Σύμφωνα με ανακοίνωση της CENTCOM, η στοχοποίηση των πλοίων από την Τεχεράνη στη διεθνή θαλάσσια οδό, μέσω της οποίας παλαιότερα διερχόταν περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, ήταν «αδικαιολόγητη, επικίνδυνη και σαφής παραβίαση της εκεχειρίας».
Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι σημειώθηκαν εκρήξεις στις περιοχές Σιρίκ, Κεσμ και Μπαντάρ Αμπάς, που βρίσκονται εντός ή κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με ανώτερο Αμερικανό αξιωματούχο, οι επιθέσεις στόχευσαν συστήματα αεράμυνας, παράκτιας επιτήρησης, πυραύλους εδάφους-αέρος και αντιπλοϊκούς πυραύλους cruise, καθώς και εγκαταστάσεις εκτόξευσης drones και λιμενικές υποδομές.
Τα πλήγματα πραγματοποιήθηκαν λίγο μετά την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να ανακαλέσει την άδεια που επέτρεπε στο Ιράν να πωλεί πετρέλαιο στη διεθνή αγορά, καταργώντας το σημαντικότερο οικονομικό όφελος που είχε εξασφαλίσει η Τεχεράνη στο πλαίσιο μιας προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και θέτοντας σε κίνδυνο τη συνέχιση της συμφωνίας, έπειτα από ημέρες εντάσεων στα Στενά του Ορμούζ.
Το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε ότι η προσωρινή άδεια της 21ης Ιουνίου, η οποία είχε χορηγηθεί στο Ιράν μετά από αρκετούς μήνες πολέμου, παύει να ισχύει. Η απόφαση αυτή ελήφθη λίγες ώρες μετά την εκτόξευση πυραύλων και drones από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) εναντίον πλοίων κοντά στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό. Παράλληλα, δόθηκε μεταβατική περίοδος έως τις 17 Ιουλίου για την ολοκλήρωση συναλλαγών που είχαν ήδη εγκριθεί βάσει της άδειας.
Η τιμή του πετρελαίου αυξήθηκε αμέσως μετά την ανακοίνωση, παρά τους ισχυρισμούς του προέδρου Τραμπ ότι οι προσπάθειές του για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν είχαν συμβάλει στη μείωση των τιμών των καυσίμων. Η τιμή του Brent ανήλθε σχεδόν στα 76 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο περίπου 5% σε σχέση με το κλείσιμο της Δευτέρας.
Από τότε που υπογράφηκε, τον προηγούμενο μήνα, το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, το οποίο προέβλεπε την επαναλειτουργία των Στενών και τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού του Ιράν, η Ουάσιγκτον είχε ξεκαθαρίσει ότι θα παρείχε οικονομικά κίνητρα στην Τεχεράνη μόνο εφόσον τηρούσε τη συμφωνία.
Η δυνατότητα του Ιράν να πωλεί πετρέλαιο και να επαναπατρίζει έσοδα σε δολάρια μέσω του ιρανικού τραπεζικού συστήματος αποτελούσε το σημαντικότερο κίνητρο ώστε η Τεχεράνη να συμμετάσχει σε μια διπλωματική διαδικασία διάρκειας 60 ημερών, με τελικό στόχο την αποδόμηση του πυρηνικού της προγράμματος.
Η εξαίρεση προβλεπόταν να ισχύσει για δύο μήνες, με δυνατότητα παράτασης.
Η ανάκλησή της αποτελεί σαφή ένδειξη ότι η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να απαντήσει στις ιρανικές στρατιωτικές ενέργειες και δεν προτίθεται να προσφέρει νέες παραχωρήσεις στο πλαίσιο της προσωρινής συμφωνίας.
Παράλληλα, αναδεικνύει πόσα κρίσιμα ζητήματα παρέμειναν ανοιχτά ή επιδέχονται διαφορετικές ερμηνείες από τις δύο πλευρές, συμπεριλαμβανομένου του καθοριστικού ερωτήματος για το ποιος θα ελέγχει τα Στενά του Ορμούζ και τη διέλευση των πλοίων τους επόμενους μήνες.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε, όπως μεταδίδει η Wall Street Journal, ότι οι ενέργειες του Ιράν στα Στενά κρίθηκαν απαράδεκτες και απαιτούσαν αυστηρή απάντηση. Παράλληλα, τόνισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας.
