Η βρετανική υπηρεσία παρακολούθησης θαλάσσιας κυκλοφορίας του Πολεμικού Ναυτικού (UKMTO) ανέφερε ότι φορτηγό πλοίο επλήγη από άγνωστο βλήμα ανοικτά των ακτών του Ομάν νωρίς το πρωί της Τρίτης. Η UKMTO δεν ταυτοποίησε το πλοίο ούτε απέδωσε ευθύνη για την επίθεση, όμως το περιστατικό υπενθύμισε ότι η εμπορική ναυσιπλοΐα παραμένει ευάλωτη, ακόμη και ενώ συνεχίζονται οι διπλωματικές προσπάθειες για την επαναλειτουργία της διαδρομής.
Σύμφωνα με πρόταση που βρίσκεται υπό συζήτηση, τα πλοία με προορισμό τον Περσικό Κόλπο θα εισέρχονται μέσω των ιρανικών χωρικών υδάτων, ενώ όσα αναχωρούν από τον Κόλπο θα διέρχονται από τα χωρικά ύδατα του Ομάν χωρίς να καταβάλλουν τέλη, σύμφωνα με περιφερειακούς διαμεσολαβητές.
Παρότι Ιρανοί διπλωμάτες αρχικά υποδέχθηκαν θετικά την πρόταση, καθώς διατηρούσε έναν βαθμό ελέγχου της Τεχεράνης στα Στενά, το Ιράν απαίτησε το δικαίωμα να εισπράττει τέλη διέλευσης — πιθανώς σε συνεργασία με το Ομάν — καθώς και εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις, τον τερματισμό του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού και ελάφρυνση των κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου, σύμφωνα με τους διαμεσολαβητές.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι κυβερνήσεις της περιοχής απέρριψαν το αίτημα για επιβολή τελών και ζητούν διαβεβαιώσεις ότι το Ιράν και οι σύμμαχοί του δεν θα απειλήσουν τα εδάφη τους, δήλωσαν ανώτεροι περιφερειακοί αξιωματούχοι.
Τα αντικρουόμενα μηνύματα — που ήρθαν μετά τη δήλωση του Τραμπ ότι τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσαν να ανοίξουν ακόμη και από την Τρίτη — καταδεικνύουν ότι ο έλεγχος της θαλάσσιας οδού εξακολουθεί να αποτελεί κεντρικό σημείο της αντιπαράθεσης με το Ιράν.
«Το βασικό χάσμα παραμένει: το Ιράν θέλει πρώτα να χαλαρώσει ο ναυτικός αποκλεισμός και η στρατιωτική πίεση, ενώ η Ουάσιγκτον επιθυμεί πρώτα να ανοίξουν τα Στενά και να υπάρξουν παραχωρήσεις από την Τεχεράνη πριν προσφέρει οποιαδήποτε ελάφρυνση», δήλωσε η Εμπτεσάμ αλ Κέτμπι, πρόεδρος του Emirates Policy Center, ερευνητικού κέντρου στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
«Ίσως πλησιάζουμε σε μια περιορισμένη προσωρινή συμφωνία, όμως εξακολουθούμε να απέχουμε αρκετά από μια ευρύτερη διευθέτηση. Η πραγματική κατάσταση στη θάλασσα είναι ο καλύτερος δείκτης.»
Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για τις τιμές του πετρελαίου, ενισχύθηκε κατά 1,1% την Τρίτη, φθάνοντας στα 84,70 δολάρια ανά βαρέλι, αφού είχε υποχωρήσει τη Δευτέρα λόγω πληροφοριών για πρόοδο στις διαπραγματεύσεις.
Ο ασφυκτικός έλεγχος του Ιράν στα Στενά έχει περιορίσει σημαντικά τις προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οι ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχουν πλέον μειωθεί περίπου στο 36% των προπολεμικών επιπέδων, έναντι σχεδόν 80% κατά το πρώτο μισό του Ιουλίου, όταν η εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εξακολουθούσε σε μεγάλο βαθμό να τηρείται, σύμφωνα με έκθεση της Goldman Sachs προς τους πελάτες της.
Οι αναλυτές της Goldman εκτιμούν σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ότι, εφόσον δεν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ή δεν υπάρξει σημαντική κλιμάκωση της σύγκρουσης, η τιμή του Brent θα κινηθεί μεταξύ 80 και 90 δολαρίων ανά βαρέλι.
Τη Δευτέρα, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι οι συνομιλίες διεξάγονται κατόπιν αιτήματος του Ιράν και αρκετών κρατών του Κόλπου.
«Αυτή είναι η τελευταία τους ευκαιρία να υπογράψουν ένα καλό έγγραφο», είπε στους δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, αναφερόμενος στο Ιράν.
Οι δηλώσεις του ακολούθησαν την απόφασή του, το Σαββατοκύριακο, να αναβάλει αυτό που είχε χαρακτηρίσει ως τη μεγαλύτερη στρατιωτική επίθεση μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ώστε να δοθεί χρόνος στις διαπραγματεύσεις.
Αφού το Ιράν αρνήθηκε ότι διεξάγονται συνομιλίες, ο Τραμπ κατηγόρησε τη Δευτέρα, μέσω ανάρτησής του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, την ηγεσία της χώρας ότι είναι «απίστευτα δόλια».
Παράλληλα, υποστήριξε ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ έχει πλήρη έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
«Τίποτα δεν περνά προς το Ιράν, εκτός αν το θελήσουμε εμείς», έγραψε.
Παρά το γεγονός ότι οι διαπραγματευτές συνέχιζαν τις συνομιλίες με το Ιράν για την επαναλειτουργία των Στενών, το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης — η παραστρατιωτική δύναμη που προστατεύει το ιρανικό καθεστώς και επιβάλλει τον έλεγχό του στην περιοχή — δεν είχε ακόμη απαντήσει επίσημα στην τελευταία πρόταση, σύμφωνα με τους διαμεσολαβητές.
Ορισμένοι αξιωματούχοι των Φρουρών φέρονται να δήλωσαν στους μεσολαβητές ότι δεν θα αποδεχθούν καμία συμφωνία που δεν αναγνωρίζει τον ισχυρισμό τους περί ελέγχου των Στενών και υποστήριξαν ότι η Τεχεράνη βρίσκεται σε θέση ισχύος και είναι προετοιμασμένη για μήνες ανανεωμένης σύγκρουσης.
Εάν οι διαμεσολαβητές καταφέρουν να επιτύχουν συμφωνία για το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού, θα επιχειρήσουν στη συνέχεια να επαναφέρουν το μνημόνιο κατανόησης που είχαν υπογράψει οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν τον Ιούνιο, με στόχο την έναρξη της διαδικασίας αποκλιμάκωσης του πολέμου.
Η συμφωνία κατέρρευσε τον προηγούμενο μήνα, όταν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη συγκρούστηκαν για την αξίωση του Ιράν να διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ.
Τέλος, οι διαμεσολαβητές ανέφεραν ότι το Πακιστάν πρότεινε να φιλοξενήσει νέο γύρο συνομιλιών μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών.



