Το βραβείο πρόκειται να απονεμηθεί την Παρασκευή (10/10) και έχει απασχολήσει έντονα τον Τραμπ τους τελευταίους μήνες, μαζί με το επαναλαμβανόμενο παράπονό του ότι θα αγνοηθεί παρά τις, όπως λέει, παγκόσμιες ειρηνευτικές του προσπάθειες.

«Επιλύσαμε επτά πολέμους. Είμαστε κοντά στο να επιλύσουμε έναν όγδοο. Και νομίζω ότι θα καταλήξουμε να επιλύσουμε και την κατάσταση με τη Ρωσία, που είναι φρικτή», δήλωσε ο Τραμπ την Τετάρτη, όταν ρωτήθηκε αν αναμένει να λάβει το βραβείο.

«Δεν νομίζω ότι κάποιος στην ιστορία έχει επιλύσει τόσες πολλές [συγκρούσεις]. Αλλά ίσως βρουν κάποιο λόγο να μη μου το δώσουν», πρόσθεσε. Αν δεν το κερδίσει, είπε πως «θα είναι μεγάλη προσβολή για τη χώρα μας, σας το λέω αυτό.»

«Δεν το θέλω εγώ, θέλω να το πάρει η χώρα», πρόσθεσε, προβάλλοντας τις πολλές συγκρούσεις που, όπως λέει, έχει επιλύσει στους πρώτους μήνες της θητείας του, καθώς και τις προσπάθειές του να διαμεσολαβήσει για ειρήνη στη Μέση Ανατολή.

Ο Τραμπ επιμένει ότι δεν κάνει εκστρατεία για το βραβείο, παρότι, όπως σημειώνει η Washington Post, το αναφέρει δημόσια κάθε λίγες εβδομάδες από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο — μια συνήθεια που, σύμφωνα με γνώστες της διαδικασίας, θα μπορούσε να πλήξει τις πιθανότητές του. Όμως η απροκάλυπτη επιθυμία του να κερδίσει έχει επηρεάσει τη διεθνή διπλωματία. Ένας πρώην κορυφαίος Ισραηλινός διαπραγματευτής είπε ότι αυτή ίσως συνέβαλε στο να προχωρήσουν οι Ισραηλινοί και η Χαμάς σε συμφωνία αυτή την εβδομάδα — με την ελπίδα να μπορέσουν να ανακοινώσουν μια «ειρήνη στο παρά πέντε» μετά από δύο χρόνια πολέμου, ώστε ο Τραμπ να πάρει «το χρυσό».

«Η προθεσμία της Παρασκευής με την ανακοίνωση της Επιτροπής Νόμπελ στο Όσλο διαμορφώνει το χρονοδιάγραμμα», δήλωσε ο συνταγματάρχης Ντόρον Χαντάρ, έφεδρος αξιωματικός που μέχρι πέρυσι διοικούσε τη μονάδα διαπραγματεύσεων του Ισραηλινού Στρατού, πριν ο Τραμπ ανακοινώσει συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα την Τετάρτη.

Η επιδίωξη του Τραμπ να αποκτήσει μια τιμή που είχε δοθεί στον πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα το 2009 έχει τραβήξει την προσοχή πολιτικών και ηγετών ανά τον κόσμο που επιθυμούν να τον ευνοήσουν. Πολλοί τον έχουν προτείνει για το βραβείο, ανάμεσά τους και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Η κυβέρνηση του Πακιστάν στήριξε την υποψηφιότητα του Τραμπ τον Ιούνιο. Η Καμπότζη τον Αύγουστο. Εν τω μεταξύ, η Ταϊβάν «έριξε δόλωμα» για Νόμπελ αυτή την εβδομάδα, όταν ο πρόεδρος Λάι Τσινγκ-τε δήλωσε στην εκπομπή “The Clay Travis & Buck Sexton Show” ότι, αν ο Τραμπ πείσει τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ να εγκαταλείψει οριστικά τα στρατιωτικά του σχέδια για την Ταϊβάν, ο Αμερικανός ηγέτης «αναμφίβολα» θα κερδίσει το βραβείο.

Η «μη-εκστρατεία» του Τραμπ για το Νόμπελ δεν έχει προηγούμενο στον ήσυχο κόσμο των επιλογών για το Νόμπελ Ειρήνης, όπου πέντε Νορβηγοί που διορίζονται από το κοινοβούλιο της χώρας συνεδριάζουν για μήνες μελετώντας υποψηφιότητες. Οι νικητές σχεδόν ποτέ δεν κάνουν δημόσιες εκστρατείες — και ελάχιστοι ασκούν ιδιωτικές πιέσεις, σύμφωνα με γνώστες της ιστορίας του Νόμπελ. Το δημόσιο ενδιαφέρον του Τραμπ για το βραβείο μπορεί να έχει αρνητικά αποτελέσματα, σύμφωνα με άτομο εξοικειωμένο με τη λειτουργία του θεσμού.

«Η πίεση που ασκεί ο Τραμπ δίνει την εντύπωση μιας αξιοσημείωτης αυτοαναφορικότητας. Αυτή η ρητορική και η γενικότερη προσέγγισή του συγκρούονται έντονα με τις παραδόσεις του βραβείου — αν και αυτό από μόνο του μπορεί να μην αποτελεί λόγο αποκλεισμού», είπε το άτομο.

«Είναι πρωτοφανές και πολύ ασυνήθιστο», είπε η Νίνα Γκρέγκερ, διευθύντρια του Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη του Όσλο (PRIO), η οποία καταρτίζει κάθε χρόνο μια βραχεία λίστα πιθανών νικητών που συχνά προβλέπει σωστά τον τελικό. Φέτος, ο Τραμπ δεν βρίσκεται στη λίστα.

Οι "αντίπαλοι" του Τραμπ

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, ο οργανισμός με έδρα τη Χάγη στον οποίο ο Τραμπ επέβαλε κυρώσεις τον Φεβρουάριο λόγω των διώξεων του σε Ισραηλινούς ηγέτες για τη συμπεριφορά τους στη Γάζα, βρίσκεται στη λίστα. Το ίδιο και η Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων, ένας οργανισμός υπεράσπισης της ελευθερίας του Τύπου που έχει εκφράσει ανησυχία για τις απειλές του Τραμπ εναντίον δημοσιογράφων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι στοιχηματικές αγορές θεωρούν φαβορί τις Emergency Response Rooms του Σουδάν, μια πρωτοβουλία που προσφέρει ανθρωπιστική βοήθεια στο μέσο του εμφυλίου πολέμου της χώρας.

«Το Βραβείο Ειρήνης στέλνει ένα πολύ ισχυρό μήνυμα στον κόσμο και αποτελεί ένα σημαντικό πολιτικό σύμβολο», είπε η Γκρέγκερ.

Είπε επίσης ότι αν ο Τραμπ πράγματι καταφέρει να επιτύχει «βιώσιμη ειρήνη» στη Γάζα, «αν όλα πάνε όπως όλοι ελπίζουμε, η επιτροπή θα τον εξετάσει για το βραβείο Ειρήνης το 2026, είμαι σχεδόν βέβαιη. Θα λάβουν, βέβαια, υπόψη και τις υπόλοιπες ενέργειές του στον κόσμο, αλλά τουλάχιστον θα πρέπει να τον σκεφτούν.»

Φέτος, όμως, είπε, «δεν το θεωρώ πιθανό», όχι μόνο επειδή η προθεσμία για υποψηφιότητες έληξε στις 31 Ιανουαρίου — αν και αυτό το τεχνικό πρόβλημα δεν εμπόδισε τον Ομπάμα να κερδίσει το βραβείο το 2009, στον πρώτο του χρόνο στην προεδρία, μια απόφαση που πολλοί στον κόσμο του Νόμπελ θεωρούν πλέον λάθος.

«Αν με έλεγαν Ομπάμα, θα μου είχαν δώσει το Νόμπελ μέσα σε δέκα δευτερόλεπτα», είπε ο Τραμπ τον Οκτώβριο του 2024, όταν ακόμη έκανε την προεκλογική του εκστρατεία και υπενθύμιζε τις ειρηνευτικές του προσπάθειες στη Μέση Ανατολή κατά την πρώτη του θητεία.

Ο Τραμπ ισχυρίζεται ότι έχει επιλύσει επτά συγκρούσεις, μεταξύ άλλων μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν, Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, καθώς και Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό και Ρουάντα (η λίστα δεν περιλαμβάνει το Ισραήλ και τη Χαμάς). Σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει υπερβάλει ως προς το βάθος των συγκρούσεων, και σε άλλες έχει υπερεκτιμήσει τον βαθμό στον οποίο αυτές έχουν όντως λήξει. Σε τουλάχιστον μία περίπτωση, που αφορά τη Σερβία και το Κόσοβο, οι συγκρούσεις είχαν λήξει εδώ και δεκαετίες και αξιωματούχοι δηλώνουν ότι δεν επρόκειτο να ξαναρχίσουν. Οι ηγέτες του Κονγκό λένε ότι οι μάχες με τη Ρουάντα συνεχίζονται.

Οι κόλακες

Την ίδια ώρα όσοι θέλουν να κερδίσουν την εύνοια του Τραμπ έχουν εστιάσει στο Νόμπελ ως τρόπο για να το πετύχουν. Μεταξύ αυτών και ο διευθύνων σύμβουλος της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά, ο οποίος επαίνεσε τον Τραμπ για το πρόγραμμα εμβολίων του κατά του κορονοϊού σε τηλεδιάσκεψη επενδυτών τον Απρίλιο.

«Του είπα ότι θα έπρεπε να είχε λάβει το Βραβείο Νόμπελ» και ότι ήταν άδικο που δεν το πήρε, είπε ο Μπουρλά.

Το Φόρουμ Ομήρων και Αγνοουμένων Οικογενειών οργάνωσε μια συμβολική τελετή απονομής «Νόμπελ» έξω από την πρεσβεία των ΗΠΑ στο Τελ Αβίβ τον περασμένο μήνα, επαινώντας τον Τραμπ για τις προσπάθειές του να επιστρέψουν δεκάδες όμηροι που είχε απαγάγει η Χαμάς και να τερματιστεί ο πόλεμος στη Γάζα.

Η ομάδα ανανέωσε αυτή την εβδομάδα το αίτημά της να λάβει ο Τραμπ το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης — πριν εκείνος ανακοινώσει την πρώτη φάση μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.

«Σε όλη αυτή τη δοκιμασία, πιστεύαμε ότι ο Πρόεδρος Τραμπ αξίζει αυτή την αναγνώριση», ανέφερε η ομάδα σε δήλωσή της στην Washington Post, προσθέτοντας ότι η ιδέα προήλθε από μέλη οικογενειών που επηρεάστηκαν από την κρίση των ομήρων και δεν υπαγορεύθηκε από τον Λευκό Οίκο.

Αντίστοιχα και εντός των ΗΠΑ αρκετοί Ρεπουμπλικανοί έχουν στηρίξει την εκστρατεία για το βραβείο Νόμπελ, προφανώς προσδοκώντας την εύνοιά του στο άμεσο μέλλον, γνωρίζοντας πως ο πρόεδρος απολαμβάνει να τον αποθεώνουν...

Όλα τα παραπάνω δείχνουν πως η φετινή απονομή Νόμπελ Ειρήνης έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον και όλοι αναμένουν την αντίδραση του Τραμπ, ιδιαίτερα αν τελικά δεν λάβει το βραβείο.