«Το περιθωριακό χρέος (margin debt) βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών», δήλωσε σε συνέντευξή του στη Leslie Picker του CNBC. «Υπάρχει πολύς δανεισμός που δεν εμφανίζεται ως margin debt. Πρόκειται για μόχλευση, άλλοτε κρυφή και άλλοτε εμφανή.»
Αναφέρθηκε ειδικότερα στον δανεισμό μέσω prime brokerages, hedge funds, διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων (ETFs) και στρατηγικών arbitrage στα αμερικανικά κρατικά ομόλογα (Treasury arbitrage). «Η μόχλευση στην αγορά είναι αρκετά υψηλή», τόνισε.
Οι δηλώσεις του έρχονται σε μια περίοδο όπου η μόχλευση στις χρηματοπιστωτικές αγορές βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο της προσοχής, καθώς οι υψηλές αποτιμήσεις των μετοχών, η σχεδόν ιστορικά υψηλή μόχλευση των hedge funds και οι μεγάλες θέσεις σε στρατηγικές Treasury basis trade έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες ότι συσσωρεύονται ευπάθειες σε τμήματα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Ο Dimon επισήμανε ότι η εκτεταμένη χρήση μόχλευσης αυξάνει τον κίνδυνο ένας και μόνο επενδυτής ή ένα fund να προκαλέσει ευρύτερη αστάθεια στις αγορές.
«Όταν υπάρχει τόσο μεγάλη μόχλευση, αυξάνονται οι πιθανότητες κάποιος να διαταράξει την αγορά πολύ γρήγορα και να προκαλέσει έντονη ανησυχία στους επενδυτές», ανέφερε.
Το hedge fund τεχνητής νοημοσύνης Situational Awareness υπέστη πρόσφατα σημαντικές ζημιές, όταν οι μοχλευμένες επενδύσεις του στον τεχνολογικό κλάδο κινήθηκαν αντίθετα από τις προσδοκίες του, προκαλώντας margin calls και αναγκάζοντάς το να ρευστοποιήσει μεγάλο μέρος του χαρτοφυλακίου του σε εισηγμένες μετοχές.
Ερωτηθείς για την κατάρρευση του Situational Awareness, του οποίου η JPMorgan ήταν ένας από τους βασικούς prime brokers, ο Dimon δήλωσε ότι το περιστατικό απέδειξε πως οι αγορές μπορούν να απορροφήσουν την αποτυχία ενός τέτοιου fund χωρίς να προκληθεί γενικευμένη αναστάτωση.
Παράλληλα, απέφυγε να χαρακτηρίσει το σημερινό επίπεδο μόχλευσης ως συστημική απειλή, σημειώνοντας ότι οι αγορές μέχρι σήμερα έχουν αποδειχθεί ικανές να απορροφούν μεμονωμένες αποτυχίες.
«Δεν θα έλεγα ότι πρόκειται για συστημικά υψηλή μόχλευση που θα οδηγήσει σε καταστροφή, αλλά είναι υψηλή», δήλωσε.
Ο Dimon διαφοροποίησε τη σημερινή κατάσταση από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, υποστηρίζοντας ότι η μόχλευση από μόνη της δεν οδηγεί απαραίτητα σε συστημική κρίση.
«Το χειρότερο είναι όταν υπάρχουν πραγματικές ζημιές στην αγορά», είπε. «Δεν ήταν η μόχλευση το πρόβλημα. Ήταν το μέγεθος των ζημιών που τελικά καταγράφηκαν στα στεγαστικά δάνεια.»
Ο επικεφαλής της JPMorgan υπογράμμισε επίσης ότι οι τράπεζες θα συνεχίσουν να προσαρμόζουν τις απαιτήσεις για εξασφαλίσεις (collateral) ανάλογα με τις συνθήκες της αγοράς.
«Όταν αυξάνεται η μεταβλητότητα, τα εκκαθαριστικά ιδρύματα και οι τράπεζες συνήθως ζητούν περισσότερες εξασφαλίσεις. Επομένως, πιθανότατα θα δούμε να συμβαίνει κάτι τέτοιο», ανέφερε.
Τέλος, ο Dimon προειδοποίησε ότι η διαρθρωτική αύξηση της ζήτησης για κεφάλαια θα μπορούσε να αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις, επισημαίνοντας ότι τα μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα, οι επενδύσεις σε υποδομές και ο παγκόσμιος επανεξοπλισμός αποτελούν παράγοντες που ενδέχεται να διατηρήσουν τα μακροπρόθεσμα επιτόκια σε υψηλά επίπεδα.
«Ο επανεξοπλισμός του κόσμου θα είναι πληθωριστικός», δήλωσε, επαναλαμβάνοντας την άποψη που είχε εκφράσει νωρίτερα φέτος ότι αυτές οι εξελίξεις «θα μπορούσαν να είναι ο απρόσμενος παράγοντας που θα χαλάσει το κλίμα», εάν οδηγήσουν τους επενδυτές να απαιτήσουν υψηλότερες αποδόσεις για τη διακράτηση μακροπρόθεσμων ομολόγων.



