Παρ’ όλα αυτά, οι Κούρδοι ξεκαθάρισαν ότι το μέτρο δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες τους.
Την ίδια ώρα, όπως μεταδίδει το πρακτορείο Reuters, ο ειδικός απεσταλμένος των Ηνωμένων Πολιτειών, Τομ Μπαράκ, βρέθηκε το Σάββατο (17/1) στο Ερμπίλ, όπου είχε συνάντηση με τον Μαζλούμ Αμπντί, επικεφαλής των υπό κουρδική ηγεσία Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), σύμφωνα με πηγή της προεδρίας της αυτόνομης περιοχής του Κουρδιστάν στο Ιράκ.
Ο συριακός στρατός, ωστόσο, κατηγόρησε τις SDF ότι παραβίασαν τη μεταξύ τους συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι δυνάμεις τους επιτέθηκαν σε στρατιωτική περίπολο κοντά στη Μασκάνα, σκοτώνοντας δύο Σύρους στρατιώτες. Σύμφωνα με τις ίδιες ανακοινώσεις, εξασφαλίστηκε η αποχώρηση περισσότερων από 200 μαχητών των SDF μαζί με τον οπλισμό τους.
Ανταποκριτής του AFP στην πόλη Ντέιρ Χάφερ, περίπου 50 χιλιόμετρα ανατολικά του Χαλεπίου, ανέφερε ότι είδε μαχητές των SDF να εγκαταλείπουν την περιοχή, ενώ παράλληλα κάτοικοι που είχαν φύγει λόγω των συγκρούσεων άρχισαν να επιστρέφουν, υπό ισχυρή παρουσία του συριακού στρατού και των δυνάμεων ασφαλείας.
Ο Μαζλούμ Αμπντί δήλωσε την Παρασκευή (16/1) ότι οι δυνάμεις του θα αναδιαταχθούν ανατολικά του Ευφράτη, ανταποκρινόμενες σε εκκλήσεις «φιλικών χωρών και μεσολαβητών».
Σε δηλώσεις του στη συριακή κρατική τηλεόραση, ο στρατός ανέφερε ότι έχει θέσει υπό τον έλεγχό του συνολικά 34 χωριά και πόλεις ανατολικά του Χαλεπίου, μεταξύ των οποίων οι στρατηγικής σημασίας περιοχές Ντέιρ Χάφερ και Μασκάνα, καθώς και ένα στρατιωτικό αεροδρόμιο.
Από την πλευρά τους, οι SDF κατηγόρησαν τη Δαμασκό για παραβίαση της συμφωνίας, υποστηρίζοντας ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις εισήλθαν στις πόλεις Ντέιρ Χάφερ και Μασκάνα προτού ολοκληρωθεί πλήρως η αποχώρηση των μαχητών τους, γεγονός που -όπως ανέφεραν- δημιούργησε «εξαιρετικά επικίνδυνη κατάσταση».
Ο συριακός στρατός είχε ενισχύσει τις θέσεις του γύρω από το Ντέιρ Χάφερ, μετά την εκδίωξη των κουρδικών δυνάμεων από την πόλη του Χαλεπίου έπειτα από σφοδρές συγκρούσεις την προηγούμενη εβδομάδα.
Η ισλαμιστική κυβέρνηση της Συρίας επιχειρεί να εδραιώσει τον έλεγχό της σε ολόκληρη τη χώρα, μετά την ανατροπή του επί δεκαετίες προέδρου Μπασάρ αλ-Άσαντ στα τέλη του 2024. Ωστόσο, η εφαρμογή της συμφωνίας του Μαρτίου για την ενσωμάτωση της αυτόνομης κουρδικής διοίκησης και των ενόπλων δυνάμεών της στο συριακό κράτος έχει ουσιαστικά παγώσει, λόγω βαθιών διαφωνιών, κυρίως γύρω από το αίτημα των Κούρδων για αποκεντρωμένη διακυβέρνηση.
Σημειώνεται ότι το διάταγμα του προέδρου αλ-Σαράα αποτελεί την πρώτη επίσημη αναγνώριση κουρδικών δικαιωμάτων από την ίδρυση του συριακού κράτους το 1946. Σε αυτό αναφέρεται ότι οι Κούρδοι συνιστούν «ουσιώδες και αναπόσπαστο κομμάτι» της Συρίας, επισημαίνοντας τις δεκαετίες περιθωριοποίησης και καταπίεσης που υπέστησαν στο παρελθόν.
Το ίδιο διάταγμα επιτρέπει τη διδασκαλία της κουρδικής γλώσσας σε δημόσια σχολεία περιοχών με έντονη κουρδική παρουσία και προβλέπει τη χορήγηση συριακής υπηκοότητας σε όλους τους Κούρδους, καθώς περίπου το 20% είχε στερηθεί την ιθαγένεια μετά την αμφιλεγόμενη απογραφή του 1962.
Η κουρδική διοίκηση της βόρειας και βορειοανατολικής Συρίας χαρακτήρισε το μέτρο «ένα πρώτο βήμα», τονίζοντας ωστόσο ότι δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του συριακού λαού. Όπως σημείωσε, τα δικαιώματα δεν διασφαλίζονται με προσωρινά διατάγματα αλλά μέσω μόνιμων συνταγματικών ρυθμίσεων που εκφράζουν τη βούληση όλων των κοινωνικών ομάδων.
Ο Νανάρ Χαουάχ, ανώτερος αναλυτής της International Crisis Group για τη Συρία, δήλωσε στο AFP ότι το διάταγμα προσφέρει κυρίως πολιτιστικές παραχωρήσεις, ενώ παράλληλα η Δαμασκός ενισχύει τον στρατιωτικό της έλεγχο. Όπως είπε, η κυβέρνηση εμφανίζεται πρόθυμη να αναγνωρίσει πολιτιστικά δικαιώματα, αλλά θέτει σαφή όρια στη μεταβίβαση πολιτικής εξουσίας, επιδιώκοντας ενδεχομένως να δημιουργήσει ρήγμα μεταξύ των Κούρδων πολιτών και των ένοπλων δυνάμεων που τους διοικούν εδώ και μια δεκαετία.
Επισημαίνεται ότι οι κουρδικές δυνάμεις εξακολουθούν να ελέγχουν σημαντικά τμήματα του πλούσιου σε πετρέλαιο βορρά και βορειοανατολικού τμήματος της Συρίας, περιοχές που κατέλαβαν κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου και της μάχης κατά του Ισλαμικού Κράτους τα προηγούμενα χρόνια.
