Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε το Σάββατο ότι η Επιτροπή ετοιμάζει μέτρα που θα επιδιώκουν να σπάσουν τις αλληλεξαρτήσεις με την Κίνα σε βασικά υλικά, τονίζοντας την αυξανόμενη χρήση αυτών των εξαρτήσεων ως μέσο πίεσης. Η δήλωσή της έγινε στο πλαίσιο του Berlin Global Dialogue.

Τους τελευταίους μήνες, η Κίνα έχει εντείνει τους ελέγχους στις εξαγωγές σπάνιων γαιών και άλλων κρίσιμων υλικών. Η χώρα ελέγχει περίπου το 70% της παγκόσμιας παραγωγής σπάνιων γαιών και σχεδόν όλη τη διαδικασία διύλισης. Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η Ε.Ε. πρέπει να αντιδράσει ανάλογα με την κλίμακα των κινδύνων και να αναζητήσει λύσεις σε συνεργασία με την Κίνα, ενώ ταυτόχρονα είναι έτοιμη να αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για να απαντήσει σε πιθανά εμπόδια.

Η ανακοίνωση έρχεται μετά την πρόταση του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν για την ενεργοποίηση ενός «εμπορικού μπαζούκα», την οποία όμως δεν υιοθέτησαν ευρέως οι άλλοι ηγέτες της Ε.Ε.

Στο πλαίσιο του νέου σχεδίου, με την ονομασία RESourceEU, η Επιτροπή σκοπεύει να μειώσει την υπερβολική εξάρτηση της Ε.Ε. από εισαγωγές και διύλιση κρίσιμων πρώτων υλών. Το πρόγραμμα θα ακολουθεί το μοντέλο του REPowerEU, που είχε εισαχθεί το 2022 για την απεξάρτηση από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα μετά την εισβολή στην Ουκρανία.

Στόχος του RESourceEU είναι να εξασφαλίσει την πρόσβαση της Ευρώπης σε εναλλακτικές πηγές κρίσιμων πρώτων υλών σε βραχυπρόθεσμο, μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Η προσέγγιση περιλαμβάνει κυκλική αξιοποίηση των ήδη διαθέσιμων πρώτων υλών από προϊόντα που κυκλοφορούν στην Ευρώπη, χωρίς αποκλειστικά περιβαλλοντικά κίνητρα.

Επιπλέον, η Επιτροπή θα επιταχύνει τη συνεργασία με χώρες όπως η Ουκρανία, η Αυστραλία, ο Καναδάς, το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν, η Χιλή και η Γροιλανδία. Η πρόεδρος τόνισε ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί όπως στο παρελθόν και υπογράμμισε ότι η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης πρέπει να γίνει μάθημα και για τις κρίσιμες πρώτες ύλες.