Η κοινή συνισταμένη των πρώτων τοποθετήσεων είναι ότι οι προτάσεις των Βρυξελλών κινούνται προς την κατεύθυνση ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, της ενεργειακής ασφάλειας και της επιτάχυνσης των επενδύσεων στην καθαρή ενέργεια. Την ίδια στιγμή, οι περισσότεροι εκπρόσωποι της αγοράς επισημαίνουν ότι το πραγματικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον οποίο οι εξαγγελίες θα μετατραπούν σε συγκεκριμένα χρηματοδοτικά εργαλεία, κανονιστικές παρεμβάσεις και επενδυτικά κίνητρα.
Ο Επίτροπος για τη Δράση για το Κλίμα, Wopke Hoekstra, παρουσιάζοντας τη μεταρρύθμιση του ETS, υποστήριξε ότι στόχος είναι η αγορά άνθρακα να εξελιχθεί σε βασικό μηχανισμό προσέλκυσης επενδύσεων και επιτάχυνσης της βιομηχανικής απανθρακοποίησης. Όπως ανέφερε, η πρόταση επιχειρεί να συνδυάσει την επίτευξη των κλιματικών στόχων με τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, συνδέοντας τη συνέχιση της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπών με επενδύσεις σε καθαρές τεχνολογίες.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η δημιουργία της Τράπεζας Βιομηχανικής Απανθρακοποίησης ύψους 100 δισ. ευρώ, ο μηχανισμός ETS Investment Booster, καθώς και η διεύρυνση του ETS σε νέους τομείς της οικονομίας.
Επενδύσεις στα δίκτυα και μεγαλύτερη ευελιξία
Η ENTSO-E χαρακτηρίζει τον εξηλεκτρισμό βασικό μοχλό για την ανταγωνιστικότητα και την ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης, επισημαίνοντας ότι η επιτυχία του σχεδίου προϋποθέτει παράλληλη ανάπτυξη των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι διαχειριστές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας ζητούν επιτάχυνση των επενδύσεων στις υποδομές, ταχύτερες αδειοδοτήσεις, καλύτερη διαχείριση των συνδέσεων στο δίκτυο και μεγαλύτερη ευελιξία τόσο από την πλευρά της παραγωγής όσο και της ζήτησης.
Στροφή από την προσφορά στη ζήτηση
Η Eurelectric κάνει λόγο για αλλαγή φιλοσοφίας στην ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική, εκτιμώντας ότι η Επιτροπή δεν περιορίζεται πλέον στην ανάπτυξη νέας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά επιχειρεί να ενισχύσει και τη ζήτησή της στους τομείς των μεταφορών, των κτιρίων και της βιομηχανίας.
Η ένωση θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό τον ενδεικτικό στόχο συμμετοχής της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 46% στην τελική ενεργειακή κατανάλωση έως το 2040, καθώς και τις πρωτοβουλίες για τη μείωση της διαφοράς κόστους μεταξύ ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου.
Παράλληλα, αξιολογεί θετικά την πρόταση για διάθεση του 50% των εσόδων του ETS σε δράσεις απανθρακοποίησης, υποστηρίζοντας ότι ενισχύεται η προβλεψιμότητα για τις βιομηχανικές επενδύσεις.
Βεβαιότητα για τους επενδυτές
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Electrification Alliance, η οποία χαρακτηρίζει το πακέτο σημείο καμπής για την ευρωπαϊκή αγορά καθαρής ενέργειας, ύστερα από χρόνια χαμηλών ρυθμών εξηλεκτρισμού.
Η συμμαχία αναδεικνύει ως κρίσιμα στοιχεία τον νέο στόχο εξηλεκτρισμού, τα χρηματοδοτικά εργαλεία για τη βιομηχανία, τη στήριξη της αποθήκευσης ενέργειας, των έξυπνων μετρητών, των τεχνολογιών vehicle-to-grid και την ενίσχυση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού.
Το ETS στο επίκεντρο των επενδύσεων
Η Euromines θεωρεί ότι η αναθεώρηση του ETS μπορεί να εξελιχθεί σε εργαλείο ενίσχυσης της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, εφόσον διατηρηθεί η επενδυτική σταθερότητα και αξιοποιηθούν στρατηγικά τα έσοδα του συστήματος.
Ανάλογη προσέγγιση υιοθετούν και οι Energy Traders Europe, οι οποίοι χαρακτηρίζουν θετικές τις αλλαγές στον μηχανισμό, ζητώντας ωστόσο μεγαλύτερη σαφήνεια στους κανόνες λειτουργίας του ETS Investment Booster και καλύτερη διασύνδεση με τις διεθνείς αγορές άνθρακα.
Ηλεκτρισμός, αποθήκευση και υδρογόνο
Η SolarPower Europe υποστηρίζει ότι ο εξηλεκτρισμός πρέπει να αποτελέσει τον βασικό άξονα της ευρωπαϊκής αναπτυξιακής στρατηγικής, ενώ η WindEurope επισημαίνει ότι η επιτυχία του σχεδίου προϋποθέτει τη διατήρηση ενός ισχυρού σήματος τιμής άνθρακα μέσω του ETS.
Η Energy Storage Europe χαρακτηρίζει θετική την αναγνώριση της αποθήκευσης ως στρατηγικής υποδομής, ζητώντας όμως ειδικό ευρωπαϊκό οδικό χάρτη ανάπτυξης του κλάδου, καθώς και ταχύτερες διαδικασίες αδειοδότησης.
Από την πλευρά της, η Hydrogen Europe υποστηρίζει ότι οι νέες προτάσεις δημιουργούν ευνοϊκότερο επενδυτικό περιβάλλον για την οικονομία του υδρογόνου, αν και εκφράζει επιφυλάξεις για τη χαλάρωση του ρυθμού περιορισμού των δικαιωμάτων εκπομπών, θεωρώντας ότι απαιτείται ισχυρότερο και πιο προβλέψιμο σήμα τιμής άνθρακα.
Η European Aluminium εστιάζει κυρίως στην ανάγκη διασφάλισης ανταγωνιστικού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για τη βιομηχανία, ζητώντας μεγαλύτερη αξιοποίηση των εσόδων του ETS για τη χρηματοδότηση επενδύσεων απανθρακοποίησης.
Επιφυλάξεις από την περιβαλλοντική πλευρά
Σε αντίθεση με τους περισσότερους παραγωγικούς φορείς, το European Environmental Bureau (EEB) θεωρεί ότι ορισμένες από τις προτεινόμενες αλλαγές ενδέχεται να αποδυναμώσουν το ETS, μέσω της επιβράδυνσης της μείωσης των διαθέσιμων δικαιωμάτων εκπομπών και της διεύρυνσης των δυνατοτήτων δωρεάν κατανομής.
