Παρότι η επίτευξη συμφωνίας εξακολουθεί να θεωρείται θεωρητικά δυνατή, οι πιθανότητες περιορίζονται, καθώς η διοίκηση, οι εργαζόμενοι και η κυβέρνηση της Κάτω Σαξονίας παραμένουν σε έντονη αντιπαράθεση ως προς το μέγεθος και τον ρυθμό των αλλαγών που απαιτούνται.

Πρόσωπα με γνώση των διαπραγματεύσεων αναφέρουν ότι η απειλή της διοίκησης να παρακάμψει το εποπτικό συμβούλιο προσφεύγοντας σε έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων δεν φαίνεται να έχει κάμψει τις αντιστάσεις των βασικών αντιπάλων του σχεδίου.

Η επιλογή αυτή είχε αποκαλυφθεί πριν από την προηγούμενη συνεδρίαση του εποπτικού συμβουλίου, τον Ιούλιο. Παρότι η διοίκηση του Μπλούμε αναγνωρίζει ότι μια τέτοια κίνηση ενδέχεται τελικά να μην αποδώσει, επιδιώκει να καταστήσει σαφές ότι έχει εξαντλήσει κάθε διαθέσιμο περιθώριο προκειμένου να προχωρήσει η αναδιάρθρωση.

Περικοπές θέσεων εργασίας και εργοστάσια αντιμέτωπα με αβέβαιο μέλλον

Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων, αλλά και το κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας, δεν αντιμετωπίζουν την απειλή της διοίκησης ως αξιόπιστη. Αυτό περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών του Μπλούμε, καθώς προσπαθεί να εξασφαλίσει στήριξη για μεγαλύτερες περικοπές προσωπικού, περιορισμό της παραγωγικής δυναμικότητας και ένα σχέδιο που θα μπορούσε να αφήσει τέσσερα γερμανικά εργοστάσια χωρίς νέα μοντέλα που θα εξασφάλιζαν τη λειτουργία τους κατά την επόμενη δεκαετία.

Η συνεδρίαση της Παρασκευής, πάντως, δεν αντιμετωπίζεται κατ’ ανάγκη ως μια κρίσιμη αναμέτρηση όπου θα πρέπει να υπάρξει οριστική λύση. Το εποπτικό συμβούλιο θα μπορούσε να καταγράψει κάποια περιορισμένη πρόοδο, είτε γεφυρώνοντας μέρος των διαφορών είτε καταλήγοντας σε συμφωνία για επιμέρους πτυχές του σχεδίου και αφήνοντας τα πιο δύσκολα ζητήματα για μεταγενέστερη διαπραγμάτευση.

Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συνολική συμφωνία, οι συζητήσεις αναμένεται να συνεχιστούν. Η αναδιάρθρωση της Volkswagen εξελίσσεται εδώ και καιρό μέσα από διαπραγματεύσεις στις οποίες συμμετέχουν η διοίκηση, οι εργαζόμενοι και πολιτικοί παράγοντες. Οι αποφάσεις για τις θέσεις εργασίας, τα εργοστάσια και τα μελλοντικά μοντέλα ενδέχεται να απαιτήσουν ακόμη εβδομάδες ή και μήνες διαβουλεύσεων.

Η ισχυρή θέση των εργαζομένων στη Volkswagen

Η σύγκρουση αποτελεί μία ακόμη σημαντική δοκιμασία για το μοντέλο διοίκησης της μεγαλύτερης αυτοκινητοβιομηχανίας της Ευρώπης, όπου οι εκπρόσωποι των εργαζομένων διαθέτουν ιδιαίτερα ισχυρό ρόλο στη λήψη αποφάσεων.

Ο Μπλούμε έχει επισημάνει ότι η Volkswagen πρέπει να αντιμετωπίσει επειγόντως το υψηλό λειτουργικό της κόστος, το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι περίπου 30% υψηλότερο από εκείνο των ανταγωνιστών της. Ωστόσο, η διοίκηση δεν έχει τη δυνατότητα να επιβάλει μονομερώς το σχέδιό της χωρίς τη συναίνεση των εκπροσώπων των εργαζομένων.

Το εποπτικό συμβούλιο της Volkswagen διαθέτει ισόποση εκπροσώπηση μετόχων και εργαζομένων, ενώ η Κάτω Σαξονία, η οποία κατέχει το 20% των δικαιωμάτων ψήφου, έχει τη δυνατότητα να μπλοκάρει ορισμένες σημαντικές αποφάσεις.

Η πλευρά που αντιδρά στις βαθύτερες περικοπές αμφισβητεί επιπλέον κατά πόσο μια έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων θα μπορούσε νομικά να επιβάλει μέτρα που έχουν απορριφθεί από το εποπτικό συμβούλιο. Παράλληλα, θεωρεί ότι μια τέτοια κίνηση θα συνιστούσε ευθεία επίθεση στο γερμανικό σύστημα συνδιαχείρισης εργαζομένων, προκαλώντας ισχυρές αντιδράσεις από τα συνδικάτα.

Το αδιέξοδο γύρω από τα γερμανικά εργοστάσια

Η διαμάχη για το μέλλον των εργοστασίων της Volkswagen αποκαλύπτει τα περιορισμένα περιθώρια που διαθέτει η διοίκηση, ακόμη και στην περίπτωση που καταφύγει σε έκτακτη γενική συνέλευση.

Το συνδικάτο IG Metall υποστηρίζει ότι το γεγονός πως η διοίκηση μπορεί να αποφασίσει να μην αναθέσει νέα μοντέλα σε συγκεκριμένες μονάδες παραγωγής δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει ληφθεί απόφαση για το κλείσιμό τους.

Το συνδικάτο επικαλείται τους εσωτερικούς κανονισμούς της Volkswagen, βάσει των οποίων τα επενδυτικά προγράμματα που καθορίζουν τις δαπάνες για νέα προϊόντα και εργοστάσια χρειάζονται την έγκριση του εποπτικού συμβουλίου.

Ακόμη και εάν η διοίκηση κατόρθωνε να αξιοποιήσει τη διαδικασία μιας έκτακτης γενικής συνέλευσης, η υλοποίηση του συνολικού σχεδίου αναδιάρθρωσης θα παρέμενε δύσκολη. Πολλές από τις αποφάσεις που αφορούν το προσωπικό και τις παραγωγικές εγκαταστάσεις θα εξακολουθούσαν να προϋποθέτουν διαπραγματεύσεις με τα συμβούλια εργαζομένων και τα συνδικάτα.

Ο Μπλούμε βρίσκεται έτσι και πάλι αντιμέτωπος με την ίδια σύγκρουση ισχύος που είχε οδηγήσει σε αδιέξοδο και την προηγούμενη προσπάθεια τον Ιούλιο. Την ίδια στιγμή, η οικογένεια Πόρσε–Πιεχ, η οποία ελέγχει τη Volkswagen μέσω της Porsche SE, ασκεί πιέσεις για να επιταχυνθεί η διαδικασία αναδιάρθρωσης.