Το Ταμείο εκτιμά ότι, ενώ το συνολικό χρέος της Ευρωζώνης θα ακολουθήσει ανοδική πορεία τα επόμενα χρόνια, χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία, θα συνεχίσουν να καταγράφουν βελτίωση των δημοσιονομικών τους μεγεθών.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί σημαντικό θετικό στοιχείο για την ελληνική οικονομία, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει πετύχει σημαντική αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, ενισχύοντας την αξιοπιστία της στις αγορές και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Οι πιέσεις στην Ευρωζώνη και οι επιπτώσεις στην Ελλάδα
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, η οικονομία της Ευρωζώνης είχε επιδείξει ανθεκτικότητα πριν από την κλιμάκωση της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η άνοδος του ενεργειακού κόστους δημιουργεί νέες αβεβαιότητες, επιβαρύνοντας τις προοπτικές ανάπτυξης και αυξάνοντας τους κινδύνους για τον πληθωρισμό.
Το Ταμείο προβλέπει ότι η ανάπτυξη στην Ευρωζώνη θα παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα, με τον ρυθμό μεγέθυνσης να διαμορφώνεται στο 0,9% το 2026 και στο 1,2% το 2027, χαμηλότερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις.
Η αύξηση των τιμών ενέργειας αναμένεται να επηρεάσει την κατανάλωση των νοικοκυριών, καθώς περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα, ενώ παράλληλα αυξάνει το κόστος παραγωγής για τις επιχειρήσεις.
Για την Ελλάδα, οι επιπτώσεις από τις διεθνείς αναταράξεις παραμένουν ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου, κυρίως λόγω της εξάρτησης από τις εισαγωγές ενέργειας και της ευαισθησίας ορισμένων κλάδων, όπως η βιομηχανία και ο τουρισμός, στις μεταβολές του κόστους.
Η πορεία του ελληνικού χρέους
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει το ΔΝΤ στη δημοσιονομική εικόνα των χωρών της Ευρωζώνης. Παρά το γεγονός ότι το συνολικό χρέος της ζώνης του ευρώ προβλέπεται να αυξηθεί από περίπου 87% του ΑΕΠ το 2025 σε σχεδόν 90% το 2031, η Ελλάδα αναμένεται να κινηθεί αντίθετα, συνεχίζοντας τη σταδιακή αποκλιμάκωση.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων, τη βελτίωση της οικονομικής δραστηριότητας, αλλά και τη σταδιακή ενίσχυση της εμπιστοσύνης των επενδυτών προς την ελληνική οικονομία.
Το Ταμείο επισημαίνει ότι η δημοσιονομική προσαρμογή θα παραμείνει κρίσιμος παράγοντας τα επόμενα χρόνια, καθώς οι αυξημένες ανάγκες για άμυνα, επενδύσεις και κοινωνικές δαπάνες περιορίζουν τα περιθώρια για χαλάρωση της πολιτικής.
Προκλήσεις για την ανάπτυξη
Παρά τα θετικά μηνύματα για το χρέος, το ΔΝΤ προειδοποιεί ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει σημαντικές διαρθρωτικές προκλήσεις, όπως η χαμηλή παραγωγικότητα, η γήρανση του πληθυσμού και η ανάγκη επιτάχυνσης της ψηφιακής και ενεργειακής μετάβασης.
Για την Ελλάδα, η διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης θα εξαρτηθεί από την προσέλκυση επενδύσεων, την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, τη βελτίωση της παραγωγικότητας και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
Το ΔΝΤ υπογραμμίζει ότι η ολοκλήρωση μεταρρυθμίσεων και η ενίσχυση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αύξηση των επενδύσεων και τη δημιουργία πιο ανθεκτικών οικονομιών.
Κίνδυνοι από πληθωρισμό και επιτόκια
Το Ταμείο εκτιμά ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη θα παραμείνει πάνω από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προβλέποντας αύξηση του γενικού δείκτη στο 2,9% το 2026 και υποχώρηση στο 2,3% το 2027.
Η άνοδος των ενεργειακών τιμών αποτελεί τον βασικό παράγοντα πίεσης, ενώ το ΔΝΤ σημειώνει ότι οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει να παραμείνουν προσεκτικές ώστε να περιοριστούν οι δευτερογενείς επιπτώσεις.
Στο βασικό του σενάριο, το Ταμείο εκτιμά ότι η ΕΚΤ ενδέχεται να προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης μέσα στο 2026, διαμορφώνοντας το βασικό επιτόκιο στο 2,5%.
