Μια ομάδα εταιρειών αξίας τρισεκατομμυρίων — οι «Magnificent Seven»: Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft, Nvidia και Tesla — βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτών των κερδών, κυρίως χάρη στις εταιρικές δαπάνες και το έντονο ενδιαφέρον για την τεχνητή νοημοσύνη. Αλλά οικονομολόγοι και επενδυτές εκφράζουν ανησυχίες για τις εταιρείες που δεν αποτελούν μέρος της επενδυτικής έκρηξης στην AI — με άλλα λόγια, για την πλειονότητα των επιχειρήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ένας δείκτης που αποκλείει τις επτά «ιπτάμενες» τεχνολογικές εταιρείες — ας τον αποκαλέσουμε S&P 493 — αποκαλύπτει μια πολύ πιο αδύναμη εικόνα, καθώς μικρότερες και λιγότερο τεχνολογικές εταιρείες αναφέρουν υποτονικές πωλήσεις και μειούμενες επενδύσεις.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Moody’s Analytics, Μαρκ Ζάντι, σημειώνει χαρακτηριστικά: «Οτιδήποτε δεν είναι συνδεδεμένο με την AI ωθείται προς τα κάτω».
Όταν η OpenAI παρουσίασε το chatbot ChatGPT στα τέλη του 2022, πυροδότησε μια έκρηξη επενδύσεων στην AI και μια μικρή ομάδα τεχνολογικών εταιρειών που παρέχουν υποδομές και υποστήριξη για τους νέους αλγόριθμους.
Οι δαπάνες για AI εκτόξευσαν την αξία των Magnificent Seven. Οι μετοχές της Nvidia, μιας εταιρείας γνωστής για τις κάρτες γραφικών βιντεοπαιχνιδιών που έγινε ο κατεξοχήν κατασκευαστής chip AI, έχουν αυξηθεί πάνω από 1.000% από τον Ιανουάριο του 2023 έως το κλείσιμο της Παρασκευής. Ο ρυθμός ανάπτυξης επιβραδύνθηκε φέτος — η Nvidia έχει ανέβει 29% το 2025 — και η άνοδος έχει σταθεροποιηθεί για την Amazon, τη Meta και την Tesla.
Η εταιρεία δεδομένων Palantir έχει βρει θέση βοηθώντας μεγάλους οργανισμούς να εφαρμόσουν AI στις λειτουργίες τους, διπλασιάζοντας την αξία της από την αρχή του έτους. Η Micron ανέβηκε πάνω από 130% χάρη στα τσιπ μνήμης της, και η Vertiv με έδρα το Οχάιο ανέβηκε 35% χάρη στα συστήματα ψύξης για data centers. Η Intel ανέβηκε 70% παρότι απέλυσε χιλιάδες εργαζομένους.
Ορισμένοι ειδικοί ανησυχούν ότι ο S&P 500, ένας δείκτης μετοχών μεγάλων εταιρειών που επηρεάζει τις αποταμιεύσεις εκατομμυρίων Αμερικανών με 401(k) και άλλα συνταξιοδοτικά προγράμματα, έχει γίνει υπερβολικά εξαρτημένος από τους Magnificent Seven· αυτές αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο της συνολικής αξίας του, αφήνοντας την ευρύτερη αγορά μετοχών να εξαρτάται βαριά από την επιτυχία του «AI trade», λέει ο Torsten Slok, επικεφαλής οικονομολόγος της Apollo Global Management.
«Δεν υπάρχει πια διαφοροποίηση στον S&P 500 κατά τη γνώμη μου … είναι όλη μια ιστορία AI τώρα», είπε ο Slok.
Πλήττονται οι μικρές και μεσαίες εταιρείες
Οι μικρές και μεσαίες εταιρείες στο χρηματιστήριο έχουν δεχτεί συγκριτικά μεγάλο πλήγμα. Ο δείκτης Russell 2000, που αποτελείται από τις 2.000 μικρότερες εισηγμένες εταιρείες, έχασε 4,5% στο διάστημα του ενός μήνα πριν από την Παρασκευή, σε σύγκριση με απώλειες περίπου 2% για τον S&P 500.
Οι μικρότερες εταιρείες καταγράφουν υποτονικά οικονομικά αποτελέσματα τελευταία, είπε ο Scott Wren της Wells Fargo, σημειώνοντας ότι πάνω από το ένα τρίτο των εταιρειών στον Russell 2000 χάνουν χρήματα. Οι μικρές εταιρείες πλήττονται περισσότερο από την επιβράδυνση της οικονομίας, είπε, καθώς έχουν μικρότερο περιθώριο για να απορροφήσουν αυξήσεις στις τιμές εισαγωγών λόγω δασμών και λιγότερη ευελιξία για να παρακάμψουν τους νέους δασμούς μετακινώντας τις εφοδιαστικές αλυσίδες τους.
Μια ανάλυση της JPMorgan και της Moody’s δείχνει ότι οι κεφαλαιουχικές δαπάνες — μέτρο του πόσα επενδύουν οι επιχειρήσεις σε κτήρια, μηχανήματα ή πατέντες — είναι σχεδόν στάσιμες για εταιρείες που δεν συνδέονται με την AI, κάτι που οι οικονομολόγοι θεωρούν ανησυχητικό σημάδι ότι οι επιχειρήσεις χαμηλής τεχνολογίας δεν αναπτύσσονται.
Οι μικρότερες εταιρείες βασίζονται περισσότερο στο χρέος για να χρηματοδοτήσουν τις λειτουργίες τους, είπε ο Wren, γεγονός που τις κάνει πιο ευαίσθητες στις μεταβολές των επιτοκίων. Οι επενδυτές τις τελευταίες εβδομάδες έχουν γίνει πιο δύσπιστοι ότι η Federal Reserve θα μειώσει ξανά τα επιτόκια τον Δεκέμβριο, πιέζοντας τις μετοχές μικρών εταιρειών χαμηλότερα.
Σε ένδειξη της ευαισθησίας τους στα επιτόκια, ο Russell ανέβηκε 2,8% την Παρασκευή μετά από δηλώσεις αξιωματούχου της Fed ότι ίσως χρειαστεί «περαιτέρω προσαρμογή βραχυπρόθεσμα», πυροδοτώντας ένα γενικότερο ράλι στην αγορά.
Η ευρύτερη αβεβαιότητα στις αγορές έχει επίσης επηρεάσει τις μετοχές τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς ορισμένοι επενδυτές στρέφονται στην σχετική ασφάλεια των μεγαλύτερων εταιρειών. Ρισκαδόρικα περιουσιακά στοιχεία όπως τα κρυπτονομίσματα έχουν υποφέρει, με το bitcoin να πέφτει κάτω από τις 90.000 δολάρια για πρώτη φορά από τον Απρίλιο. Ο χρυσός έχει εκτιναχθεί φέτος ενώ το δολάριο έχει αποδυναμωθεί, αντανακλώντας έλλειψη εμπιστοσύνης στα παραδοσιακά ασφαλή καταφύγια.
«Δεδομένης της μεγαλύτερης ευαισθησίας των μικρών εταιρειών στις εγχώριες οικονομικές τάσεις, οι επενδυτές μειώνουν την έκθεσή τους στις μικρές εταιρείες υπέρ των μεγάλων εταιρειών που συνεχίζουν να ωφελούνται από την παγκόσμια ανάπτυξη που σχετίζεται με τις τεχνολογίες AI», είπε ο Wayne Wicker της Opal Capital.
Κι αν σκάσει...
Η υψηλή συγκέντρωση της αγοράς γύρω από τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες έχει ενισχύσει και τις ανησυχίες για το τι θα απομείνει αν μια φούσκα της AI σκάσει.
Οι φόβοι αυτοί έχουν ενταθεί τις τελευταίες εβδομάδες καθώς οι Big Tech γνώρισαν μια μέτρια διόρθωση, με ορισμένους αναλυτές να εκφράζουν την ανησυχία ότι η βιομηχανία AI έχει δαπανήσει υπερβολικά σε υποδομές, ενώ η πραγματική δυνατότητα παραγωγής κέρδους της τεχνολογίας παραμένει ακόμη στην αρχή.
Η Advanced Micro Devices, που κατασκευάζει μεγάλο εύρος εξοπλισμού data centers, έχασε 16% σε μια δύσκολη εβδομάδα συναλλαγών, μειώνοντας ένα ράλι που σχεδόν την είχε ανεβάσει 70% μέσα στο έτος.
Ο Michael Burry, ο διαχειριστής hedge fund που έγινε γνωστός επειδή στοιχημάτισε ενάντια στην αγορά ακινήτων πριν από την κατάρρευση του 2008, έχει κατηγορήσει κορυφαίες εταιρείες AI ότι υπερεκτιμούν την μακροπρόθεσμη αξία ορισμένων περιουσιακών τους στοιχείων. Ο Burry και άλλοι υποστηρίζουν ότι υπερβολικά πολλές δαπάνες στην AI φαίνεται να προέρχονται από διαφορετικές εταιρικές οντότητες που δαπανούν η μία για την άλλη, ενώ η απόδοση αυτών των επενδύσεων παραμένει ασαφής.
Ο Slok της Apollo λέει ότι ανησυχεί ιδιαίτερα για τις πρόσφατες απώλειες στην AI επειδή μεγάλο μέρος της οικονομικής ανάπτυξης πρόσφατα έχει στηριχθεί σε ευκατάστατα νοικοκυριά που ξοδεύουν απλόχερα. Μια βαθιά διόρθωση στις μετοχές της AI, αν ερχόταν ποτέ, θα μπορούσε να απειλήσει το «effect του πλούτου» που στηρίζει τόσο πολύ την οικονομία, προειδοποίησε.
