Η κοινή ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τις συνομιλίες αποτυπώνει τη βούληση των δύο πλευρών να ενισχύσουν τη συνεργασία τους σε μια σειρά κρίσιμων τομέων, από την οικονομία και την ασφάλεια έως τη μετανάστευση, την ενέργεια και την εξωτερική πολιτική, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν συνολικά την ευρωπαϊκή και περιφερειακή σταθερότητα.
Επανεκκίνηση του ευρωτουρκικού διαλόγου
Στην ανακοίνωση επισημαίνεται ότι οι συνομιλίες διεξήχθησαν υπό το βάρος των διεθνών εξελίξεων, με τις δύο πλευρές να επαναλαμβάνουν ότι οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης–Τουρκίας διατηρούν ιδιαίτερη στρατηγική σημασία.
Η ΕΕ υπενθύμισε ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αποτελεί υποψήφια προς ένταξη χώρα, ενώ αμφότερες οι πλευρές αναγνώρισαν πως η συνεργασία τους μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας, της οικονομικής ανθεκτικότητας και της ασφάλειας.
Στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκαν ζητήματα που αφορούν τις εμπορικές σχέσεις, τη συνδεσιμότητα, τη μετανάστευση, την ασφάλεια, καθώς και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν από κοινού στην εξωτερική πολιτική.
Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν να προχωρήσουν σε συγκεκριμένα βήματα που θα ενισχύσουν περαιτέρω τη συνεργασία στους παραπάνω τομείς, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη διατήρησης της σταθερότητας και των σχέσεων καλής γειτονίας στην ευρύτερη περιοχή.
Αναφορές στο Κυπριακό και στη διεύρυνση
Ιδιαίτερη θέση στην κοινή ανακοίνωση καταλαμβάνει το Κυπριακό, με τις δύο πλευρές να εκφράζουν τη στήριξή τους στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για την επανεκκίνηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέλαβε ότι η πρόοδος της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας παραμένει συνδεδεμένη με τον σεβασμό του κράτους δικαίου, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των δημοκρατικών θεσμών, υπογραμμίζοντας ότι οι αρχές αυτές αποτελούν βασικές προϋποθέσεις της διαδικασίας διεύρυνσης.
Κοινός συντονισμός απέναντι στις διεθνείς κρίσεις
Σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφιερώθηκε στις διεθνείς εξελίξεις και στην ανάγκη στενότερου συντονισμού μεταξύ Βρυξελλών και Άγκυρας.
Οι δύο πλευρές αντάλλαξαν απόψεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις σχέσεις με τη Ρωσία, τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, την κατάσταση στην Αφρική και τον Νότιο Καύκασο, επιβεβαιώνοντας την πρόθεσή τους να ενισχύσουν τη διαβούλευση και τον συντονισμό σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας.
Παράλληλα, επανέλαβαν τη δέσμευσή τους υπέρ μιας πολυμερούς διεθνούς τάξης που βασίζεται στους κανόνες του διεθνούς δικαίου.
Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, Ευρωπαϊκή Ένωση και Τουρκία υπογράμμισαν την κοινή τους θέση υπέρ της διαφύλαξης της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας, εκφράζοντας την υποστήριξή τους σε μια δίκαιη και βιώσιμη ειρηνευτική λύση.
Έμφαση στον Νότιο Καύκασο και την ασφάλεια
Οι συνομιλίες επεκτάθηκαν και στις εξελίξεις στον Νότιο Καύκασο, όπου οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συντονίσουν τις πρωτοβουλίες τους για την ενίσχυση της ειρήνης, της οικονομικής ανάπτυξης και της περιφερειακής διασυνδεσιμότητας.
Στο πλαίσιο αυτό, εκφράστηκε η πρόθεση για ενίσχυση των εμπορικών και οικονομικών δεσμών στην περιοχή, καθώς και για προώθηση έργων που θα συμβάλουν στη σταθερότητα.
Παράλληλα, υπογραμμίστηκε η σημασία της ενίσχυσης του διαλόγου στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας, σε συμπληρωματική βάση προς το ΝΑΤΟ.
Στο επίκεντρο η οικονομική συνεργασία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις οικονομικές σχέσεις, με τις δύο πλευρές να εκφράζουν την πρόθεσή τους να προχωρήσουν στη βελτίωση της εφαρμογής της υφιστάμενης Τελωνειακής Ένωσης, δημιουργώντας παράλληλα τις προϋποθέσεις για τον μελλοντικό εκσυγχρονισμό της.
Στην κοινή ανακοίνωση επισημαίνεται επίσης η ανάγκη διαμόρφωσης μιας πιο ολοκληρωμένης βιομηχανικής συνεργασίας που θα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ασφάλεια τόσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και της Τουρκίας.
Παράλληλα, αναφέρεται ότι ενδεχόμενη ένταξη της Τουρκίας στον Ενιαίο Χώρο Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA) θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά οφέλη στις οικονομικές συναλλαγές μεταξύ των δύο πλευρών.
Μεταναστευτικό και θεωρήσεις εισόδου
Οι συνομιλίες περιλάμβαναν και εκτενή ανταλλαγή απόψεων για τη διαχείριση του μεταναστευτικού.
Ευρωπαϊκή Ένωση και Τουρκία εξέτασαν την πρόοδο του διαλόγου για την απελευθέρωση των θεωρήσεων εισόδου (visa liberalisation), καθώς και τις διαδικασίες έκδοσης βίζας για τους Τούρκους πολίτες.
Παράλληλα, αναγνώρισαν ότι οι τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις ενδέχεται να αυξήσουν τις μεταναστευτικές πιέσεις και συμφώνησαν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στη φύλαξη των συνόρων, καθώς και στην αντιμετώπιση των κυκλωμάτων παράνομης διακίνησης μεταναστών.
Συνεργασία σε ενέργεια, μεταφορές και ψηφιοποίηση
Η κοινή ανακοίνωση περιλαμβάνει ακόμη αναφορές στην περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών, του εμπορίου και της ψηφιακής μετάβασης, με στόχο την ενίσχυση της περιφερειακής συνδεσιμότητας.
Παράλληλα, οι δύο πλευρές χαιρέτισαν τη σταδιακή επανέναρξη της δραστηριότητας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων στην Τουρκία, εξέλιξη που θεωρείται ένδειξη βελτίωσης του κλίματος στις διμερείς σχέσεις.
Νέοι γύροι διαλόγου έως το τέλος του 2026
Ως επόμενο βήμα, Ευρωπαϊκή Ένωση και Τουρκία συμφώνησαν να συνεχίσουν τον θεσμικό διάλογο με νέες συναντήσεις υψηλού επιπέδου, κατά προτίμηση πριν από το τέλος του 2026.
Οι μελλοντικές επαφές θα επικεντρωθούν στους τομείς της οικονομίας και του εμπορίου, της μετανάστευσης και της ασφάλειας, της υγείας, της επιστήμης και της καινοτομίας, αλλά και της γεωργίας, με στόχο τη σταδιακή εμβάθυνση της συνεργασίας και την οικοδόμηση ενός πιο σταθερού πλαισίου στις σχέσεις Βρυξελλών και Άγκυρας.
