Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται ολοένα και πιο απαισιόδοξος ως προς την πιθανότητα να επιτευχθεί σύντομα μια συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας ή να υπάρξει συνάντηση των ηγετών των δύο εμπόλεμων χωρών, σύμφωνα με δύο ανώτερους αξιωματούχους της κυβέρνησής του.Ωστόσο, σύμφωνα με το NBC, ο Τραμπ δεν έχει εγκαταλείψει πλήρως τις ελπίδες για επίλυση της διαμάχης: Την Πέμπτη (5/9) συμμετείχε σε τηλεδιάσκεψη με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και Ευρωπαίους ηγέτες, κατά την οποία τόνισε ότι «η Ευρώπη πρέπει να σταματήσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο που χρηματοδοτεί τον πόλεμο», σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου. Ο Τραμπ υπογράμμισε επίσης ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να ασκήσουν οικονομική πίεση στην Κίνα για τη στήριξή της στον ρωσικό πολεμικό μηχανισμό, πρόσθεσε ο ίδιος αξιωματούχος.

Άπατο οι προεκλογικές υποσχέσεις για τερματισμό των συγκρούσεων

Η πιο απαισιόδοξη στάση του Τραμπ σχετικά με την ειρήνη υπογραμμίζει πόσο έχει απομακρυνθεί από τις προεκλογικές του δηλώσεις το 2024, όταν προέβλεπε με έπαρση ότι θα έβαζε τέλος στον πόλεμο «μέσα σε 24 ώρες» από την ανάληψη των καθηκόντων του. (Αργότερα είπε ότι μιλούσε «μεταφορικά».) Έκτοτε, ο Τραμπ έχει αναγνωρίσει πως ο πόλεμος αποδείχθηκε πιο σκληροτράχηλος απ’ ό,τι περίμενε.

Οι εντατικές προσπάθειες για ειρήνη του περασμένου μήνα φαίνεται να έχουν παγώσει. Στις 15 Αυγούστου, εν μέσω προσδοκιών για μια δυσεύρετη πρόοδο, ο Τραμπ πέταξε στο Άνκορατζ της Αλάσκας για να συναντήσει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν. Έφτασε με την ελπίδα να επιτύχει κατάπαυση του πυρός, αλλά αποχώρησε λίγες ώρες αργότερα χωρίς αποτέλεσμα.

Τρεις μέρες αργότερα, ο Τραμπ συγκάλεσε συνάντηση στον Λευκό Οίκο με τον Ζελένσκι και Ευρωπαίους ηγέτες. Μετά τη συνάντηση, ανακοίνωσε ότι ο Πούτιν και ο Ζελένσκι θα συναντιόντουσαν για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο του 2022, αναζωπυρώνοντας τις ελπίδες για προσέγγιση.

Ωστόσο, αυτή η συνάντηση δεν έχει πραγματοποιηθεί – και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι θα γίνει σύντομα. Κατά την επίσκεψή του στην Κίνα αυτή την εβδομάδα, ο Πούτιν δήλωσε ότι θα τερματίσει τον πόλεμο μόνο δια της βίας, εφόσον η Ουκρανία δεν αποδεχθεί τις απαιτήσεις του. Πρόσθεσε επίσης ότι θα δεχόταν να συναντήσει τον Ζελένσκι μόνο στη Μόσχα, την πρωτεύουσα της Ρωσίας.

Ο Ζελένσκι είναι διατεθειμένος να συναντήσει τον Πούτιν σε ορισμένες χώρες του Περσικού Κόλπου, στην Ελβετία, στην Αυστρία, στην Τουρκία και αλλού - αλλά όχι σε ρωσικό έδαφος, σύμφωνα με σύμβουλο του Ουκρανού προέδρου.

«Βλέπουμε συνεχώς εμπόδια από τη ρωσική πλευρά και προσχηματικά επιχειρήματα για ποιον λόγο δεν μπορεί να γίνει συνάντηση του Πούτιν με τον Ζελένσκι», δήλωσε ο Σέρχιι Λεστσένκο, σύμβουλος του επικεφαλής του γραφείου του Ζελένσκι, Αντρίι Γερμάκ.

Όταν ρωτήθηκε αν έχει κάποιο μήνυμα για τον Πούτιν, ο Τραμπ απάντησε στους δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο: «Δεν έχω μήνυμα για τον Πρόεδρο Πούτιν. Ξέρει πού στέκομαι, και θα πάρει την απόφασή του. Όποια κι αν είναι η απόφαση, είτε θα είμαστε ικανοποιημένοι είτε όχι. Κι αν δεν είμαστε, θα δείτε πράγματα να συμβαίνουν.»

Η περίπλοκη σχέση Τραμπ-Πούτιν

Καθώς οι ειρηνευτικές συνομιλίες βαλτώνουν, οι απώλειες συνεχίζουν να αυξάνονται. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, η Ρωσία εξαπέλυσε μαζική επίθεση στο Κίεβο, την πρωτεύουσα της Ουκρανίας, σκοτώνοντας τουλάχιστον 15 ανθρώπους, ανάμεσά τους και τέσσερα παιδιά. Από τότε που η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, τα θύματα και από τις δύο πλευρές φτάνουν περίπου τα 1,5 εκατομμύρια.

Ευρωπαίος αξιωματούχος εξέφρασε την απογοήτευσή του που η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει επιβάλει ουσιαστικές νέες κυρώσεις στη Ρωσία, ως μέσο πίεσης για να τερματιστεί ο πόλεμος.

Ο Λεστσένκο δήλωσε: «Η πίεση στον Πούτιν πρέπει να είναι πραγματικά σκληρή, ώστε να μην μπορεί να συνεχίσει τον πολεμικό του μηχανισμό.»

Ένα περίπλοκο στοιχείο είναι η σχέση του Τραμπ με τον Πούτιν· σύμφωνα με δύο πρόσωπα που έχουν γνώση των συζητήσεων, ο Τραμπ έχει πει στους συμβούλους του ότι είναι αποφασισμένος να μη χαλάσει αυτή τη σχέση. Από την πρώτη του θητεία, ο Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ να διατηρεί πολιτισμένες σχέσεις με τον Ρώσο πρόεδρο, ο οποίος ηγείται μιας πυρηνικής υπερδύναμης.

Ένα πιθανό πλεονέκτημα του να διατηρεί απευθείας επαφή με τον Πούτιν είναι ότι ο Τραμπ μπορεί να παρουσιαστεί ως μεσολαβητής τον οποίο εμπιστεύονται και οι δύο πλευρές, όπως είπε σε συνέντευξή του δυτικός αξιωματούχος. Ο Τραμπ απολαμβάνει επιρροή τόσο στον Πούτιν όσο και στον Ζελένσκι, του οποίου η χώρα εξαρτάται από την αμερικανική στρατιωτική και οικονομική βοήθεια για να επιβιώσει.

Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, ο Τραμπ ακούστηκε σε ανοιχτό μικρόφωνο να λέει στον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν ότι ο Πούτιν «θέλει να κάνει συμφωνία μαζί μου… όσο τρελό κι αν ακούγεται.»

Οι κυρώσεις υπονομεύουν τον ρόλο του Τραμπ ως «ουδέτερου» διαμεσολαβητή

Αν και οι κυρώσεις μπορούν να φέρουν παραχωρήσεις από τον Πούτιν, ενέχουν και το ρίσκο να υπονομεύσουν τον ρόλο του Τραμπ ως ουδέτερου διαμεσολαβητή, τόνισε ο ίδιος αξιωματούχος. Η πρόκληση, πρόσθεσε, είναι να χρονομετρηθούν σωστά οι κυρώσεις και να «χαλαρώσουν» όταν διαφαίνεται πρόοδος.

Ένας άλλος παράγοντας είναι οι απρόβλεπτες συνέπειες των κυρώσεων. Ένας αξιωματούχος της κυβέρνησης ανέφερε την Ινδία ως παράδειγμα. Όταν οι ΗΠΑ διπλασίασαν τους δασμούς στην Ινδία ως τιμωρία για την αγορά ρωσικού πετρελαίου, οι σχέσεις των δύο χωρών επιδεινώθηκαν. Αυτή την εβδομάδα, ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι εμφανίστηκε στην Κίνα για εκδήλωση του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ.

Οι ΗΠΑ θεωρούν διαχρονικά την Ινδία ως ζωτικό δημοκρατικό σύμμαχο στην ανάσχεση της ρωσο-κινεζικής επιρροής στον κόσμο.

Ωστόσο, στην Κίνα, ο Μόντι εθεάθη να κρατιέται χέρι-χέρι με τον Πούτιν και να μιλά θερμά με τον Σι. Οι εικόνες του Μόντι να δείχνει οικειότητα με τη Ρωσία και την Κίνα, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, «δεν ήταν καθόλου καλές.»

Ο Μπρετ Μπρουν, πρώην διευθυντής παγκόσμιας στρατηγικής επικοινωνίας στον Λευκό Οίκο επί Ομπάμα, δήλωσε σε συνέντευξή του:

«Περάσαμε την τελευταία δεκαετία προσπαθώντας να ενισχύσουμε τη συνεργασία στον Ινδο-Ειρηνικό για να περιορίσουμε τις επιθετικές κινήσεις της Κίνας. Ο Τραμπ μόλις τα διέλυσε όλα με ένα μπαζούκα.»