχρεώνονται να αποθηκεύουν κρίσιμα δεδομένα σε υπηρεσίες cloud ευρωπαϊκής ιδιοκτησίας, ενώ θα πρέπει να διενεργούν υποχρεωτικές αξιολογήσεις «κινδύνου κυριαρχίας» (sovereignty risk assessments) για τους παρόχους υπηρεσιών cloud που χρησιμοποιούν. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία καθεστώτος «στρατηγικών έργων data centers», προκειμένου να επιταχυνθούν οι επενδύσεις στον τομέα.
Η πρωτοβουλία αντανακλά την προσπάθεια των Βρυξελλών να περιορίσουν την κυριαρχία αμερικανικών κολοσσών όπως οι Amazon Web Services (AWS), Microsoft Azure και Google Cloud στην ευρωπαϊκή αγορά υπολογιστικού νέφους.
Παράλληλα, η Επιτροπή επιδιώκει να μειώσει την εξάρτηση της Ευρώπης από προμηθευτές εκτός ΕΕ σε κρίσιμους τομείς, όπως οι ημιαγωγοί (τσιπ), μέσω μιας ανανεωμένης εκδοχής του ευρωπαϊκού Chips Act.
Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο κατά πόσο η Ευρώπη θα καταφέρει να συγκεντρώσει τους απαραίτητους οικονομικούς πόρους και την πολιτική βούληση ώστε να ανταγωνιστεί αποτελεσματικά άλλες μεγάλες δυνάμεις στον αγώνα για τον έλεγχο κρίσιμων τεχνολογικών υποδομών και της επόμενης γενιάς ψηφιακών δικτύων.
Ενόψει της επίσημης υιοθέτησης του πακέτου, ορισμένα υψηλόβαθμα στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι οι νέες πολιτικές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πιο προστατευτικές πρακτικές έναντι των ξένων ανταγωνιστών.
Η πραγματικότητα, πάντως, είναι ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενα προϊόντα και υπηρεσίες στρατηγικής σημασίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η πρόσφατη αναδίπλωση της Επιτροπής σχετικά με την επιβολή κυρώσεων στην κινεζική εταιρεία ημιαγωγών Yangzhou Yangjie Electronic Technology, έπειτα από έντονες αντιδράσεις γερμανικών αυτοκινητοβιομηχανιών που υποστήριξαν ότι εξακολουθούν να χρειάζονται τα προϊόντα της.
Την ίδια στιγμή, όπως μετέδωσαν οι δημοσιογράφοι Jorge Valero και Alberto Nardelli, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία για τα κράτη-μέλη προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις του αυξημένου ενεργειακού κόστους που συνδέεται με τον πόλεμο μεταξύ Ιράν και Ισραήλ.
Σύμφωνα με πηγές, οι Βρυξέλλες θα επιτρέψουν στις κυβερνήσεις να δαπανούν ποσά που αντιστοιχούν περίπου στο 0,3% του ΑΕΠ τους για μέτρα στήριξης που σχετίζονται με την ενέργεια, χωρίς οι συγκεκριμένες δαπάνες να προσμετρώνται στους περιορισμούς του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα θετική για την Ιταλία, η οποία πρωτοστατεί στις εκκλήσεις για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, καθώς προσπαθεί να αντιμετωπίσει τις πιέσεις που προκαλεί η ενεργειακή κρίση.
