Ειδικότερα, σύμφωνα με τρεις αξιωματούχους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που μίλησαν στο Politico, στο πλαίσιο του σχεδίου αυτού, οι κυβερνήσεις που επιθυμούν να συμμετάσχουν θα μπορούσαν, σε εθελοντική βάση, να διαθέσουν ένα μέρος των αυξημένων αμυντικών προϋπολογισμών που ενέκριναν πέρυσι οι χώρες του ΝΑΤΟ, προκειμένου να αναπτύξουν από κοινού στρατιωτικά μέσα και εξοπλισμό που είναι απαραίτητα για τη διατήρηση στρατιωτικών επιχειρήσεων στο πεδίο της μάχης.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορούσε στη συνέχεια να βοηθήσει τις ενδιαφερόμενες χώρες στις διαδικασίες προμηθειών.
Να σημειωθεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παρέχουν σήμερα το μεγαλύτερο μέρος των λεγόμενων «στρατηγικών υποστηρικτικών δυνατοτήτων» του ΝΑΤΟ. Σε αυτές περιλαμβάνονται συστήματα στρατιωτικής διοίκησης και ελέγχου, διαστημικές υπηρεσίες πληροφοριών, δορυφορική αναγνώριση και πλατφόρμες επιμελητείας και εφοδιαστικής υποστήριξης στο πεδίο των επιχειρήσεων.
Σε αυτό το φόντο λοιπόν, ο Κουμπίλιους πρότεινε την Τρίτη (9/6) τα κράτη-μέλη να συμφωνήσουν «ότι θα δαπανούν ένα μέρος των εθνικών αμυντικών τους κονδυλίων» για την αντικατάσταση αυτών των αμερικανικών δυνατοτήτων. Εκτίμησε μάλιστα ότι το συνολικό κόστος ενός τέτοιου εγχειρήματος θα ανερχόταν περίπου στα 500 δισεκατομμύρια ευρώ.
«Είναι απολύτως σαφές ότι δε θα μπορέσουμε να το χρηματοδοτήσουμε από τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ», δήλωσε.
Τον προηγούμενο μήνα, η Ουάσινγκτον παρέδωσε στους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ έναν αναλυτικό κατάλογο στρατιωτικών μέσων που δεν επιθυμεί πλέον να διαθέτει στη Συμμαχία. Στη λίστα περιλαμβάνονταν μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναγνώρισης μεγάλου βεληνεκούς καθώς και τα ιπτάμενα τάνκερ ανεφοδιασμού KC-135. Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τις ήδη υπάρχουσες ανησυχίες σχετικά με τη δέσμευση των ΗΠΑ απέναντι στο ΝΑΤΟ υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ.
«Πρέπει να βρούμε τρόπους ώστε να γίνουμε πολύ πιο αποτελεσματικοί στη δημιουργία κοινών ευρωπαϊκών προγραμμάτων στον τομέα της συμβατικής άμυνας, ιδιαίτερα όσον αφορά τις λεγόμενες στρατηγικές υποστηρικτικές δυνατότητες, όπου εξαρτόμαστε σε μεγάλο βαθμό από αμερικανικούς πόρους», δήλωσε ο Κουμπίλιους την περασμένη εβδομάδα, πριν από τη συνάντηση των υπουργών Άμυνας της ΕΕ στην Κύπρο.
Σύμφωνα με δύο από τους αξιωματούχους, ο Κουμπίλιους συμφώνησε να προωθήσει την ιδέα κατά τη διάρκεια ιδιωτικής συνάντησης στις Βρυξέλλες με 16 ευρωβουλευτές που συμμετέχουν στην Ομάδα για την Ευρωπαϊκή Αμυντική Ένωση, η οποία υποστηρίζει τη στενότερη αμυντική ολοκλήρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επισημαίνεται ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία βρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο και παραμένει ασαφές εάν θα καταλήξει σε επίσημη νομοθετική πρόταση ή σε μια πιο άτυπη μορφή πολιτικής παρότρυνσης.
«Όλοι γνωρίζουμε ότι οι στρατηγικές υποστηρικτικές δυνατότητες αποτελούν προτεραιότητα και συμφωνήσαμε να εργαστούμε από κοινού πάνω σε αυτό», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους, προσθέτοντας ότι οι ευρωβουλευτές θα συζητήσουν την πρόταση λεπτομερέστερα την επόμενη εβδομάδα.
Ωστόσο, η πρωτοβουλία είναι πιθανό να συναντήσει σημαντικά εμπόδια. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η επιφυλακτικότητα των εθνικών κυβερνήσεων να επιτρέψουν στις Βρυξέλλες να έχουν λόγο στις αμυντικές προμήθειες, η πιθανή αντίδραση των Ηνωμένων Πολιτειών στην απώλεια σημαντικών εξοπλιστικών συμβολαίων στην Ευρώπη, καθώς και η ανάγκη ταχείας ανάπτυξης και παραγωγής του απαραίτητου εξοπλισμού ώστε να αποτραπεί η Ρωσία.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, υποστήριξε σε έκθεσή του την περασμένη εβδομάδα ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να δρομολογήσει άμεσα ένα βραχυπρόθεσμο πρόγραμμα προμηθειών με στόχο την ταχεία απόκτηση αυτών των δυνατοτήτων όπου αυτό είναι εφικτό, σε συνδυασμό με μια μεσοπρόθεσμη βιομηχανική στρατηγική για την ανάπτυξη πιο σύνθετων τεχνολογιών.
«Εάν η ανάπτυξη αυτών των δυνατοτήτων δεν ξεκινήσει τώρα, η Ευρώπη θα εξακολουθεί να εξαρτάται από αμερικανικά συστήματα ακόμη και στα μέσα της δεκαετίας του 2030», αναφέρεται στην έκθεση.
Η ανάπτυξη κοινών στρατιωτικών δυνατοτήτων θα έχει επίσης ιδιαίτερα υψηλό κόστος - μια πρόκληση για πολλές ευρωπαϊκές χώρες που ήδη αντιμετωπίζουν υψηλό δημόσιο χρέος και τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης που συνδέεται με τον πόλεμο ΗΠΑ–Ισραήλ εναντίον του Ιράν.
Το Ινστιτούτο του Κιέλου για την Παγκόσμια Οικονομία εκτίμησε τον προηγούμενο μήνα ότι η αντικατάσταση των αμερικανικών συστημάτων διοίκησης και ελέγχου, δορυφορικής αναγνώρισης, επικοινωνιών και πλοήγησης, των υποδομών διαστημικών εκτοξεύσεων, των εναέριων μέσων αναγνώρισης όπως τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης με ραντάρ, του στρατιωτικού λογισμικού νέφους και τεχνητής νοημοσύνης, των συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου και των στρατηγικών αερομεταφορών θα κόστιζε στην Ευρώπη τουλάχιστον 200 δισεκατομμύρια ευρώ και θα απαιτούσε μία δεκαετία ή και περισσότερο.
Άλλοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι το συνολικό κόστος αντικατάστασης των μη πυρηνικών στρατιωτικών δυνατοτήτων που παρέχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στην ευρωπαϊκή ήπειρο θα μπορούσε να φτάσει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια.
Ο Ολλανδός ευρωβουλευτής Ράινιερ φαν Λάνσχοτ, μέλος της πολιτικής ομάδας των Πρασίνων και πρωτεργάτης της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Ένωσης, δήλωσε:
«Επειδή καμία χώρα της ΕΕ δεν μπορεί από μόνη της να αντέξει οικονομικά όλες τις στρατηγικές υποστηρικτικές δυνατότητες, οι κοινές ευρωπαϊκές στρατηγικές δυνατότητες είναι απαραίτητες για την οικοδόμηση μιας ανεξάρτητης ευρωπαϊκής άμυνας».
