Αυτό ήταν μεταξύ άλλων ενα βασικό σημείο του Industrial Carbon Management (ICM) Forum 2025, του κορυφαίου ευρωπαϊκού συνεδρίου για τις τεχνολογίες Δέσμευσης, Αξιοποίησης και Αποθήκευσης Άνθρακα (CCUS), το οποίο φιλοξενήθηκε για πρώτη φορά στην Αθήνα στις 8 και 9 Δεκεμβρίου. Το συνέδριο συνδιοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ), υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Με βάση, μάλιστα,, όσα καταγράφηκαν, στο ευρωπαϊκό συνέδριο Industrial Carbon Management Forum, που διοργανώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε συνεργασία με την ΕΔΕΥΕΠ στην Αθήνα, επενδύσεις ύψους περίπου 4 δισ. ευρώ, δρομολογούνται στην Ελλάδα.
Έτσι, στο πλαίσιο του συνεδρίου υπεγράφη και η συμφωνία χρηματοδότησης για την υπόγεια αποθήκη CO₂ που αναπτύσσει η EnEarth στον Πρίνο. Περιλαμβάνει, δε, πλάνο χρηματοροών, ύψους 120 εκατ. ευρώ από το Connecting Europe Facility, για τη δημιουργία της υποδομής υπόγειας αποθήκευσης στο εξαντλημένο κοίτασμα του Πρίνου. Συνολικά η επένδυση θα φτάσει το 1 δισ. ευρώ.
Όπως μάλιστα αναφέρει ανακοίνωση του ΔΕΣΦΑ η Ελλάδα επελέγη ως χώρα φιλοξενίας, ως αναγνώριση του χαρτοφυλακίου πρωτοποριακών έργων της και της ολοένα αυξανόμενα ηγετικής της θέσης στον τομέα τουCCS. Η επιλογή αυτή αντανακλάται και στη σημαντική ευρωπαϊκή στήριξη που έχει ήδη διοχετευθεί σε ελληνικές πρωτοβουλίες, με περισσότερα από 900 εκατομμύριο ευρώ να έχουν εγκριθεί μέχρι σήμερα, συμπεριλαμβανομένων και των πρόσφατων 169 εκατομμυρίων ευρώ για το έργο ApolloCO₂ του ΔΕΣΦΑ μέσω του EU Innovation Fund.
Στη διάρκεια των δύο ημερών του ICM Forum, οπως τονίζεται από τον ΔΕΣΦΑ . αναδείχθηκε ότι η Ευρώπη εισέρχεται σε μια καθοριστική φάση για την ανάπτυξη υποδομών CCS, όπου η ταχεία υλοποίηση επενδύσεων εξαρτάται από την ύπαρξη σαφών χρηματοδοτικών εργαλείων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σταθερού ρυθμιστικού πλαισίου και στενού συντονισμού μεταξύ έργων δέσμευσης, μεταφοράς και αποθήκευσης CO₂.
Αυτό άλλωστε, ήταν το βασικό μήνυμα που μετέφερε η CEO του ΔΕΣΦΑ, Maria Rita Galli, η οποία υπογράμμισε την ανάγκη για ένα σαφές και εναρμονισμένο ρυθμιστικό πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ – ένα πλαίσιο που αποφεύγει περιττή πολυπλοκότητα, ενώ ταυτόχρονα εξασφαλίζειισορροπημένη κατανομή κινδύνων και κόστος κεφαλαίου. Μια τέτοια προσέγγιση θα υποστηρίζει τους πρωτοπόρους («early movers») και θα ενσωματώνει πολιτικές που βελτιστοποιούν το κόστος, καθιστώντας την τεχνολογία CCS οικονομικά βιώσιμη. Επίσης, τόνισε ότι η ευελιξία στα χρηματοδοτικά εργαλεία της ΕΕ είναι εξίσου κρίσιμη, ώστε να διατηρηθεί η υφιστάμενη δυναμική και να αναπτυχθεί η αλυσίδα αξίας του CCS, διασφαλίζοντας το μέλλον της βιομηχανίας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ApolloCO₂ του ΔΕΣΦΑ, το πρώτο έργο συγκέντρωσης (aggregation) CO₂ σε επίπεδο midstream στη Νότια Ευρώπη, παρουσιάστηκε αναλυτικά από τον Chief Strategy & DevelopmentOfficer του ΔΕΣΦΑ, Μιχάλη Θωμάδακη, κατά τη δεύτερη ημέρα του Forum. Το ApolloCO₂ θα δημιουργήσει ένα δίκτυο ανοικτής πρόσβασης, συνδέοντας μεγάλους εκπομπείς με τον Πρίνο και άλλους μεσογειακούς χώρους αποθήκευσης, επιταχύνοντας την αποανθρακοποίηση της βιομηχανίας και ενισχύοντας συνεργασίες χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος. Το CO₂ θα μεταφέρεται στον τερματικό σταθμό LNG της Ρεβυθούσας, όπου — αξιοποιώντας την υφιστάμενη κρυογενική υποδομή ώστε να μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας και το κόστος — θα υγροποιείται και θα μεταφέρεται με πλοία στον Πρίνο και σε άλλους χώρους αποθήκευσης. Με τον τρόπο αυτό, η Ρεβυθούσα θα αναδειχθεί σε έναν από τους πλέον προηγμένους ευρωπαϊκούς κόμβους CO₂.
Όπως κατέστη σαφές από τις συζητήσεις στο Forum, η τεχνολογία CCS θα διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην πορεία της Ευρώπης προς την αποανθρακοποίηση, και ο ΔΕΣΦΑ είναι έτοιμος να ηγηθεί αυτού του νέου κεφαλαίου. Με την ανάπτυξη του πρώτου ολοκληρωμένου δικτύου CO₂ στην περιοχή, ο ΔΕΣΦΑ συμβάλλει στον μετασχηματισμό της Ελλάδας σε μεσογειακό κόμβο CCS και στην αξιοποίηση νέων ευκαιριών για βιώσιμη βιομηχανική ανάπτυξη σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Τα έργα
Στο συνέδριο που ολοκληρώθηκε χθες παρουσιάστηκαν επίσης τα επιμέρους έργα δέσμευσης και μεταφοράς CO₂ που έχουν ενταχθεί σε ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις και υλοποιούνται από μεγάλες βιομηχανίες και ενεργειακούς ομίλους της χώρας. Όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ, Αριστοφάνης Στεφάτος, πέρα από την αποθήκη του Πρίνου, στις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις έχουν ήδη ενταχθεί έργα των βιομηχανιών Τιτάν, Holcim – Ηρακλής, Motor Oil και ΔΕΣΦΑ- Ecolog
Τα έργα που προγραμματίζονται είναι τα εξής :
Tσιμεντοβιομηχανία Tιτάν: Μονάδα δέσμευσης CO2 στο Καμάρι Αττικής, το οποίο θα χρηματοδοτηθεί με ευρωπαϊκά κονδύλια ύψους 234 εκατ. ευρώ. Η τελική επενδυτική απόφαση για το έργο αναμένεται στο 4ο τρίμηνο του 2026 και η λειτουργία του τοποθετείται το 1ο τρίμηνο του 2030. Υπολογίζεται ότι από τη λειτουργία της εν λόγω μονάδας μπορεί να αποφευχθεί η έκλυση στην ατμόσφαιρα 10 εκατ. τόνων αερίων του θερμοκηπίου σε μία δεκαετία.
Motor Oil: Μονάδα δέσμευσης CO2 στο διυλιστήριο των Αγίων Θεοδώρων που θα χρηματοδοτηθεί με 127 εκατ. ευρώ και η λειτουργία της θα αποτρέψει την έκλυση 8,6 εκατ.τόνων αερίων του θερμοκηπίου σε μία δεκαετία. Η τελική επενδυτική απόφαση για το έργο αναμένεται να ληφθεί το δεύτερο τρίμηνο του 2026 και η λειτουργία του τοποθετείται το τελευταίο τρίμηνο του 2029
Τσιμεντοβιομηχανία Ηρακλής, μέλος του ομίλου Holcim: Το έργο, δέσμευσης CO2 της εταιρίας στο Μιλάκι Ευβοίας θα χρηματοδοτηθεί με 124,5 εκατ. ευρώ. Η τελική επενδυτική απόφαση θα ληφθεί το τέταρτο τρίμηνο του 2026 και αναμένεται να λειτουργήσει το πρώτο τρίμηνο του 2030, αποτρέποντας την έκλυση 7 εκατ. τόνων αερίων του θερμοκηπίου σε μία δεκαετία.
ΔΕΣΦΑ – Ecolog: Προωθούν το έργο APOLLO CO2 που αφορά την κατασκευή δικτύου αγωγού που θα μεταφέρει το CO2 από τις βιομηχανικές μονάδες σε τερματικό σταθμό υγροποίησης στη Ρεβυθούσα και από εκεί θα μεταφέρεται με πλοία στον Πρίνο ή σε άλλους χώρους αποθήκευσης. Το έργο θα χρηματοδοτηθεί με 169,3 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους . Σε πρώτη φάση το δυναμικό μεταφοράς ανέρχεται σε 3 Μtpa, που θα ανέλθουν σε 5 Μtpa στη δεύτερη φάση. Η τελική επενδυτική απόφαση αναμένεται το δεύτερο τρίμηνο του 2026 και η έναρξη λειτουργίας του το πρώτο τρίμηνο του 2030.
