Το ότι ο γάμος της πολιτικής με την ηθική παραμένει στο πεδίο της ευχολογίας είναι γεγονός μαρτυρημένο, όσο κι αν αποκαρδιώνει. Το «επιχείρημα του μέσου Ελληνα», ωστόσο, είναι διάτρητο, είτε με τους όρους της ηθικής και των αξιακών αρχών ελεγχθεί είτε με όρους πολιτικούς-πραγματιστικούς. Αίφνης, τι άλλο, εκτός από τον βολικό τρόπο να κρίνουμε εξ ιδίων τα αλλότρια, μας πείθει ότι ο «μέσος Ελληνας» (τον οποίο πάντως στις προεκλογικές περιόδους τον επαινούμε για την κρίση, το φιλότιμο και τον πατριωτισμό του), είναι ένα ον οπωσδήποτε παραβατικό, κουτοπόνηρο, δόλιο; Μήπως οι πολιτικοί μας κρύβονται απλώς πίσω από δικαιολογίες συνοψισμένες από το στίχο «εικόνα σου είμαι, κοινωνία, και σου μοιάζω», ξεχνώντας πως οι ίδιοι δεν είναι «απλά και ανώνυμα» μέλη της κοινωνίας αλλά ταγοί και παραδείγματά της

Ακόμα πάντως κι αν εικάσουμε ότι ο «μέσος Ελληνας», αυτό το άσαρκο κατασκεύασμα των στατιστικολόγων, ήθελε να διορίσει το τέκνο του και να μην το υποβάλει στην ταλαιπωρία του διαγωνισμού (έστω του προσχηματικού διαγωνισμού με προαποφασισμένα τα κομματικώς ορθά «αποτελέσματα»), να απασχολήσει εργαζόμενους άνευ αποζημιώσεως και ασφαλιστικής κάλυψης και να υψώσει σε δασική έκταση εξοχικό μετά πισίνας αντί του αναψυκτηρίου που προβλέπει η άδειά του, πόσο χρήμα (και κυρίως, πόση ψυχή) θα έπρεπε να ξοδέψει για να κάμψει αντιστάσεις, να λαδώσει, να πιέσει, να τάξει, να προσφέρει σαν αντιχάρισμα, ώστε να καταφέρει να ανοίξει μία, δύο, τρεις πόρτες που υποτίθεται πως είναι ερμητικά κλειστές και ανοίγουν μόνο με το κλειδί της νομιμότητας; Οπως και να ’χει, το αξίωμα του Ανάχαρση του Σκύθη πως οι νόμοι είναι σαν τον ιστό της αράχνης («μηδέν των αραχνίων διαφέρειν»), που πιάνει και καθηλώνει τους μικρούς κι αδύναμους αλλά οι «δυνατοί και πλούσιοι» τον σπάζουν εύκολα, παραμένει ακλόνητο.

Παντελης Μπουκαλας

Καθημερινή