Υπενθυμίζεται ότι η Ρωσία εξαπέλυσε το Σάββατο (27/12) εκατοντάδες πυραύλους και drones κατά της ουκρανικής πρωτεύουσας και άλλων περιοχών της χώρας, προκαλώντας διακοπές ρεύματος και θέρμανσης σε τμήματα του Κιέβου. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τις επιθέσεις ως την απάντηση της Μόσχας στις ειρηνευτικές προσπάθειες που μεσολαβούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με μετάδοση του CNBC.
Ο Ουκρανός πρόεδρος έχει δηλώσει σε δημοσιογράφους ότι σκοπεύει να συζητήσει στη συνάντηση, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην κατοικία του Τραμπ στη Φλόριντα, το μέλλον της αμφισβητούμενης ανατολικής περιοχής του Ντονμπάς, τη λειτουργία του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, καθώς και άλλα κομβικά ζητήματα.
Σημειώνεται ακόμη ότι πριν τη συνάντηση του Αμερικανού και του Ουκρανού προέδρου ο πρώτος δήλωσε στο Truth Social ότι είχε μία παραγωγική συνομιλία με τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντιμίρ Πούτιν, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες για το περιεχόμενο της συζήτησης.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dfa0qoxyfnd5?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
Η Μόσχα μιλά για προέλαση στο πεδίο της μάχης
Η Ρωσία επιμένει εδώ και καιρό ότι η Ουκρανία πρέπει να παραδώσει ολόκληρο το Ντονμπάς, ακόμη και τις περιοχές που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό τον έλεγχο του Κιέβου. Παράλληλα, Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν εκφράσει αντιρρήσεις και για άλλα σημεία της τελευταίας πρότασης, εντείνοντας τις αμφιβολίες για το αν ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν θα αποδεχθεί οποιαδήποτε συμφωνία προκύψει από τις συνομιλίες της Κυριακής.
Ο Πούτιν δήλωσε το Σάββατο ότι η Μόσχα θα συνεχίσει τον πόλεμο εάν το Κίεβο δεν επιδιώξει μια ταχεία ειρήνη. Η Ρωσία έχει σημειώσει σταθερά εδαφικά κέρδη τις τελευταίες εβδομάδες και μήνες, ανακοινώνοντας την Κυριακή την κατάληψη και άλλων οικισμών.
Ο Ζελένσκι δήλωσε στο Axios την Παρασκευή ότι εξακολουθεί να ελπίζει πως θα αμβλυνθεί η αμερικανική πρόταση που προβλέπει πλήρη αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από το Ντονμπάς. Σε διαφορετική περίπτωση, όπως είπε, το σύνολο του 20σέλιδου σχεδίου –αποτέλεσμα εβδομάδων διαπραγματεύσεων– θα πρέπει να τεθεί σε δημοψήφισμα.
Σύμφωνα με το Axios, Αμερικανοί αξιωματούχοι θεωρούν τη διάθεση του Ζελένσκι να προχωρήσει σε δημοψήφισμα ως σημαντικό βήμα προόδου και ένδειξη ότι δεν αποκλείει πλέον εδαφικές παραχωρήσεις. Ωστόσο, ο Ουκρανός πρόεδρος τόνισε ότι η Ρωσία θα πρέπει πρώτα να συμφωνήσει σε εκεχειρία 60 ημερών, ώστε η Ουκρανία να προετοιμάσει και να διεξαγάγει την ψηφοφορία.
Πρόσφατη δημοσκόπηση δείχνει πάντως ότι οι Ουκρανοί ψηφοφόροι ενδέχεται να απορρίψουν το σχέδιο.
Κάτοικοι του Κιέβου που μίλησαν στο Reuters την Κυριακή εξέφρασαν ένα μείγμα ελπίδας και σκεπτικισμού για τις συνομιλίες.
«Θέλω να τελειώσει όλο αυτό – αλλά αυτή είναι η δική μας επιθυμία», είπε ο Στάνισλαβ, 44χρονος στρατιώτης που δεν θέλησε να δώσει το επώνυμό του. «Δεν έχουμε πραγματικά μοχλούς πίεσης σε αυτή την κατάσταση».
Η κατ’ ιδίαν συνάντηση Ζελένσκι–Τραμπ, προγραμματισμένη για τη 1 μ.μ. (18:00 GMT), ακολουθεί εβδομάδες έντονης διπλωματικής κινητικότητας. Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι, αν και συχνά εκτός του βασικού διαλόγου, έχουν εντείνει τις προσπάθειές τους για τον σχεδιασμό ενός πλαισίου μεταπολεμικών εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία, με τη στήριξη των ΗΠΑ.
Σε ανάρτησή του στο X πριν από τις συνομιλίες, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι «πολλά μπορούν να αποφασιστούν πριν από την Πρωτοχρονιά», υπογραμμίζοντας ότι η ειρήνη εξαρτάται από τη σθεναρή στήριξη των εταίρων του Κιέβου.
Αγκάθια στο εδαφικό
Το Κίεβο και η Ουάσινγκτον έχουν συμφωνήσει σε πολλά σημεία, με τον Ζελένσκι να δηλώνει την Παρασκευή ότι το σχέδιο 20 σημείων έχει ολοκληρωθεί κατά 90%. Ωστόσο, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει ποια εδάφη –αν υπάρξουν– θα παραχωρηθούν στη Ρωσία.
Η Μόσχα απαιτεί τον πλήρη έλεγχο του Ντονμπάς, ενώ το Κίεβο επιθυμεί «πάγωμα» της γραμμής του μετώπου στα σημερινά όρια. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, αναζητώντας συμβιβασμό, έχουν προτείνει τη δημιουργία ελεύθερης οικονομικής ζώνης σε περίπτωση ουκρανικής αποχώρησης, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές πώς θα λειτουργήσει στην πράξη.
Έχει επίσης προταθεί κοινός έλεγχος του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, όπου –σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA)– ξεκίνησαν εργασίες αποκατάστασης γραμμών ηλεκτροδότησης μετά από τοπική εκεχειρία.
Ο Ζελένσκι, του οποίου οι προηγούμενες συναντήσεις με τον Τραμπ δεν ήταν πάντα ομαλές, ανησυχεί –όπως και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του– ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να «πουλήσει» την Ουκρανία, αφήνοντας την Ευρώπη να επωμιστεί το κόστος στήριξης μιας κατεστραμμένης χώρας. Αυτό συμβαίνει ενώ ρωσικές δυνάμεις καταλαμβάνουν το 2025 από 12 έως 17 τετραγωνικά χιλιόμετρα την ημέρα.
Η Ρωσία ελέγχει ολόκληρη την Κριμαία, την οποία προσάρτησε το 2014, και από την έναρξη της εισβολής πριν από σχεδόν τέσσερα χρόνια έχει καταλάβει περίπου το 12% της ουκρανικής επικράτειας, περιλαμβανομένου του 90% του Ντονμπάς και μεγάλων τμημάτων των περιοχών Ζαπορίζια και Χερσώνας, σύμφωνα με ρωσικές εκτιμήσεις.
Ο Πούτιν δήλωσε στις 19 Δεκεμβρίου ότι μια ειρηνευτική συμφωνία θα πρέπει να βασιστεί στους όρους που είχε θέσει το 2024: αποχώρηση της Ουκρανίας από το Ντονμπάς, τη Ζαπορίζια και τη Χερσώνα και επίσημη εγκατάλειψη της φιλοδοξίας ένταξης στο ΝΑΤΟ.
Ουκρανοί αξιωματούχοι και Ευρωπαίοι ηγέτες θεωρούν τον πόλεμο μια ιμπεριαλιστικού τύπου αρπαγή εδαφών από τη Μόσχα και προειδοποιούν ότι, αν η Ρωσία επιτύχει τους στόχους της στην Ουκρανία, ενδέχεται στο μέλλον να στραφεί και κατά κρατών-μελών του ΝΑΤΟ.
Το σχέδιο των 20 σημείων προέκυψε από ένα αρχικό ρωσικής έμπνευσης σχέδιο 28 σημείων, το οποίο διαμορφώθηκε μετά από συνομιλίες του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου Στιβ Γουίτκοφ, του Τζάρεντ Κούσνερ και του Ρώσου απεσταλμένου Κιρίλ Ντμίτριεφ και έγινε γνωστό τον Νοέμβριο. Οι επακόλουθες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουκρανών και Αμερικανών αξιωματούχων οδήγησαν στη σημερινή, πιο ευνοϊκή για το Κίεβο, εκδοχή.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία μίλησε με τον Ζελένσκι και άλλους Ευρωπαίους ηγέτες το Σάββατο, δήλωσε στο X ότι ο κοινός τους στόχος παραμένει «μια δίκαιη και διαρκής ειρήνη» που θα διασφαλίζει την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας, ενισχύοντας παράλληλα την ασφάλεια και την άμυνά της.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι μετά τη συνάντησή του με τον Τραμπ θα επικοινωνήσει εκ νέου με τους Ευρωπαίους ηγέτες.
{https://exchange.glomex.com/video/v-df9nsg976f0p?integrationId=eexbs1jkg0kofln}
