Στόχος του νέου πληροφοριακού συστήματος είναι η πλήρης χαρτογράφηση των κρατικών ενισχύσεων, η ενίσχυση της διαφάνειας στις πληρωμές του Δημοσίου και ο αποτελεσματικότερος έλεγχος πιθανών περιπτώσεων αλληλοεπικάλυψης ή αδικαιολόγητης σώρευσης παροχών.

Το Μητρώο προβλέπεται σε κοινή υπουργική απόφαση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και της ΑΑΔΕ, η οποία δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ. Μέσω του νέου μηχανισμού θα συγκεντρώνονται σε ενιαίο περιβάλλον δεδομένα για όλες τις χρηματικές ή μη χρηματικές παροχές που χορηγούνται από φορείς του δημόσιου τομέα προς πολίτες.

Ταχύτερες διασταυρώσεις

Το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει, μεταξύ άλλων, καλύτερη αποτύπωση της δημοσιονομικής επιβάρυνσης από επιδόματα και ενισχύσεις, ταχύτερες διασταυρώσεις στοιχείων για ελεγκτικούς σκοπούς και αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων δεδομένων κατά τον σχεδιασμό κοινωνικής πολιτικής.

Την ευθύνη λειτουργίας του Μητρώου αναλαμβάνει η Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ενώ η τεχνική ανάπτυξη και υποστήριξη του έργου περνά στην ΑΑΔΕ. Το σύστημα θα διασυνδεθεί με υφιστάμενα κρατικά μητρώα και βάσεις δεδομένων, όπως το Φορολογικό Μητρώο, το Μητρώο Πολιτών, τα στοιχεία φορολογίας εισοδήματος και ακινήτων, καθώς και τα πληροφοριακά συστήματα της ΗΔΙΚΑ και του ΕΜΑΕΣ.

Η δοκιμαστική λειτουργία του Μητρώου θα διαρκέσει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Στην πρώτη φάση συμμετέχουν ο ΟΠΕΚΑ, η ΔΥΠΑ και η ΕΕΤΑΑ, ενώ σταδιακά θα εντάσσονται επιπλέον φορείς και νέες κατηγορίες ενισχύσεων. Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής περιόδου θα συνταχθεί έκθεση αξιολόγησης, στην οποία θα καταγραφούν τα αποτελέσματα του συστήματος, οι τεχνικές δυσκολίες και οι αναγκαίες παρεμβάσεις πριν από την πλήρη εφαρμογή του.

Ποιοι καταγράφονται στο νέο σύστημα;

Στο Εθνικό Μητρώο θα εντάσσονται όλα τα φυσικά πρόσωπα που λαμβάνουν κρατικές παροχές ή οικονομικές ενισχύσεις, ανεξάρτητα από το αν διαθέτουν επιχειρηματική δραστηριότητα. Στην καταγραφή θα περιλαμβάνονται τόσο χρηματικές παροχές όσο και ενισχύσεις σε είδος, όπως vouchers, επιταγές, κουπόνια και προπληρωμένες κάρτες.

Οι δημόσιοι φορείς θα υποχρεούνται να ενημερώνουν άμεσα το σύστημα για κάθε νέα ή υφιστάμενη παροχή. Η διαδικασία θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω ειδικής εφαρμογής, με πρόσβαση αποκλειστικά από πιστοποιημένους χρήστες της Δημόσιας Διοίκησης μέσω gov.gr.

Για κάθε παροχή θα καταχωρίζονται στοιχεία όπως:

• ο μοναδικός κωδικός,

• η ονομασία,

• ο φορέας και η πηγή χρηματοδότησης,

• το αρμόδιο υπουργείο,

• η μορφή της ενίσχυσης,

• η συχνότητα καταβολής,

• η νομική βάση χορήγησης,

• καθώς και το αν η παροχή υπολογίζεται εισοδηματικά.

Παράλληλα, το σύστημα θα τηρεί στοιχεία για τους δικαιούχους, όπως ΑΦΜ, οικογενειακή κατάσταση, αριθμό τέκνων, περιοχή κατοικίας, εισοδήματα και ακίνητη περιουσία, στο μέτρο που απαιτείται για τους σκοπούς ελέγχου και διασταύρωσης.

Επιπλέον, θα καταγράφονται αναλυτικά τα ποσά που εγκρίνονται, καταβάλλονται ή επιστρέφονται, οι ημερομηνίες πληρωμών και οι περίοδοι αναφοράς κάθε ενίσχυσης.

Ποιες παροχές εντάσσονται στην πρώτη φάση

Στο πιλοτικό στάδιο του Μητρώου εντάσσονται μεταξύ άλλων:

• το επίδομα θέρμανσης,

• το επίδομα παιδιού,

• το επίδομα γέννησης,

• το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα,

• το επίδομα στέγασης,

• το επίδομα αναδοχής,

• τα επιδόματα ορεινών και μειονεκτικών περιοχών,

• οι παροχές ανασφάλιστων υπερηλίκων,

• οι ενισχύσεις ατόμων με αναπηρία,

• η υπηρεσία «Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία»,

• τα προγράμματα δημιουργικής απασχόλησης παιδιών και ΑμεΑ,

• οι παροχές του προγράμματος «Κάλυψη»,

• καθώς και το επίδομα ανεργίας και μακροχρόνιας ανεργίας.

Στο επίκεντρο οι διασταυρώσεις και οι έλεγχοι

Κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα θα έχουν οι αυτοματοποιημένοι έλεγχοι για τη διαπίστωση περιπτώσεων διπλής χρηματοδότησης ή λήψης πολλαπλών παροχών που δεν συμβαδίζουν με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

Για τον σκοπό αυτό προβλέπονται διαφορετικά επίπεδα πρόσβασης στα δεδομένα. Οι περισσότερες υπηρεσίες θα έχουν εικόνα μόνο ανωνυμοποιημένων στοιχείων, ενώ πρόσβαση σε μη ανωνυμοποιημένα δεδομένα θα παρέχεται αποκλειστικά σε αρμόδιες ελεγκτικές αρχές και μόνο υπό συγκεκριμένες νομικές προϋποθέσεις.

Το πλαίσιο λειτουργίας του Μητρώου συνοδεύεται και από ειδικές προβλέψεις για την προστασία προσωπικών δεδομένων. Τα στοιχεία θα διατηρούνται για διάστημα έως 15 ετών, ενώ οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα διόρθωσης ή επικαιροποίησης στοιχείων μέσω του φορέα που χορηγεί την παροχή.

Ετήσια αποτύπωση του κόστους των παροχών

Να σημειωθεί ότι κάθε έτος θα εκδίδεται ειδική έκθεση αποτύπωσης των κρατικών παροχών και ενισχύσεων, με αναλυτικά στοιχεία για το ύψος των πληρωμών, τις πηγές χρηματοδότησης, τη γεωγραφική κατανομή των δικαιούχων και τη συνολική δημοσιονομική επίπτωση.

Ουσιαστικά, μέσω του νέου μηχανισμού, το υπουργείο Οικονομικών αποκτά ένα κεντρικό εργαλείο παρακολούθησης των κοινωνικών δαπανών, με στόχο πιο στοχευμένες πολιτικές ενίσχυσης και αποτελεσματικότερο έλεγχο των κρατικών πληρωμών.