Σύμφωνα με ρεπορτάζ της ΕΡΤ, η Κομισιόν διαπιστώνει πως το ελληνικό πλαίσιο θέτει παράνομες προϋποθέσεις διαμονής, δημιουργώντας διακρίσεις ανάμεσα σε πολίτες της ΕΕ και υπηκόους τρίτων χωρών που καλύπτονται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες κοινωνικής ασφάλισης.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της Επιτροπής, η Ελλάδα απαιτεί πενταετή παραμονή για Ευρωπαίους πολίτες που ζουν με τα παιδιά τους στη χώρα, ενώ για υπηκόους τρίτων χωρών το όριο αυξάνεται στα δώδεκα έτη. Η ρύθμιση αυτή, τονίζουν οι υπηρεσίες των Βρυξελλών, παραβιάζει το δίκαιο της ΕΕ, το οποίο απαγορεύει ρητά την επιβολή απαιτήσεων διαμονής για την πρόσβαση σε οικογενειακά επιδόματα.
Οι σχετικοί κανονισμοί 883/2004 και 492/2011, μαζί με το άρθρο 45 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ, προβλέπουν ίση μεταχείριση όλων των εργαζομένων που μετακινούνται εντός της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων των οικογενειών τους, ενώ απαγορεύουν τις διακρίσεις με βάση την ιθαγένεια.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ήδη απευθύνει προειδοποιήσεις προς την Αθήνα: αρχικά με επιστολή τον Νοέμβριο του 2023 και στη συνέχεια με αιτιολογημένη γνώμη τον Ιούλιο του 2024. Ωστόσο, καθώς δεν υπήρξε συμμόρφωση, οι Βρυξέλλες επέλεξαν την οδό της δικαστικής προσφυγής.
Πιθανές συνέπειες για την Ελλάδα
Αν το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δικαιώσει την Κομισιόν, η Ελλάδα θα υποχρεωθεί να αναθεωρήσει το νομοθετικό της πλαίσιο ώστε να ευθυγραμμιστεί πλήρως με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η απόφαση θα μπορούσε επίσης να πυροδοτήσει αναδρομικές αξιώσεις από οικογένειες που στερήθηκαν επιδόματα.
Πέρα από το τεχνικό σκέλος των κοινωνικών παροχών, η υπόθεση ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για τη συνοχή μεταξύ εθνικών συστημάτων πρόνοιας και των αρχών της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς. Η ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων αποτελεί θεμέλιο της ΕΕ, αλλά συνεχίζει να δοκιμάζεται από ασυμβατότητες στην εφαρμογή της κοινωνικής νομοθεσίας.
Η απόφαση της Κομισιόν αναδεικνύει την πρόκληση που αντιμετωπίζουν πολλά κράτη-μέλη: την ανάγκη προσαρμογής των εθνικών κοινωνικών πολιτικών σε ένα μεταβαλλόμενο ευρωπαϊκό περιβάλλον, όπου τα δικαιώματα των πολιτών δεν σταματούν στα σύνορα.
