Η NIS βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις από τον περασμένο Οκτώβριο, εξαιτίας της μετοχικής της σύνθεσης: η Gazprom Neft κατέχει το 51,16% των μετοχών και, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, συμβάλλει στη χρηματοδότηση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του σε επείγουσα συνέντευξη Τύπου.

«Περιμέναμε να λάβουμε την άδεια από την αμερικανική κυβέρνηση ώστε το διυλιστήριο να συνεχίσει να λειτουργεί, αλλά δεν υπήρξε θετική απάντηση. Είμαι απογοητευμένος», δήλωσε ο Βούτσιτς.

Ο Σέρβος πρόεδρος ανακοίνωσε ότι το κράτος ενέκρινε το αίτημα της NIS για παύση λειτουργίας του διυλιστηρίου στο Πάντσεβο. Διαβεβαίωσε πως τα αποθέματα καυσίμων όλων των τύπων επαρκούν μέχρι το τέλος Ιανουαρίου 2026, ωστόσο υπογράμμισε ότι οι πολίτες θα χρειαστεί να προμηθεύονται καύσιμα από πρατήρια άλλων εταιρειών.

Σημειώνεται ότι η NIS ελέγχει το 47% των πρατηρίων λιανικής πώλησης καυσίμων στη χώρα. Ο Βούτσιτς έκανε επίσης αναφορά στις λεγόμενες έμμεσες κυρώσεις, επισημαίνοντας ότι είναι απαραίτητο να καταβληθούν άμεσα οι μισθοί των εργαζομένων και να εξοφληθούν οι προμηθευτές, πριν οι εγχώριες τράπεζες διακόψουν τη συνεργασία τους με την εταιρεία – όπως ήδη έχουν πράξει οι ξένες τράπεζες από τις αρχές Οκτωβρίου, όταν ενεργοποιήθηκαν οι αμερικανικές κυρώσεις.

Καταγγελίες της αντιπολίτευσης

Η σερβική αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση ότι υπονομεύει την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας προς όφελος της ρωσικής πολιτικής. Πολλά κόμματα, από τον κεντροδεξιό έως τον κεντροαριστερό χώρο, ζητούν την αναγκαστική κρατικοποίηση του διυλιστηρίου της NIS. Ο Βούτσιτς, ωστόσο, απορρίπτει μια τέτοια επιλογή, δηλώνοντας ότι «δεν πρόκειται να υιοθετήσει κομμουνιστικές πρακτικές».

Η Σερβία παραμένει η μόνη υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ που δεν έχει επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας για την εισβολή στην Ουκρανία.